mały|Velostrada nr 6 w Katowicach

Velostrady GZM – sieć velostrad na terenie Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii, tworzona przez zarząd Metropolii przy ścisłej współpracy z władzami miast. Koncepcja tras łączących miasta Metropolii po raz pierwszy pojawiła się w 2013 r. (Metropolitalne Studium Systemu Tras Rowerowych); w grudniu 2016 opublikowano audyt z możliwością wykorzystania zlikwidowanych linii kolejowych (VeloSilesia). Ostateczna koncepcja została podpisana przez miasta Metropolii w maju 2022 r. i obejmuje 11 tras na terenie

Górnego Śląska i Zagłębia Dąbrowskiego, wchodzących w skład konurbacji górnośląskiej; koncepcja zakłada budowę dróg rowerowych o standardzie velostrady o łącznej długości 120 km, mających pełnić funkcję transportową i stanowić alternatywę dla podróży samochodem na krótkich dystansach. Sieć ma być „kręgosłupem” transportu rowerowego Metropolii i stanowić trzon Metropolitalnej Sieci Tras Rowerowych (MSTR). Budowa pierwszych fragmentów rozpoczęła się pod koniec 2023 roku. Pierwszy pełny odcinek velostrady o długości ok. 4,4 km został ukończony i oddany do użytku w grudniu 2024 roku. Zgodnie z informacjami Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii z 2025 roku w ramach Metropolitalnej Sieci Tras Rowerowych planowanych jest dziewięć velostrad o łącznej długości ok. 120 km.

Parametry techniczne Velostrady mają być realizowane zgodnie ze „Standardami i wytycznymi kształtowania infrastruktury rowerowej GZM”. Inwestycja ma zapewnić szybki i bezpieczny przejazd dla rowerzystów.

Projekt zakłada:

odseparowanie od ruchu samochodowego oraz ruchu pieszych, z systemem bezkolizyjnych zjazdów oraz skrzyżowań realizowanych z użyciem tuneli i kładek, dwa pasy ruchu dla każdego kierunku o łącznej szerokości 4 metrów, możliwość podróży z prędkością 30–40 km/h, połączenia z gminnymi drogami rowerowymi, budowę punktów obsługi rowerów, oświetlenie tras.

Przebiegi tras centruj|ramka|Mapa gmin należących do Metropolii GZM z naniesionymi informacjami o planowanych (bladoczerwony) i realizowanych (ciemnoczerwony) velostradach na terenie Metropolii. Ponadto kolorem zielonym oznaczone są gminy, na których planowane jest uruchomienie Roweru Metropolitalnego, a żółtym pozostałe gminy Metropolii, przy czym ciemnozielony to faza pierwsza uruchomienia, zielony to faza druga, a jasnozielony faza trzecia.

Velostrada nr 1: Katowice – Sosnowiec mały|Pierwszy wybudowany fragment velostrady (velostrada nr 1 Katowice – Sosnowiec) mały|Metropolia Idei – jak naprawić velostradę Katowice – Sosnowiec, 19 czerwca 2024

Velostrada nr 1 – opisywana też jako Velostrada Wschód – prowadząca z Katowic do Sosnowca przez okolice kampusu Uniwersytetu Śląskiego, Bulwar Rawy, śladem nieczynnej linii kolejowej w Rozdzieniu do ulicy Hallera, przecinając byłym przepustem linię kolejową nr 161 (tunel). Następnie przebiega dalej wąwozem nieczynnej linii kolei piaskowej nr 678 w Burowcu i Borkach do ul. Borki, zbliżając się zarazem do drogi ekspresowej S86 i kierując się w stronę Sosnowca w okolicach ulicy Kresowej. Na granicy Sosnowca i Katowic velostrada nr 1 ma łączyć się z velostradą nr 7 (Czeladź, Będzin, Dąbrowa Górnicza) i velostradą nr 8 (Mysłowice). Na terenie Sosnowca trasa rowerowa prowadzona jest do granicy dzielnic Pogoń i Stary Sosnowiec, a dalej po śladzie kolei piaskowej nieczynnej linii Wiktora w kierunku centrum Sosnowca, biegnąc równolegle do ul. Wiązowej, przecina al. Mireckiego i dalej przebiega wzdłuż ul. ks. W. Sedlaka do Parku Dietla.

