Zamek w Ustroniu – obiekt warowny wybudowany w miejscowości Ustronie, w gminie Lwówek Śląski, w powiecie lwóweckim, w województwie dolnośląskim; na granicy ze wsią Żeliszów.
Badania archeologiczne potwierdziły istnienie we wsi średniowiecznego zamkuSłownik geografii turystycznej Sudetów, tom 7 Pogórze Kaczawskie, red. Marek Staffa, Wydawnictwo I-BiS, Wrocław 2002, , s. 604. Miał to być niewielki zameczek z drewnianą palisadą na wale ziemnym, otoczonym fosą. Obiekt stanowi relikt średniowiecznego systemu obronnego typu motte, czyli sztucznego kopca z drewnianą lub drewniano-ziemną wieżą obronną.
Historia Pierwsze wzmianki o miejscowości Żeliszów pochodzą z 1300 roku. W połowie XIV wieku jako właściciele osady pojawili się Cristianus, Ranvold i Ryle z Żeliszowa, którzy w 1350 roku świadczyli na dokumencie wystawionym w Żytawie. To właśnie z tą rodziną łączy się hipotetyczne powstanie i funkcjonowanie grodziska.
W kolejnych latach miejscowość przechodziła w ręce różnych właścicieli. W 1367 roku Wesnowie sprzedali prawo patronatu kościelnego Witkonowi Schapcze. W 1369 roku dobra należały do Anny i Elżbiety Stechau, a w 1375 roku Jan Hacke odsprzedał swoje udziały Mikołajowi Walditzowi. W 1397 roku Konrad i Jost Walditz sprzedali folwark zwany „Bysschof” Kuntschowi von der Warthe. W latach 1385–1388 udział we wsi miała Katarzyna Hacke wraz z synami: Janem, Konradem i Henrykiem. Jednym z udziałowców był również Jan Redern, jedyny przedstawiciel lokalnej elity rycerskiej, choć według badaczy nie rezydował on w Żeliszowie-Ustroniu, lecz w Siedlęcinie i później we Wleniu.
Ostatnim znanym właścicielem wzmiankowanym w XV wieku był Konrad Hoberg, wymieniony w dokumentach z 1492 roku.
Przeznaczenie Według badaczy, w tym Józefa Kaźmierczyka i Ryszarda Kołomańskiego, grodzisko mogło pełnić funkcję ochronną dla pobliskich pól górniczych. Istnienie szybów wydobywczych na południe, wschód i zachód od grodziska potwierdził w 1961 roku Andrzej Kudła. Były to pola szybowe związane najprawdopodobniej z eksploatacją złota. Znalezione w pobliżu hałdy oraz ślady szybów w obrębie samego nasypu sugerują, że działalność górnicza mogła być prowadzona po okresie użytkowania założenia obronnego.
Stan obecny Do dziś zachował się nasyp grodziska typu motte, jednak nie przeprowadzono kompleksowych badań archeologicznych, które mogłyby dostarczyć szczegółowych informacji na temat chronologii i funkcji obiektu. Schematyczny plan grodziska wg Pawłowskiego z 1978 (zmieniony przez T. Dudziaka i A.Kwaśniewskiego) przedstawia grodzisko jako założenie na planie kwadratu o wymiarach ok. 80 na 80 m, z trzema poziomami wysokości i umocnień2-1579.jpg (513×523).
Przypisy
Kategoria:Dwory w województwie dolnośląskim