95. ceremonia wręczenia Oscarów – 95. ceremonia wręczenia Nagród Akademii Filmowej (Oscarów), nagród filmowych przyznawanych przez Amerykańską Akademię Sztuki i Wiedzy Filmowej (AMPAS). Odbyła się 12 marca 2023 w Dolby Theatre w Los Angeles. Wręczono podczas niej nagrody w 23 kategoriach, honorujące filmy, których premiera odbyła się w 2022. Poprowadził ją Jimmy Kimmel. Była w Stanach Zjednoczonych transmitowana przez kanał telewizyjny ABC, a jej oglądalność wyniosła około 18,7 miliona widzów. W Polsce emitował ją na żywo kanał Canal+.
Nominacje zostały ogłoszone 24 stycznia 2023. Najwięcej (11) otrzymał ich film Wszystko wszędzie naraz. Podczas ceremonii zdobył też najwięcej nagród (7), w tym w kategorii najlepszy film.
Właściwą galę, dedykowaną kategoriom konkursowym, poprzedziła zorganizowana 19 listopada 2022 ceremonia wręczenia czterech honorowych Nagród Gubernatorów.
Laureaci i nominowani Kategorie konkursowe
Nominacje zostały ogłoszone 24 stycznia 2023 podczas konferencji prasowej w Samuel Goldwyn Theater w Beverly Hills, poprowadzonej przez aktorów Riza Ahmeda i Allison Williams. Najwięcej (11) otrzymał ich film Wszystko wszędzie naraz. Nominacje dla filmów Avatar: Istota wody i Top Gun: Maverick w kategorii najlepszy film stanowiły pierwszy w historii przypadek, gdy znalazły się w niej dwie kontynuacje, a także pierwszy od 1983, gdy znalazły się w niej dwa najbardziej dochodowe filmy roku. Po raz pierwszy każdy nominowany za najlepszą reżyserię otrzymał też nominację za scenariusz. Po raz pierwszy od 1935 każdy w kategorii najlepszy aktor pierwszoplanowy był nominowany po raz pierwszy w karierze. Michelle Yeoh była pierwszą kobietą identyfikującą się jako Azjatka, która otrzymała nominację jako najlepsza aktorka pierwszoplanowa. Angela Bassett była pierwszą osobą nominowaną za występ aktorski w adaptacji komiksów Marvela. 90-letni John Williams stał się najstarszym w historii nominowanym w kategorii konkursowej. Judd Hirsch ustanowił rekord za sprawą najdłuższego odstępu między dwiema kolejnymi nominacjami w kategoriach aktorskich – poprzednio był nominowany w 1981, czyli 42 lata wcześniej. Dzięki nominacji w kategorii najlepszy krótkometrażowy film aktorski Alfonso Cuarón stał się drugą po Kennethie Branaghu osobą w historii, która otrzymała w karierze nominacje w siedmiu różnych kategoriach.
Podczas ceremonii najwięcej nagród (7) zdobył Wszystko wszędzie naraz. Był pierwszym w historii filmem fantastycznonaukowym uhonorowanym jako najlepszy film i trzecim filmem, który wygrał trzy nagrody aktorskie. Na Zachodzie bez zmian triumfował w czterech kategoriach, wyrównując rekord największej liczby Oscarów zdobytych przez film nieanglojęzyczny. byli trzecim duetem nagrodzonym za najlepszą reżyserię; dodatkowo, za sprawą nagród za najlepszy film i najlepszy scenariusz oryginalny, byli drugim duetem z trzema nagrodami w pojedynczej edycji. Yeoh była drugą nie białą kobietą, w tym pierwszą Azjatką, uhonorowaną jako najlepsza aktorka pierwszoplanowa. Ke Huy Quan był drugim azjatyckim laureatem w kategorii najlepszy aktor drugoplanowy i pierwszym Wietnamczykiem nagrodzonym w jakiejkolwiek kategorii. Brendan Fraser był pierwszym Kanadyjczykiem uhonorowanym jako najlepszy aktor pierwszoplanowy. stała się pierwszą czarnoskórą kobietą, która wygrała drugiego Oscara w karierze.
