Natalia Sobczak (ur. 21 kwietnia 1956) – profesor, dr hab. inż, zajmuje się naukowymi, metodologicznymi i praktycznymi aspektami zjawisk wysokotemperaturowych w obszarze inżynierii ciekłego metalu, w tym opracowaniem nowej generacji materiałów dla energetyki, magazynowania energii, łączenia materiałów oraz tworzyw ultralekkich dla potrzeb medycyny i przestrzeni kosmicznej.
Reprezentowana dyscyplina naukowa: inżynieria materiałowa
Aktualnie kieruje Pracownią Teorii Procesów Metalurgicznych w Instytucie Metalurgii i Inżynierii Materiałowej im. Aleksandra Krupkowskiego Polskiej Akademii Nauk. Wykładowczyni Krakowskiej Interdyscyplinarnej Szkoły Doktorskiej.
22 listopada 2022 została ogłoszona kandydatką na Wiceprezesa Polskiej Akademii Nauk po zgłoszeniu przez Prezesa-elekta Marka Konarzewskiego.
8 grudnia, podczas 148. sesji Zgromadzenia Ogólnego Polskiej Akademii Nauk została wybrana na stanowisko Wiceprezesa Polskiej Akademii Nauk w kadencji 2023–2026, wspólnie z prof. Dariuszem Jemielniakiem, dr hab. Mirosławą Ostrowską i prof. Aleksandrem Welfe.
Edukacja Ukończyła studia na Petersburskim Uniwersytecie Politechnicznym im. Piotra Wielkiego w 1978 (z wyróżnieniem). Doktorat w zakresie inżynierii materiałowej obroniła na tej samej uczelni w 1984. Stopień naukowy doktora habilitowanego nauk technicznych nadał jej w 2005 Instytut Metalurgii i Inżynierii Materiałowej im. Aleksandra Krupkowskiego Polskiej Akademii Nauk. W 2012 roku prezydent RP Bronisław Komorowski nadał jej tytuł profesora nauk technicznych.
Działalność zawodowa od 2019 Instytut Metalurgii i Inżynierii Materiałowej im. Aleksandra Krupkowskiego Polskiej Akademii Nauk: kierownik Pracowni Teorii Procesów Metalurgicznych, profesor 2016–2020 Instytut Mechaniki Precyzyjnej w Warszawie: profesor zw. (2016–2017), profesor (od 2018) 2007–2020 Instytut Odlewnictwa w Krakowie: Centrum Badań Wysokotemperaturowych Ciekłych Metali i Stopów, Kierownik Centrum oraz docent (2007–2010), profesor nadzw. (2010–2012), profesor zw. (2012–2018), profesor (od 2018 r.) 2007–2010 Instytut Transportu Samochodowego w Warszawie: doradca Dyrektora (2007-2010); docent, profesor nazw., profesor zw. (2010-2016) 2002–2007 Instytut Odlewnictwa w Krakowie: Zakład Fizykochemii Metali i Stopów, Kierownik Zakładu, adiunkt (2002-2005), docent (2006-2007) 2000–2001 Osaka University, Joining and Welding Research Institute, Japonia:, visiting profesor 1996–2001 Instytut Odlewnictwa w Krakowie: Kierownik Laboratorium Fizykochemii Metali i Stopów: adiunkt 1994–1995 University of Wisconsin-Milwaukee, Center for Composite Materials, Milwaukee, USA, Postdoc 1992–1994 Instytut Odlewnictwa w Krakowie, Zakład Metali Nieżelaznych, kierownik Pracowni Materiałów Kompozytowych: adiunkt 1991–1992 Instytut Odlewnictwa w Krakowie, Zakład Metali Nieżelaznych, kierownik Zespołu Materiałów Kompozytowych: adiunkt 1985–1990 Instytut Odlewnictwa w Krakowie, Zakład Metali Nieżelaznych: adiunkt
Stanowiska, funkcje, członkostwa:
Członek korespondent Polskiej Akademii Nauk (od 2022) Przedstawiciel Polski w Executive Committee – Federation of European Materials Societies (2020-2023) Przewodnicząca Grupy Roboczej Cast Metal Matrix Composites w World Foundry Organization (od 2001) Członek Międzynarodowego Komitetu High Temperature Capillarity (od 1994) Członek Międzynarodowego Komitetu Subsecond Thermophysics (od 2013) Członek Zespołu Ewaluacji KEJN – MNiSW (2013-2014) Przewodnicząca Komisji Dyscyplinarnej przy MNiSW (2015-2019) Zastępca przewodniczącego grupy roboczej ds. krajowych inteligentnych specjalizacji KIS8 „Wielofunkcyjne materiały i kompozyty o zaawansowanych właściwościach, w tym nanoprocesy i nanoprodukty” przy Ministerstwie Rozwoju i Technologii (od 2015).
