Aleksandra Lidia Gawęda (ur. 1961) – polska geolożka, profesor nauk o Ziemi.
Życiorys Po raz pierwszy na wyprawę geologiczną w Tatry wybrała się w latach 80. XX wieku. Ukończyła studia z geologii na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach w 1986 roku. Stopnień doktora nauk przyrodniczych z geologii (specjalności: mineralogia, petrografia, geochemia) uzyskała na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach w 1992 roku na podstawie pracy Mineralogia pegmatytów Tatr Zachodnich, jej promotorem był Kazimierz Kozłowski (zlecił jej pierwsze prace terenowe w Tatrach). Habilitowała się 26 stycznia 2010 roku w dziedzinie geologii (specjalność: petrologia i mineralogia) na podstawie pracy pt. Enklawy w granicie Tatr Wysokich na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach. Uzyskała tytuł profesora nauk o ziemi 8 stycznia 2019 roku. Pracuje jako profesor w Instytucie Nauk o Ziemi Wydziale Nauk Przyrodniczych Uniwersytetu Śląskiego. Kierowała wieloma projektami badawczymi, w tym Prewaryscyjski rozwój masywu krystalicznegoTatr (2012–2016). Od 2012 r. zajmuje się badaniem odpadów przemysłowych. Realizowała projekt pt.: „Szlaki hutnicze cynku i ołowiu – poligon doświadczalny dla badań zachowania pierwiastków potencjalnie toksycznych w strukturach faz krystalicznych i ich interakcji ze środowiskiem” (2015–2018). Jest kierownikiem projektu Rekonstrukcja historycznych (V wiek p.n.e. – XIX wiek n.e.) metod wytopu metali na terenie Polski (2019–2024) finansowanego przez Narodowe Centrum Nauki. Aleksandra Gawęda jest współzałożycielką Towarzystwa Ekologicznego „Aktywne Zagłębie” z siedzibą w Będzinie.
Dorobek naukowy Wykazała m.in. odmienne (niż sugerowały wcześniejsze badania) datowanie tatrzańskich pegmatytów waryscyjskich. Publikowała artykuły naukowe m.in. w „Annales Societatis Geologorum Poloniae”, , , , , , , , , , , Przeglądzie Geologicznym
Publikacje książkowe Mineralogia pegmatytów Tatr Zachodnich (1992) Alaskity Tatr Zachodnich: zapis wczesnowaryscyjskiej kolizji w prakontynencie Karpat (2001) Badania warunków termicznych podhalańskiego systemu geotermalnego przy zastosowaniu nowej metody oksyreaktywnej analizy termicznej (OTA) i metod mineralogicznych (współautorka, 2004) Enklawy w granicie Tatr Wysokich (2009) Po graniach Tatr – przewodnik geologiczny dla turystów (2010)
Przypisy
Kategoria:Urodzeni w 1961 Kategoria:Ludzie związani z Będzinem Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Śląskiego Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Nauk Przyrodniczych Uniwersytetu Śląskiego Kategoria:Polscy geolodzy Kategoria:Polscy mineralodzy Kategoria:Polscy petrografowie Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Nauk o Ziemi Uniwersytetu Śląskiego