Ida Johanna Vihuri (ur. jako Hilden, ur. 18 sierpnia 1882 w Lastunen – zm. 7 września 1929 w Tampere) – fińska działaczka ruchu robotniczego i parlamentarzystka, sprawująca mandat w latach 1922–1929 z ramienia Socjaldemokratycznej Partii Finlandii.
Życiorys Dzieciństwo i młodość Urodziła się we wsi Lastunen w gminie Lempäälä. Ukończyła dwie klasy szkoły podstawowej, po czym w wieku 13 lat podjęła pracę w fabryce włókienniczej Finlaysona w TampereKaksi sosialidemokraattista toimitsijaa. Uusi Aika, 10.9.1929, nr 108, s. 3.. W 1905 r. wstąpiła do stowarzyszenia robotników w Tampere i brała udział w strajku generalnym, jednym z punktów kulminacyjnych rewolucji 1905 r. w FinlandiiRipatti, Viljo: R. H. Oittinen: työväen sivistäjästä koulun uudistajaksi, s. 8–11. Helsinki: Tammi, 1992. .. W następnym roku uczestniczyła w spotkaniu założycielskim Fińskiego Związku Tkaczy, a w 1907 r. został wybrana na sekretarza związku zawodowego pracowników Finlaysona. Pracę łączyła z nauką na wieczorowych kursach organizowanych w domu robotniczym w Tampere. Pisała również do związkowego magazynu „Tehtaalainen”Turunen, Risto: Pumpulivallankumous: Finlaysonin tehtaalaisten maailmankuvan muutos 1800-luvulta vuoteen 1918. Tampere: Tampereen yliopisto, 2012, s. 68.Turunen, Risto J.: „Sivistyksen käsitehistoriaa Finlaysonin tehtaalla 1800- ja 1900-lukujen vaihteessa”, Työväki ja sivistys, s. 38–39. Väki Voimakas 29. Helsinki: Työväen historian ja perinteen tutkimuksen seura, 2016. ..
W 1908 roku Vihuri po raz pierwszy kandydowała z ramienia Partii Socjaldemokratycznej w wyborach do parlamentu Wielkiego Księstwa Finlandii, jednak bez powodzenia. W latach 1915–1918 jako pierwsza kobieta pełniła funkcję sekretarza Stowarzyszenia Robotników w Tampere.
Ida Vihuri i Alfred Vuolte byli liderami ruchu związkowego w fabryce Finlaysona. Vihuri w artykułach na łamach „Tehtaalainen” łączyła sprawę robotniczą z kwestią kobiecą, podkreślając również gorszą pozycję kobiet w klasie robotniczej. Vihuri niechętnie odnosiła się do mieszczańskiego (burżuazyjnego) ruchu kobiecego, ponieważ nie czuła więzi z kobietami z klasy wyższej. Była przekonana, że przynależność klasowa ma większe znaczenie niż płećTurunen, Risto: Pumpulivallankumous: Finlaysonin tehtaalaisten maailmankuvan muutos 1800-luvulta vuoteen 1918. Tampere: Tampereen yliopisto, 2012, s. 87–88.. Walczyła o upowszechnienie oświaty i wyrażała poglądy antyklerykalne.
Ida Vihuri pozostała niezamężna przez całe życie, aby móc skupić się na polityce.
Wojna domowa
W okresie narastających napięć wewnętrznych w Finlandii w 1917 r. Ida Vihuri i Alfred Vuolte byli przeciwni zbrojnemu powstaniu, starali się o rozwiązanie konfliktów społecznych na drodze pokojowej. Podczas wojny domowej Vihuri pełniła funkcję sekretarza Komitetu Wykonawczego Partii Pracy w Tampere, który był odpowiedzialny za cywilną administrację kontrolujących wówczas miasto fińskich czerwonych. Była również jedną z założycielek Gwardii Kobiet w Tampere, ale sama nie brała udziału w działaniach zbrojnychLepola, Lauri: Rohkeat punatytöt Tampereella 1918, Nokia: Maaseudun maisema- ja kulttuuriperinne, 2013, s. 161..
Po zdobyciu Tampere przez białych Vihuri została uwięziona, zaś w lipcu 1918 r. sąd doraźny skazał ją i Alfreda Vuolte na dożywotnie więzienie. Według stenogramu Vihuri demonstracyjnie śmiała się podczas odczytywania wyrokuTurunen, Risto: Pumpulivallankumous: Finlaysonin tehtaalaisten maailmankuvan muutos 1800-luvulta vuoteen 1918. Tampere: Tampereen yliopisto, 2012, s. 119.. W czasie uwięzienia związek zawodowy ogłosił Vihuri i Vuolte członkami honorowymi i wspierał ich finansowo.
Parlamentarzystka Vihuri wyszła na wolność na mocy powszechnej amnestii w 1920 r. Zwolniona z pracy w fabryce Finlaysona, pracowała w biurze miejskim Socjaldemokratycznej Partii Finlandii. W 1922 r. z powodzeniem wystartowała w wyborach parlamentarnych. Ponownie zdobywała mandat również w latach 1924, 1927 i 1929.
7 września 1929 roku Ida Vihuri i Kaarlo Suottala podróżowali parowcem Kuru przez jezioro Näsijärvi, zamierzając udać się do Kuru, gdzie mieli występować na publicznym spotkaniu. Parowiec zatonął podczas burzy i oboje działacze zginęli. Ciało Vihuri zostało znalezione nieco ponad tydzień po katastrofie w pobliżu ujścia Tammerkoski. Została pochowana na cmentarzu Kalevankangas w Tampere, a w pochodzie pogrzebowym, który wyruszył przez miasto z Domu Robotniczego w Tampere, szły tysiące ludzi.
Rodzicami Idy Vihuri byli Johan Kustaa Hildén (1853-1932) i Johanna Paunu (1859-1938). Rodzina była religijna, ale jak wspominała sama Vihuri, tylko jedno z jej rodzeństwa pozostało wierzące w dorosłym wieku. Siostra Idy Vihuri Kaisa Hiilelä również była fińską parlamentarzystką. Z kolei Reino Oittinen, fiński polityk i minister w latach 50. i 60. XX, był jej siostrzeńcem, synem jej siostry Huldy Gustavy Apilisto. Ida Vihuri wspierała siostrzeńca finansowo i miała wpływ na kształtowanie się jego poglądów politycznych.
Przypisy
Kategoria:Fińscy parlamentarzyści Kategoria:Fińscy związkowcy Kategoria:Ludzie związani z Tampere Kategoria:Ofiary katastrof w ruchu wodnym Kategoria:Politycy Socjaldemokratycznej Partii Finlandii Kategoria:Zmarli w 1929 Kategoria:Uczestnicy wojny domowej w Finlandii (Czerwona Gwardia) Kategoria:Urodzeni w 1882