mały Włośnianka drobniutka, włośnianka duńska, włośnianka korzonkowa (Hebeloma birrus (Fr.) Gillet) – gatunek grzybów należący do rodziny pierścieniakowatych (Strophariaceae).
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Hebeloma, Stophariaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Po raz pierwszy takson ten opisał w 1838 r. Elias Fries, nadając mu nazwę Agharicus birrus. Obecną nazwę nadał mu Claude-Casimir Gillet w 1910 r. Ma 8 synonimów. Niektóre z nich: Hebeloma birrus var. pumilum (J.E. Lange) Gminder 2010 Hebeloma danicum Gröger 1987 Hebeloma pumilum J.E. Lange 1940 W 1999 r. dla synonimu Hebeloma pumilum Władysław Wojewoda zarekomendował polską nazwę włośnianka drobniutka, w 2003 r. dla synonimu Hebeloma danicum nazwę włośnianka duńska, w internetowym atlasie grzybów ma nazwę włośnianka korzonkowa lub włośnianka duńska.
Morfologia Kapelusz Średnica 3–9 cm, początkowo najpierw półkulisty, później płaski. Powierzchnia żółtobrązowa, ochrowobrązowa, czerwonobrązowa z żółtobrązowym środkiem i jaśniejszym, żółtawym brzegiem, drobno łuskowata, tłustawa, śluzowata, bez resztek osłony. Blaszki Wypukłe z międzyblaszkami, gęste, początkowo bladobrązowawe, kremowożółte, później ciemniejsze, również z brązowymi plamami. Ostrza za młodu pokryte drobnymi kropelkami, które później zasychają tworząc rdzawe plamy. Trzon Wysokość 3–6 (8) cm, średnica 0,5–0,8 (1) cm, często wygięty, cylindryczny z pogrubioną, ukorzeniającą się podstawą, początkowo białawy lub kremowobiały, włókienkowaty, później brązowawy. Strefa pierścieniowa często obsypana brązowym proszkiem zarodników, ukorzeniająca się. Miąższ Zapach neutralny do lekko przyjemnie grzybowego, jak czarna herbata, nie kakaowy ani rzodkiewkowy! Smak gorzki. Cechy mikroskopowe Zarodniki tytoniowobrązowe, cynamonowobrązowe, 9–11,7 × 4,5–6 µm, smukłe, o kształcie cytrynowatym lub migdałowatym, amyloidalne, szorstkie. Cheilocystydy 28–60 × 6–10 µm, krótkie, cylindryczne, o przekroju 5–7 µm na wierzchołku.
Występowanie Włośnianka drobniutka występuje w Ameryce Północnej, Europie i Azji. Najwięcej stanowisk podano w Europie. Jest tu szeroko rozprzestrzeniona, występuje od Morza Śródziemnego na południu po archipelag Svalbard na Morzu Arktycznym. W 2003 r. W. Wojewoda przytoczył kilka stanowisk. Bardziej aktualne stanowiska podaje internetowy atlas grzybów. Znajduje się na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski. Ma status R – gatunek rzadki, który w najbliższych latach prawdopodobnie przesunie się do grupy zagrożonych wymarciem, jeśli nadal będą działać czynniki zagrożenia.
Naziemny grzyb mykoryzowy. Występuje w różnego typu lasach z bukami i grabami. Owocniki tworzy od lipca do października. Jest grzybem trującym.
Przypisy
Kategoria:Grzyby trujące Kategoria:Mykobiota Polski Kategoria:Pierścieniakowate