Krajowy Związek Rolników, Kółek i Organizacji Rolniczych (KZRKiOR) – ogólnopolskie, niezależne i samorządne zrzeszenie społeczno-zawodowych organizacji rolników, które funkcjonują na zasadach dobrowolności. Krajowy Związek zrzesza obowiązkowo kółka rolnicze i związki rolników, kółek i organizacji rolniczych, a dobrowolnie również rolnicze zrzeszenia branżowe i ich związki. Posiada osobowość prawną, ponadto z mocy ustawy stanowi naczelną reprezentację rolników indywidualnych, a także pełni rolę związku rewizyjnego dla zrzeszonych organizacjiUstawa z dnia 8 października 1982 r. o społeczno-zawodowych organizacjach rolników.

Ustanowienie Krajowego Związku Na podstawie z 1982 r. o społeczno-zawodowych organizacjach rolników ustanowiono Krajowy ZwiązekUstawa z dnia 8 października 1982 r. o społeczno-zawodowych organizacjach rolników ().. Rozporządzeniem Rady Ministrów z 1983 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o społeczno-zawodowych organizacjach rolników określono sposoby wykonania przepisów ustawyRozporządzenie Rady Ministrów z dnia 5 maja 1983 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o społeczno-zawodowych organizacjach rolników ().. Jednolity tekst ustawy znalazł odzwierciedlenie w obwieszczeniu Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z 2024 rObwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 11 czerwca 2025 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o społeczno-zawodowych organizacjach rolników ()..

Statut Krajowego Związku Statut Krajowego Związku jest uchwalany przez krajowy zjazd delegatów kółek rolniczych, związków rolników, kółek i organizacji rolniczych oraz innych zrzeszonych w nim organizacji. Krajowy zjazd uchwala także zmiany w statucie.

W wypadku uchwalenia zmiany statutu dotychczasowego bądź nowego statutu, do czasu ich rejestracji obowiązuje statut dotychczasowy.

Szczegółowy zakres statutu Krajowego Związku Statut Krajowego Związku powinien określać w szczególności:

cele i zadania Krajowego Związku; szczegółowe zasady, zakres i tryb jego działania; prawa i obowiązki organizacji członkowskich; sposób ustanawiania składek członkowskich; organy Krajowego Związku, tryb i zasady ich wyboru, okres kadencji, kompetencje, tryb działania oraz odwoływania członków tych organów przed upływem kadencji; warunki podejmowania i ważności uchwał organów Krajowego Związku; sposób reprezentowania Krajowego Związku na zewnątrz oraz zaciąganie przez ten Związek zobowiązań majątkowych; majątek i fundusze Krajowego Związku oraz zasady gospodarowania tym majątkiem i funduszami; sposób zmiany statutu.

Statut Krajowego Związku podlega rejestracji.

Uprawnienia Krajowego Związku Krajowy Związek jest organem lustracyjnym kółek rolniczych, związków rolników, kółek i organizacji rolniczych oraz zrzeszonych w nim rolniczych zrzeszeń branżowych i związków rolniczych zrzeszeń branżowych. W wykonaniu zadań Krajowy Związek uprawniony jest do przeprowadzania lustracji organizacji wymienionych w tym przepisie; lustracja obejmuje badanie wszystkich rodzajów działalności tych organizacji pod względem legalności, celowości, gospodarności i rzetelności.

Krajowy Związek może upoważnić określone wojewódzkie związki rolników, kółek i organizacji rolniczych oraz zrzeszone w nim krajowe związki rolniczych zrzeszeń branżowych do wykonywania w imieniu Krajowego Związku lustracji określonych organizacji rolników.

Na podstawie wyników lustracji Krajowy Związek uprawniony jest do stawiania wniosków i zaleceń polustracyjnych. Wyniki lustracji rozpatruje najbliższe po przeprowadzeniu lustracji walne zebranie (zjazd) danej organizacji. Krajowy Związek, w wyniku przeprowadzonej lustracji, może zalecić zwołanie nadzwyczajnego walnego zebrania (zjazdu).

Krajowy Związek określa zasady, zakres i tryb przeprowadzania lustracji oraz obowiązki organizacji związane z lustracją.

Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określa organy właściwe do przeprowadzania lustracji rolniczych zrzeszeń branżowych i związków rolniczych zrzeszeń branżowych niezrzeszonych w Krajowym Związku oraz zasady, zakres i tryb przeprowadzania lustracji przez te organy.

Kierunki działalności Krajowego Związku Krajowy Związek udziela pomocy organizacjom rolników, zaś w szczególności może:

inicjować i udzielać pomocy w rozwijaniu i wdrażaniu postępu rolniczego, technicznego i socjalnego w gospodarstwach rolnych, udzielać pomocy w podnoszeniu produkcji gospodarstw rolnych oraz rozwijaniu przez nie specjalizacji i kooperacji, udzielać rolnikom rady i pomocy w wyborze oraz stosowaniu racjonalnych form i metod gospodarowania, stosowaniu właściwych zabiegów i środków agrotechnicznych, zootechnicznych oraz echnologii w produkcji rolniczej, przechowalnictwie i przetwórstwie, udzielać pomocy w prawidłowej organizacji gospodarstw i prowadzeniu rachunkowości rolnej, rozwijać różnorodne formy współdziałania produkcyjnego i pomocy sąsiedzkiej, upowszechniać wiedzę zawodową i społeczną wśród rolników oraz młodzieży wiejskiej, uczestniczyć w organizowaniu praktyk rolniczych dla uczniów i studentów szkół rolniczych, organizować porady prawne na rzecz rolników, inicjować działania zmierzające do poprawy warunków życia i pracy ludności wiejskiej, udzielać pomocy rodzinom wiejskim w wychowywaniu i kształceniu oraz zapewnianiu właściwego wypoczynku dzieciom i młodzieży wiejskiej, podejmować działania w zakresie poprawy stanu zdrowia ludności wiejskiej oraz opieki społecznej na wsi, upowszechniać racjonalne metody prowadzenia gospodarstw domowych i żywienia rodziny, oddziaływać na kształtowanie etyki zawodowej i podnoszenie społecznej rangi zawodu rolnika, rozwijać działalność oświatową i kulturalną na wsi.

Prezesi Janusz Maksymiuk (1989–1999) Władysław Serafin (1999 – )

Przypisy

Linki zewnętrzne Krajowy Związek Rolników, Kółek i Organizacji Rolniczych

Kategoria:Społeczno-zawodowe organizacje rolników