+Lista laureatów (pogrubioną czcionką) i nominowanych Należy rozwinąć listę „Awards Year(s)” i wybrać 2022. Najlepszy film Najlepsza reżyseria Wszystko wszędzie naraz – , i Avatar: Istota wody – James Cameron i Duchy Inisherin – , i Martin McDonagh Elvis – Baz Luhrmann, Catherine Martin, , i Fabelmanowie – , Steven Spielberg i Tony Kushner – , i Frances McDormand Na Zachodzie bez zmian – Tár – Todd Field, i Top Gun: Maverick – Tom Cruise, Christopher McQuarrie, i Jerry Bruckheimer W trójkącie – i | – Wszystko wszędzie naraz Todd Field – Tár Martin McDonagh – Duchy Inisherin Ruben Östlund – W trójkącie Steven Spielberg – Fabelmanowie Najlepszy aktor pierwszoplanowy Najlepsza aktorka pierwszoplanowa Brendan Fraser – Wieloryb jako Charlie Austin Butler – Elvis jako Elvis Colin Farrell – Duchy Inisherin jako Pádraic Súilleabháin Paul Mescal – Aftersun jako Calum Bill Nighy – Życie jako Williams Michelle Yeoh – Wszystko wszędzie naraz jako Cate Blanchett – Tár jako Lydia Tár Ana de Armas – Blondynka jako Norma Jeane Andrea Riseborough – Dla Leslie jako Leslie Michelle Williams – Fabelmanowie jako Mitzi Fabelman Najlepszy aktor drugoplanowy Najlepsza aktorka drugoplanowa Ke Huy Quan – Wszystko wszędzie naraz jako Waymond Wang Brendan Gleeson – Duchy Inisherin jako Colm Doherty – Most jako James Judd Hirsch – Fabelmanowie jako wujek Boris Barry Keoghan – Duchy Inisherin jako Dominic Kearney Jamie Lee Curtis – Wszystko wszędzie naraz jako Deirdre Beaubeirdre Angela Bassett – Czarna Pantera: Wakanda w moim sercu jako Ramonda Hong Chau – Wieloryb jako Liz Kerry Condon – Duchy Inisherin jako Siobhán Súilleabháin Stephanie Hsu – Wszystko wszędzie naraz jako Joy Wang / Jobu Tupaki Najlepszy scenariusz oryginalny Najlepszy scenariusz adaptowany Wszystko wszędzie naraz – Duchy Inisherin – Martin McDonagh Fabelmanowie – Steven Spielberg i Tony Kushner Tár – Todd Field W trójkącie – Ruben Östlund – Sarah Polley Glass Onion: Film z serii „Na noże” – Rian Johnson Na Zachodzie bez zmian – Edward Berger, i Top Gun: Maverick – scenariusz: , i Christopher McQuarrie; historia: i Życie – Kazuo Ishiguro Najlepszy pełnometrażowy film animowany Najlepszy film międzynarodowy Guillermo del Toro: Pinokio – Guillermo del Toro, , i Kot w butach: Ostatnie życzenie – i – , , , i Morska bestia – i To nie wypanda – i Na Zachodzie bez zmian (Niemcy) (Argentyna) (Belgia) (Irlandia) IO (Polska) Najlepszy pełnometrażowy film dokumentalny Najlepszy krótkometrażowy film dokumentalny – , , , i – Laura Poitras, , , Nan Goldin i – i – , i – , i – i – i – i – – i Najlepszy krótkometrażowy film aktorski Najlepszy krótkometrażowy film animowany – i – – i – i – Alice Rohrwacher i Alfonso Cuarón – i Handlarze lodu – i – – i – Najlepsza muzyka oryginalna Najlepsza piosenka oryginalna Na Zachodzie bez zmian – Babilon – Justin Hurwitz Duchy Inisherin – Carter Burwell Fabelmanowie – John Williams Wszystko wszędzie naraz – „” () – muzyka: ; tekst: „” () – muzyka i tekst: Diane Warren „Hold My Hand” (Top Gun: Maverick) – muzyka i tekst: Lady Gaga i „Lift Me Up” (Czarna Pantera: Wakanda w moim sercu) – muzyka: , Rihanna, Ryan Coogler i Ludwig Göransson; tekst: Tems i Ryan Coogler „” (Wszystko wszędzie naraz) – muzyka: , David Byrne i Mitski; tekst: Ryan Lott i David Byrne Najlepsze zdjęcia Najlepsze kostiumy Na Zachodzie bez zmian – – Darius Khondji Elvis – – Roger Deakins Tár – Czarna Pantera: Wakanda w moim sercu – Babilon – Elvis – Catherine Martin Paryż pani Harris – Jenny Beavan Wszystko wszędzie naraz – Najlepszy montaż Najlepsza charakteryzacja i fryzury Wszystko wszędzie naraz – Duchy Inisherin – Elvis – i Tár – Top Gun: Maverick – Wieloryb – , i Batman – , i Czarna Pantera: Wakanda w moim sercu – i Elvis – , i Na Zachodzie bez zmian – i Najlepsza scenografia Najlepszy dźwięk Na Zachodzie bez zmian – scenografia: ; dekoracja wnętrz: Avatar: Istota wody – scenografia: i ; dekoracja wnętrz: Babilon – scenografia: ; dekoracja wnętrz: Elvis – scenografia: Catherine Martin i ; dekoracja wnętrz: Bev Dunn Fabelmanowie – scenografia: Rick Carter; dekoracja wnętrz: Top Gun: Maverick – , , , i Avatar: Istota wody – , , , , i Batman – , , i Elvis – , , i Na Zachodzie bez zmian – , , , i Najlepsze efekty specjalne Avatar: Istota wody – , , i Batman – , , i Czarna Pantera: Wakanda w moim sercu – , , i Na Zachodzie bez zmian – , , i Top Gun: Maverick – , , i
