Podhalanka baldaszkówka (Oreina alpestris) – gatunek chrząszcza z rodziny stonkowatych i podrodziny Chrysomelinae.
Taksonomia Gatunek ten opisany został po raz pierwszy w 1844 roku przez Theodora Emila Schummela pod nazwą Chrysomela alpestris. Obejmuje osiem podgatunków: Oreina alpestris alpestris (Schummel, 1844) Oreina alpestris balcanica (Weise, 1883) Oreina alpestris banatica (Weise, 1884) Oreina alpestris imitatrix (Apfelbeck, 1912) Oreina alpestris marsicana (Luigioni, 1933) Oreina alpestris nigrina (Suffrian, 1851) Oreina alpestris polymorpha (Kraatz, 1880) Oreina alpestris variabilis (Weise, 1883)
Morfologia Chrząszcz o wydłużonym, nieco przypłaszczonym ciele długości od 7 do 11 mm. Ubarwienie wierzchu ciała jest metalicznie zielone, granatowe lub ciemnofioletowe, jednobarwne lub ze wzorem, często fioletowym lub niebieskim, obejmującym parę podłużnych smug na pokrywach, a czasem też ich szew, tarczkę, tylną krawędź przedplecza i fragment nadustka. Stopień połysku i pomarszczenia pokryw jest różny między podgatunkami. Czułki mają dwa początkowe człony częściowo czerwone. Głaszczki szczękowe mają człon ostatni nie cieńszy od poprzedniego i na wierzchołku ścięty. Przedplecze ma brzegi boczne w tylnej części oddzielone od dysku lekkim wciskiem, niezgrubiałe wałeczkowato. Podgięcia pokryw rozszerzone są tylko w przedniej ćwiartce długości. Odwłok ma pierwszy sternit nie dłuższy niż zapiersie. Genitalia samca odznaczają się zwężonym ku wierzchołkowi prąciem z eliptycznym szczytem.
Ekologia i występowanie Owad górski, zamieszkujący piętra regla górnego, subalpejskie i alpejskie. Zasiedla skraje lasów i polany, pobrzeża strumieni i potoków, przydroża, hale i połoniny. Bytuje wśród ziołorośli. Aktywny jest od maja do lipca. Osobniki dorosłe jak i larwy są fitofagami. Do roślin żywicielskich owadów dorosłych należą różne m.in. lepiężniki, modrzyk górski, miłosna górska, omiegi, świerząbek orzęsiony i trybula leśna. Larwy żerują wyłącznie na selerowatych.
Gatunek palearktyczny, europejski, zasięgiem obejmujący głównie Pireneje, Alpy, Sudety i Karpaty. Podgatunek nominatywny znany jest z Polski, Czech, Słowacji i Węgier. O. a. banatica podawana jest z Polski, Ukrainy i Rumunii. O. a. imitatrix notowany jest z Chorwacji, Bośni i Hercegowiny, Serbii, Czarnogóry i Macedonii Północnej. Występowanie O. a. balcanica stwierdzono w Serbii i Bułgarii. O. a. variabilis rozmieszczony jest w Niemczech, Szwajcarii, Liechtensteinie, Włochach i Słowenii. O. a. polymorpha podawany jest tylko z Niemiec, a O. a. marsicana tylko z Włoch. O. a. nigrina znany jest z Hiszpanii, Andory i Francji.
Przypisy
Kategoria:Stonkowate Kategoria:Chrząszcze Europy Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1844 roku