Członkostwo w komitetach redakcyjnych czasopism naukowych:
International Journal of Metalcasting (Springer) Journal of Materials Engineering and Performance (Springer), w tym jako Associate Editor (2020-2021) oraz Guest Editor (2011, 2015, 2021, 2022) China Foundry (Springer) Achieves of Metallurgy and Materials (Board of Review).
Doświadczenia pracy w zagranicznych ośrodkach naukowych:
University of Wisconsin-Milwaukee, USA (postdoc, 1994-1995) Lawrence Berkeley National Laboratory, USA (granty LBNL na badania własne, 1997-1998) Hokkaido University, Japonia (grant The Japan Society for Promotion Science, 2000) Osaka University (kontrakt naukowy, visiting professor, 2000-2001) University of Wisconsin-Stout (COBASE Program, NSF&NAS, USA, 2004) CNR-IENI, Włochy (kontrakt naukowy, 2007–2009) Szkolenia w ramach Programu SIMS (Science Infrastructure Management Support, 2013-2014) w Dresden University of Technology oraz w instytutach Franhofera (Niemcy) i w firmie IBM (USA) Prowadzi szeroką współpracę naukową z ośrodkami zagranicznymi, w tym z NASA Glenn Research Center, University of Wisconsin, University of Central Florida, Energy Industries of Ohio, Institute of Condensed Matter Chemistry and Technologies for Energy, CNR (Włochy), IFW Dresden - Institute for Complex Materials, Bułgarską Akademią Nauk, oraz Ukraińską Akademia Nauk.
Kierownik i wykonawca kilkudziesięciu projektów badawczych, w tym jako kierownik projektów finansowanych przez Europejską Agencję Kosmiczną (ESA), UNIDO-UNDP (ONZ), NSF&NAS (USA), Polsko-Amerykański Fundusz im. M. Skłodowskiej-Curie, oraz projektów grupowych dwóch Akcji COST (KE) i grup roboczych w trzech projektach finansowanych przez Komisję Europejską (FP7, H2020).
Przykłady zrealizowanych projektów:
Nr 2021/41/B/ST5/02787, Biodegradowalne hierarchiczne porowate stopy magnezu wytwarzane na drodze reakcji gazowoeutektycznej w połączeniu z techniką infiltracji, NCN, konkurs OPUS-21, 2022-2024 (kierownik) Nr 2018/31/B/ST8/01172, Teoretyczne i metodologiczne aspekty oddziaływania wzajemnego w układzie metal-gaz w syntezie i umacnianiu wysokoporowatych struktur metalowych wytwarzanych metodami ciekło-fazowymi, NCN, konkurs OPUS-16; 2019-2023 (wykonawca) New generation light-weight materials for advanced space applications, Contract No. 4000109468/13/NL/Cbi, European Space Agency: 2014-2017 (PI) AMADEUS: Next GenerAtion MateriAls and Solid State DevicEs for Ultra High Temperature Energy Storage and Conversion, Grant agreement 737054 (7 partnerów), HORIZON2020: 2017-2019 (Członek Steering Committee, Lider Grupy Roboczej WP2, kierownik zadań IOd) INSURFCAST: Innovative Surfaces for Superalloys Casting Processes, Grant agreement 4165, projekt europejski w ramach programu M.ERA.NET Joint Call 2016, 2017-2020 UMO-2015/17/B/ST8/03391, Wysokotemperaturowe badania wpływu dodatków stopowych na termofizyczne właściwości żeliwa wermikularnego w stanie ciekłym oraz na jego zwilżalność i reaktywność w kontakcie z tlenkami metali, 2016-2019 (koordynator konsorcjum polskiego, kierownik zadań IOd) No. DAAD010/2017/2018, Badania wysokotemperaturowego oddziaływania pomiędzy ciekłymi stopami Ni-Cr a ceramiką TiB2, N. Sobczak (Polska), I. Kaban (Niemcy), projekt badawczy realizowany wspólnie z Leibniz-Institut für Festkörper- und Werkstoffforschung Dresden, Institute of Complex Materials (IFW-Dresden) w ramach programu wykonawczego Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Niemieckiej Centrali Akademickiej DAAD (Deutscher Akademischer Austauschdienst), 2017-2018 2012/06/M/ST8/00448, Wysokotemperaturowe badania zjawiska niemieszalności w stanie ciekłym w stopach układu Gd-Ti-X (X-Co, Zr) i ich reaktywności w kontakcie z ceramikami tlenkowymi, NCN, 2012-2016 (kierownik) POIG.02.02.00-00-012/08-03, Doposażenie infrastruktury badawczej Małopolskiego Centrum Innowacyjnych Technologii i Materiałów, Projekt realizowany w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka na lata 2007-2013, Priorytet 2. Infrastruktura sfery