Nagrody Gubernatorów
21 czerwca 2022 Amerykańska Akademia Sztuki i Wiedzy Filmowej podała laureatów honorowych Nagród Gubernatorów w ramach 95. edycji Oscarów. Ceremonia ich wręczenia odbyła się 19 listopada 2022 w sali bankietowej hotelu w Los Angeles. Honorowe Oscary – „mistrzowska filmowiec, która przetarła szlaki czarnym reżyserkom i zainspirowała wszelkiego rodzaju opowiadaczy historii na całym świecie” (wręczenie nagrody: Viola Davis) Diane Warren – „za jej geniusz, hojność i pełne pasji zaangażowanie w ukazywanie mocy piosenki w filmie” (wręczenie nagrody: Cher) Peter Weir – „nieustraszony i doskonały reżyser, który swoją wyjątkową i obszerną twórczością rzucił światło na ludzkie doświadczenia” (wręczenie nagrody: Jeff Bridges) Nagroda za działalność humanitarną im. Jeana Hersholta Michael J. Fox (wręczenie nagrody: Woody Harrelson)
Statystyki + Filmy z co najmniej dwiema nagrodami Nagrody Film 7 Wszystko wszędzie naraz 4 Na Zachodzie bez zmian 2 Wieloryb + Filmy z co najmniej dwiema nominacjami Nominacje Film 11 Wszystko wszędzie naraz 9 Duchy Inisherin Na Zachodzie bez zmian 8 Elvis 7 Fabelmanowie 6 Tár Top Gun: Maverick 5 Czarna Pantera: Wakanda w moim sercu 4 Avatar: Istota wody 3 Babilon Batman W trójkącie Wieloryb 2 Życie
Przebieg Prezenterzy + Prezenterzy podczas ceremonii (w kolejności chronologicznej) Prezenterzy Rola Emily BluntDwayne Johnson wręczenie nagrody w kategorii najlepszy pełnometrażowy film animowany Ariana DeBoseTroy Kotsur wręczenie nagród w kategoriach najlepszy aktor drugoplanowy i najlepsza aktorka drugoplanowa Cara Delevingne zapowiedź występu z „” Riz AhmedAhmir „Questlove” Thompson wręczenie nagród w kategoriach najlepszy pełnometrażowy film dokumentalny i najlepszy krótkometrażowy film aktorski Halle BaileyMelissa McCarthy prezentacja zwiastuna filmu Mała Syrenka Michael B. JordanJonathan Majors wręczenie nagrody w kategorii najlepsze zdjęcia Donnie Yen zapowiedź występu z „” Jennifer ConnellySamuel L. Jackson wręczenie nagrody w kategorii najlepsza charakteryzacja i fryzury Morgan FreemanMargot Robbie zapowiedź hołdu dla 100-lecia Warner Bros. Paul DanoJulia Louis-Dreyfus wręczenie nagrody w kategorii najlepsze kostiumy Deepika Padukone zapowiedź występu z „” Eva Longoria zapowiedź filmu o działalności Antonio BanderasSalma Hayek Pinault wręczenie nagrody w kategorii najlepszy film międzynarodowy Elizabeth OlsenPedro Pascal wręczenie nagród w kategoriach najlepszy krótkometrażowy film dokumentalny i najlepszy krótkometrażowy film animowany Hugh GrantAndie MacDowell wręczenie nagrody w kategorii najlepsza scenografia John ChoMindy Kaling wręczenie nagrody w kategorii najlepsza muzyka oryginalna Elizabeth Banks wręczenie nagrody w kategorii najlepsze efekty specjalne Danai Gurira zapowiedź występu z „Lift Me Up” Andrew GarfieldFlorence Pugh wręczenie nagród w kategoriach najlepszy scenariusz oryginalny i najlepszy scenariusz adaptowany Kate HudsonJanelle Monáe wręczenie nagród w kategoriach najlepszy dźwięk i najlepsza piosenka oryginalna John Travolta zapowiedź segmentu In Memoriam Zoe SaldañaSigourney Weaver wręczenie nagrody w kategorii najlepszy montaż Idris ElbaNicole Kidman wręczenie nagrody w kategorii najlepsza reżyseria Halle BerryJessica Chastain wręczenie nagród w kategoriach najlepszy aktor pierwszoplanowy i najlepsza aktorka pierwszoplanowa Harrison Ford wręczenie nagrody w kategorii najlepszy film Glenn Close została zapowiedziana jako prezenterka, ale odwołała swój udział z powodu zachorowania na COVID-19.
Występy muzyczne + Występy muzyczne podczas ceremonii (w kolejności chronologicznej) Wykonawcy Utwory Sofia CarsonDiane Warren „” David ByrneStephanie Hsu „” „” Lady Gaga „Hold My Hand” Rihanna „Lift Me Up” Lenny Kravitz „”
In Memoriam Lista artystów zmarłych w minionym roku, wymienionych w segmencie In Memoriam:
Organizacja thumb|upright|Jimmy Kimmel, prowadzący ceremonii