W 2023 roku GZM zleciła opracowanie koncepcji technicznej dla velostrady nr 1, obejmującej odcinek z centrum Katowic do centrum Sosnowca. W czerwcu 2024 roku Metropolia przeprowadziła konsultacje społeczne projektu koncepcji technicznej, obejmujące geoankietę oraz warsztaty i debatę w ramach cyklu „Metropolia Idei”. Przygotowana koncepcja spotkała się z krytyką części środowisk rowerowych i lokalnych organizacji społecznych, zwłaszcza w rejonie katowickiego Burowca.

24 marca 2026 roku Sosnowiec podpisał umowę z konsorcjum Primost Południe z Będzina i Drogopol z Katowic na zaprojektowanie i budowę 7,5 km odcinków velostrad, obejmujących również trasy w kierunku Będzina, Dąbrowy Górniczej oraz Czeladzi.

 Na początku maja 2026 ukazał się Raport Sojuszu Organizacji Społecznych SOS Katowice , który zestawił ten etap prac z sytuacją po stronie Katowic, wskazując, że Sosnowiec podpisał umowę na budowę własnych odcinków velostrad, podczas gdy działania władz Katowic opisują słowami:

Velostrada nr 2: Katowice – Siemianowice Śląskie – Chorzów – Bytom – Piekary Śląskie Trasa o długości ok. 15,5 km; jej planowany początek to okolice pl. Alfreda w Katowicach. Następnie będzie łączyła Siemianowice Śląskie z Chorzowem i poprzez zespół przyrodniczo-krajobrazowy „Żabie Doły” ma docierać do Bytomia. W pobliżu drogi wojewódzkiej nr 911 ma połączyć się z lokalnymi drogami rowerowymi w Piekarach Śląskich. W ramach pakietu wsparcia dla kluczowych odcinków velostrad GZM przyznała w kwietniu 2025 roku Bytomiowi ok. 0,7 mln zł na opracowanie programu funkcjonalno-użytkowego dla odcinka velostrady nr 2 na terenie miasta, łączącego Bytom z Piekarami Śląskimi. W październiku 2025 Miejski Zarząd Dróg i Mostów w Bytomiu podpisał umowę na opracowanie Programu Funkcjonalno-Użytkowego dla odcinka velostrady nr 2 na terenie gminy Bytom. Dokument o wartości ponad 510 tys. zł, w całości finansowany ze środków pozyskanych z Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii, obejmuje trzy odcinki: od granicy z Piekarami Śląskimi w rejonie ul. Kędzierzyńskiej do ul. Musialika, od ul. Musialika do ul. Pszczyńskiej oraz od ul. Pszczyńskiej do granicy z Chorzowem w rejonie zespołu przyrodniczo-krajobrazowego Żabie Doły. 2 stycznia 2026 Miejski Zarząd Dróg i Mostów w Bytomiu odebrał opracowany Program Funkcjonalno-Użytkowy dla odcinka velostrady nr 2 na terenie miasta; koszt PFU wyniósł ponad 510 tys. zł i został w całości sfinansowany ze środków pozyskanych z Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii.

Velostrada nr 3: Katowice – Tychy Trasa o długości od 10 do 17 km, łącząca Katowice i Tychy, rozważana w dwóch koncepcjach:

przez południowe dzielnice Katowic, Podlesie i Kostuchnę, przez tyską dzielnicę Czułów, katowickie Murcki i tereny leśne.