B+R, Działanie 2.2. Wsparcie tworzenia wspólnej infrastruktury badawczej jednostek naukowych (koordynator konsorcjum MCITIM, kierownik projektu) UDA-POIG.01.03.01-00-103/09-00, Poprawa niezawodności bezołowiowych połączeń lutowanych w pakietach elektronicznych, Projekt realizowany w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, na lata 2007-2013, Priorytet I. Badania i Rozwój Nowoczesnych Technologii Działanie 1.3. Wsparcie projektów B+R na rzecz przedsiębiorców realizowanych przez jednostki naukowe Poddziałanie 1.3.1. Projekty rozwojowe (koordynator konsorcjum Pb-free, kierownik projektu) N N507 450634, Wpływ dodatków stopowych na wysokotemperaturowe właściwości stopów niklu w stanie ciekłym i ciekło-stałym oraz ich oddziaływanie wzajemne z wybranymi tlenkami metali, MNiSW, 2009-2012 (kierownik) Nr 0056/R/T00/2009/07, Pasywna ochrona obiektów mobilnych (powietrznych i lądowych) przed oddziaływaniem pocisków AP, 2009-2012 (kierownik zadania IOd) TANGO1/266388/NCBR/2015, Zmniejszenie zużycia srebra w lutowiu bezołowiowym, NCBR, 2015-2017 (kierownik) GRAF-TECH/NCBR/10/29/2013, GRAMCOM: Nowoczesne, zawierające grafen kompozyty na bazie miedzi i srebra przeznaczone dla przemysłu energetycznego i elektronicznego, finansowany przez NCBR, 2013-2015 (Kierownik zadania IOd) Projekt polsko-niemiecki Nr 769/N-DFG/2010/0, Poprawa fizyko-chemicznej zgodności składników kompozytu 3D-CF/AlMMC oraz jego wytwarzanie w warunkach półprzemysłowych, MNiSW, 2011-2012 (Kierownik zadania IOd) Projekt 380/N-COST/2009/0, Badanie wpływu różnych czynników na właściwości ciekłych i półciekłych lutowi bezołowiowych do zastosowań wysokotemperaturowych, projekt grupowy GP5 Akcji COST MP0602 „Lead-free solder materials for high temperature applications” Komisji Europejskiej, finansowany przez Ministerstwo Nauki, 2009-2012 (koordynator projektu grupowego) Projekt polsko-niemiecki Nr 106/N-DFG/2008/0, Kompozyty o osnowie aluminiowej ze wzmocnieniem tekstylnym typu 3-D dla elementów podlegającym złożonym obciążeniom w przemyśle samochodowym i budowie maszyn, MNiSW, 2008-2010 (kierownik zadania IOd) Project No. CMS 0548815, High Temperature Wettability Studies of Nano-ceria and Nano-Gold with Select Substrates, S. Seal (USA), N. Sobczak (Polska), projekt realizowany we współpracy z University of Central Florida w ramach programu National Science Foundation "International Research and Education in Engineering” (IREE), 2007-2008 (kierownik zadania w Polsce) PBZ-KBN-114/T08/2004, Nowoczesne tworzywa i procesy technologiczne w odlewnictwie: Zadanie II.4.3 Opracowanie technologii wytwarzania kompozytów in situ z zastosowaniem reakcji chemicznych w kąpieli metalowej lub pomiędzy różnorodnymi składnikami, 2004-2008 (kierownik zadania IOd) Projekt Nr 7T08B00320, Fizykochemiczne podstawy wytwarzania kompozytów odlewanych in situ typu Al-Al2O3, 2001-2004 (kierownik) Project No. INT-0002341, #9911017, Wetting, adhesion, and interfacial phenomena in alumina/NiAl couples, R. Asthana (USA), N. Sobczak (Polska); Program COBASE, National Academy of Sciences & National Science Foundation, USA, 2001-2002 Project No. GP7, Prediction of the new generation lead-free solders, Akcja COST 531 "Lead-free Solder Materials" Komisji Europejskiej; 2001-2006 (koordynator projektu grupowego) Project No. S-00085, High resolution transmission electron microscopy studies of aluminum-nitride interfaces, N. Sobczak (Polska), H. Takahashi (Japonia); Japan Society for the Promotion of Science, 2000 Projekt Nr 7T08B04112, Stabilność i reaktywność azotków w kontakcie z ciekłymi metalami, 1997-2000 (kierownik) Project No. 351-1997, Spectroscopy studies of Interfaces in Al-Ti/C system, S. Seal (USA), N. Sobczak (Polska), J. Morgiel (Polska); Advanced Light Source, Lawrence Berkeley National Laboratory, Berkeley, USA, 1997 Project No. 361-1997, Heterogeneous interface formation in Al-Ti-C composites, S. Seal (USA), N. Sobczak (Polska); Advanced Light Source, Lawrence Berkeley National Laboratory, Berkeley, USA, 1997