mały Ziemiozorek czarniawy (Geoglossum nigritum (Pers.) Cooke) – gatunek grzybów z monotypowej klasy ziemiozorniaków (Geoglossomycetes).
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Geoglossum, Geoglossaceae, Geoglossales, Incertae sedis, Geoglossomycetes, Pezizomycotina, Ascomycota, Fungi.
Po raz pierwszy opisał go w 1797 r. Christiaan Hendrik Persoon, nadając mu nazwę Clavaria nigrita. Obecną nazwę nadał mu Mordecai Cubitt Cooke w 1878 r. Synonimy: Clavaria fragilis var. nigrita (Pers.) Link 1833 Clavaria nigrita Pers. 1797 Clavaria nigrita var. ophioglossoides Pers. 1801 Clavaria ophioglossoides Vill. 1789 Geoglossum nigritum var. cheoanum F.L. Tai 1944. Nazwa rodzajowa Geoglossum pochodzi od słowa geo oznaczającego ziemię i glossum oznaczającego język. Nazwa gatunkowa nigritum oznacza czarniawy. Polską nazwę ziemiozorek czarniawy zarekomendowała Komisja ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów.
Morfologia Owocnik Wysmukły, maczugowaty, czarniawy, o wysokości 2–7 cm składający się z płodnej główki i sterylnego trzonu. Główka stanowi od 1/4 do 1/3 części wysokości, ma grubość 0,5–1 mm i wysokość 1,5–2,5 cm, jest lancetowata, bocznie spłaszczona, często bruzdowato-pęcherzykowata. Powierzchnia gładka lub drobno oprószona, brązowoczarna do czarnej. Cylindryczny trzon ma średnicę 0,1–0,2 cm, jest mniej więcej równy do lekko wykrzywionego, bez wyraźnego przejścia z główką, niemal gładki, siatkowaty do drobno łuskowatego, tej samej barwy co główka. Cechy mikroskopowe Worki z 8 zarodnikami ułożonymi równolegle z amyloidalnymi szczytami. Askospory cylindryczne, gładkie, z 7–8 przegrodami, brązowe, 65–80 × 5–6 µm. Wysyp zarodników brązowy. Parafizy cylindryczne, z przegrodami, czasem lekko maczugowate do gruszkowatych, nieco zakrzywione i brązowe na wierzchołkach. Gatunki podobne Pewna identyfikacja różnych gatunków ziemiozorków możliwa jest tylko badaniem cech mikroskopowych. Ziemiozorek czarniawy charakteryzuje się zarodnikami zawsze z 7–8 przegrodami, parafizami ledwie maczugowatymi i zakrzywionymi na wierzchołku.
Występowanie i siedlisko Ziemiozorek czarniawy występuje na wszystkich kontynentach poza Afryką i Antarktydą. W Polsce po raz pierwszy jego stanowisko podano w 2000 r., w późniejszych latach znaleziono jeszcze inne stanowiska tego gatunku.
Grzyb naziemny, saprotrof występujący na wilgotnej, żyznej glebie, pomiędzy trawami i mchami, rzadko na spróchniałym drewnie. Owocniki tworzy latem i jesienią.
Przypisy
Kategoria:Geoglossomycetes Kategoria:Mykobiota Polski