W kwietniu 2025 roku Metropolia GZM poinformowała, że w ramach pakietu wsparcia dla kluczowych odcinków velostrad miasto Tychy otrzyma ok. 900 tys. zł na przygotowanie dokumentacji i realizację ok. 3-kilometrowego odcinka velostrady nr 3 na swoim terenie, z planowanym okresem realizacji w latach 2025–2027. 18 czerwca 2025 została podpisana umowa na wykonanie tyskiego odcinka velostrady. We wtorek, 30 września 2025, miasto przekazało teren budowy wykonawcy odpowiedzialnemu za realizację odcinka od ul. Palmowej w kierunku granicy z Katowicami. W lutym 2026 Miejski Zarząd Ulic i Mostów informował, że trwają prace związane z budową kanalizacji deszczowej, oświetlenia ulicznego i sieci teletechnicznej oraz roboty ziemne pod drogę rowerową, a 27 lutego 2026 ogłoszono konsultacje społeczne dotyczące inwestycji na odcinku od ul. Palmowej do granic miasta. Jesienią 2025 miasto Katowice i Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia zaprezentowały koncepcję katowickiego odcinka velostrady nr 3 o długości ok. 6 km, przygotowaną przez firmę Collect Consulting S.A. Odcinek ma rozpoczynać się w rejonie skrzyżowania ul. Górniczego Stanu i ul. Pszczyńskiej w Giszowcu, gdzie zaplanowano tunel pieszo-rowerowy pod drogą krajową nr 86. Dalej trasa ma prowadzić wzdłuż wschodniej strony DK86 do dzielnicy Murcki, z wykorzystaniem istniejącego przejścia podziemnego w rejonie ul. Solskiego oraz budową nowych kładek nad łącznicami ul. Bielskiej w pobliżu ronda Książąt Pszczyńskich. W ramach prac projektowych analizowano dwa warianty przebiegu przez Murcki: wzdłuż ul. Bielskiej – z mniejszą wycinką drzew, ale koniecznością budowy ekranów akustycznych oraz dodatkowej kładki – oraz wzdłuż ul. Pawła Kołodzieja, wymagający wycinki ok. 1000 drzew. Po konsultacjach społecznych Metropolia zarekomendowała wariant z większą wycinką, wskazując na niższy koszt inwestycji, możliwość rezygnacji z części obiektów inżynieryjnych i uproszczenie procedur projektowych. Po zakończeniu budowy velostrada ma się łączyć w Giszowcu z velostradą nr 6, tworząc ciąg infrastruktury rowerowej od Brynowa w Katowicach do Tychów.{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "ids": "Q125399890", "properties": { "stroke": "#3366cc", "stroke-width": 5, "title": "Velostrada nr 3"

Velostrada nr 4: Katowice – Chorzów – Świętochłowice – Ruda Śląska – Zabrze – Gliwice Najdłuższa z metropolitalnych velostrad o planowanej długości ok. 30 km. Trasa posiada ustalone wstępne przebiegi z wizją lokalną; w opracowaniu uwzględniono przebieg miejskich sieci dróg rowerowych oraz planowane nowe inwestycje (np. centrum przesiadkowe).

Na terenie Rudy Śląskiej przebiegać będzie 7,5 km trasy istniejącym ciągiem od granicy z Zabrzem w pasie drogowym ul. Zabrzańskiej do ul. Przedtorze. Następnie poprowadzony zostanie na południe śladem nieczynnej linii kolejowej do ulicy Chorzowskiej. Od skrzyżowania ulicy Lompy i Chorzowskiej droga przechodzi do granicy ze Świętochłowicami. W znacznej części rudzki odcinek poprowadzony zostanie między ogródkami działkowymi i terenami poprzemysłowymi, w pobliżu zabudowy wielorodzinnej.

W Gliwicach velostrada ma powstać w znacznej części na istniejących już trasach oraz tych, które zostały zaplanowane. Jej szacunkowa długość wynosi około 5,5 km. Rozpoczynać się ma na placu Piłsudskiego, a biec będzie przez aleję Przyjaźni, ulice Dworcową, Częstochowską, Jagiellońską, Szarą i Zabrską do ul. Chorzowskiej. Prace nad velostradą miały rozpocząć się w 2023 roku.

W kwietniu 2025 roku Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia przyznała Świętochłowicom dotację w wysokości ok. 4,5 mln zł na przygotowanie dokumentacji i realizację pierwszego, ok. 1-kilometrowego odcinka velostrady nr 4 na terenie miasta, a 23 czerwca 2025 roku władze miasta Świętochłowice poinformowały o rozpoczęciu budowy pierwszego odcinka velostrady nr 4 o długości 1 km w ciągu ulic Zielonej, Śląskiej oraz Wojska Polskiego.

Velostrada nr 5: Tarnowskie Góry – Bytom mały|Fragment velostrady Tarnowskie Góry – Bytom w okolicach wiaduktu drogowego w ciągu drogi krajowej nr 78