Okręty podwodne typu Havmanden – duńskie okręty podwodne z początku XX wieku. W latach 1911–1914 w stoczniach w Fiume i w Kopenhadze zbudowano sześć okrętów tego typu. Jednostki weszły w skład Kongelige Danske Marine w latach 1912–1914, a z listy floty skreślono je w latach 1928–1932.

Projekt i budowa Pozyskany w 1909 roku z Włoch pierwszy duński okręt podwodny „Dykkeren” trapiły początkowo poważne problemy techniczne, wobec czego rząd Danii rozpoczął poszukiwania innego dostawcy jednostek tej klasy. W 1910 roku podpisano kontrakt z austro-węgierską stocznią w Fiume na budowę okrętu podwodnego (późniejszego „Havmanden”) ulepszonego projektu Hay-Whitehead i pozyskanie planów tego typu w celu zbudowania na licencji drugiej jednostki w kraju. W 1911 roku zamówienie powiększone zostało o dwa okręty mające powstać w Fiume i dwa kolejne, które miała zbudować stocznia w Kopenhadze. Fundusze na jeden z budowanych w stoczni Whiteheada okrętów – „Triton” – zostały zebrane przez organizatorów zbiórki publicznej, a jego nazwa została zmieniona na „2den April” w celu upamiętnienia bitwy morskiej pod Kopenhagą. Konstrukcja okrętów typu Havmanden okazała się na tyle udana, że podczas I wojny światowej w Fiume zbudowano dla Kaiserliche und Königliche Kriegsmarine cztery ulepszone, podobne jednostki typu . W późniejszych latach jednostki typu Havmanden nazywano typem A.

Spośród sześciu okrętów typu Havmanden trzy zbudowane zostały w stoczni Whitehead & Co. w Fiume, a trzy w stoczni Orlogsværftet w Kopenhadze. Nieznana jest data położenia stępek, a zwodowane zostały w latach 1911–1914.

Okręt Stocznia Wodowanie Wejście do służby Los „Havmanden” Whitehead 23 grudnia 1911 sierpień 1912 wycofany 26 kwietnia 1928 „Havfruen” Orlogsværftet 31 sierpnia 1912 marzec 1913 wycofany 3 maja 1932 „Thetis” Whitehead 19 czerwca 1912 listopad 1912 wycofany 26 kwietnia 1928 „2den April” 31 marca 1913 wrzesień 1913 wycofany 15 stycznia 1929, złomowany w 1932 „Najaden” Orlogsværftet 9 lipca 1913 grudzień 1913 wycofany 9 września 1931 „Nymfen” 10 lutego 1914 lipiec 1914 wycofany 11 marca 1932

Dane taktyczno-techniczne mały|lewo|alt=Przekrój śródokręcia okrętu typu Havmanden|Przekrój śródokręcia okrętu typu Havmanden Jednostki typu Havmanden były niewielkimi, przybrzeżnymi okrętami podwodnymi o konstrukcji jednokadłubowej. Długość całkowita wynosiła 38,9 metra, szerokość 3,6 metra i zanurzenie 2,3 metra. Wyporność normalna w położeniu nawodnym wynosiła 164 tony, a w zanurzeniu 204 tony. Okręty napędzane były na powierzchni przez jeden 6-cylindrowy dwusuwowy silnik wysokoprężny FIAT lub MAN o mocy 430–450 KM. Napęd podwodny zapewniały dwa silniki elektryczne o łącznej mocy 270–275 KM. Jeden wał napędowy obracający jedną śrubą umożliwiał osiągnięcie prędkości 13 węzłów na powierzchni i 10 węzłów w zanurzeniu. Zasięg wynosił 1400 Mm przy prędkości 10 węzłów w położeniu nawodnym oraz 23 Mm przy prędkości 8 węzłów w zanurzeniu.

Okręty wyposażone były w dwie stałe dziobowe wyrzutnie torped kalibru 450 mm, bez torped zapasowych.

Załoga pojedynczego okrętu składała się z 10 (później 14) oficerów, podoficerów i marynarzy.

Służba Okręty podwodne typu Havmanden zostały wcielone do służby w Kongelige Danske Marine w latach 1912–1914. W 1917 roku uzbrojenie okrętów powiększyło się o karabin maszynowy kalibru 8 mm. Większą część służby jednostki spędziły w rezerwie. Okręty zostały wycofane ze służby w latach 1928–1932.

Uwagi

Przypisy

Bibliografia