thumb|Micranthes nivalis thumb|Micranthes tolmiei Micranthes – rodzaj roślin z rodziny skalnicowatych (Saxifragaceae). Obejmuje 84 gatunki. Tradycyjnie rośliny te włączane były z powodu podobieństwa morfologicznego do rodzaju skalnica Saxifraga w randze sekcji. Okazały się jednak odlegle spokrewnione, choć należą do tej samej rodziny. Rosną na półkuli północnej – w Europie, Azji i Ameryce Północnej w strefie podbiegunowej oraz na obszarach górskich w strefie umiarkowanej. Rodzaj najbardziej zróżnicowany jest w Ameryce Północnej, gdzie rośnie 45 gatunków. W Polsce w Tatrach i Karkonoszach występują dwa gatunki rodzime z tego rodzaju (przy czym tradycyjnie w krajowym piśmiennictwie wciąż zaliczane są do rodzaju Saxifraga, czego wynikiem są ich nazwy zwyczajowe) – skalnica jastrzębcowata M. hieraciifolia i skalnica śnieżna M. nivalis.
Morfologia thumb|Micranthes stellaris Pokrój Rośliny zielne, czasem kłączowe, nierzadko z rozłogami, zwykle owłosione, czasem nagie. Kłącze i szyja korzeniowa pokryte łuskami, czasem też z bulwkami. Łodygi prosto wzniesione, bezlistne, osiągają od 2 do 125 cm wysokości. Liście Tylko odziomkowe, tylko u M. tolmiei także łodygowe, ale skupione u nasady łodygi. Liście bez przylistków, zwykle ogonkowe, rzadziej siedzące. Blaszka zaokrąglona, nerkowata, jajowata, łopatkowata, trójkątna, rombowata, lancetowata, eliptyczna lub równowąska. Całobrzega, kabowana, ząbkowana, piłkowana lub klapowana, z użyłkowaniem liścia pierzastym lub dłoniastym. Kwiaty Zebrane w wierzchotki lub wiechy wierzchotkowe, często wsparte przysadkami. Hypancjum wolne lub częściowo tylko przyległe do zalążni, zwykle zielone, rzadziej fioletowe. Kielich i korona 5–krotne, działki i płatki wolne. Działki zielone, czasem z czerwieniejącymi końcami. Płatki mają najczęściej kolor biały lub kremowy, rzadziej żółtawy, zielonkawy, fioletowy, różowy lub czerwonoróżowy, często są pokryte żółtozielonymi lub pomarańczowymi kropkami. W kwiatach jest 10 pręcików, o nitkach cienkich, spłaszczonych lub maczugowatych. Zalążnię tworzą dwa owocolistki wolne lub zrośnięte zwykle do połowy długości, każdy z własną szyjką słupka. Owoce Wielonasienne torebki (ew. mieszki) zwieńczone dwoma, rzadziej trzema dzióbkami. Nasiona brązowe, eliptyczne lub jajowate, podłużnie żeberkowane. Rodzaje podobne Mimo odległego pokrewieństwa i istotnych różnic dotyczących cech budowy mikroskopowej (pyłku, zarodków i nasion) bardzo podobne pod względem budowy makroskopowej są rośliny z rodzaju skalnica Saxifraga. Morfologicznie różnią się one obecnością liści łodygowych (czasem zredukowanych) oraz nasionami gładkimi lub brodawkowanymi, nigdy nie żeberkowanymi.
Systematyka Rośliny tu zaliczane tradycyjnie wyodrębniane były w randze sekcji Micranthes w obrębie rodzaju skalnica Saxifraga. Włączanie ich do tego rodzaju czyni z niego jednak takson polifiletyczny – ta grupa gatunków, mimo morfologicznych podobieństw do skalnic, okazała się z nimi względnie odlegle tylko spokrewniona. Rodzaj Micranthes należy bowiem do kladu Heucheroides, w obrębie którego jest siostrzany względem pary rodzajów śledziennica Chrysosplenium i peltobojkinia Peltoboykinia. Jest też bliżej spokrewniony z większością rodzajów rodziny niż z rodzajem Saxifraga.
Wykaz gatunków Nazwy polskie na podstawie:
Przypisy
Kategoria:Skalnicowate