H.P. Lovecraft, właśc. Howard Phillips Lovecraft (ur. 20 sierpnia 1890 w Providence, zm. 15 marca 1937 tamże) – amerykański pisarz, autor opowieści grozy (weird fiction) i fantasy, twórca mitologii Cthulhu. Jest jednym z prekursorów fantastyki naukowej, a styl przez niego stworzony określany jest jako horror lovecraftowski.
Życiorys Młodość H.P. Lovecraft urodził się 20 sierpnia 1890 w domu nr 194 na Angell Street w Providence. Był jedynym dzieckiem Winfielda Scotta Lovecrafta (1853–1898), komiwojażera sprzedającego kamienie szlachetne, i Sary Susan Phillips (1857–1921). Jego rodzice pobrali się, mając po trzydzieści kilka lat.
Kiedy Lovecraft miał trzy lata, jego ojciec podczas spotkania służbowego w chicagowskim hotelu popadł w głęboką psychozę. Po niedługim czasie senior powrócił do Providence. Na miejscu został skierowany do lokalnego szpitala, gdzie pozostał aż do swojej śmierci w 1898. Młody Lovecraft przez całe swoje życie podtrzymywał, że jego ojciec zmarł w wyniku powikłań po wycieńczeniu psychicznym. Naukowcy przypuszczają, że zgon Winfielda Scotta Lovecrafta był wynikiem paraliżu ciała po zarażeniu się kiłąS.T. Joshi, A Subtler Magick: The Writings and Philosophy of H.P. Lovecraft, Wildside Press (1996), p. 14.. Historycy zajmujący się badaniem przeszłości H.P. Lovecrafta nie wiedzą, czy kiedykolwiek miał on pojęcie o rzeczywistych problemach zdrowotnych swojego ojca.
Po hospitalizacji ojca był wychowywany przez matkę, dwie ciotki (Lillian Delorę Phillips i Annie Emeline Phillips) oraz dziadka, Whipple’a Van Burena Philipsa – amerykańskiego biznesmena. W piątkę zamieszkiwali rodzinny dom w Providence. Był genialnym dzieckiem. Mając trzy lata, potrafił recytować poezję, w wieku sześciu lat zaczął pisać wiersze. Dziadek zachęcał go do lektury, a ponadto wprowadził do świata grozy, opowiadając mu własne historie.
W młodości często chorował. Ze względu na niestabilny stan zdrowia uczęszczał do szkoły podstawowej z dłuższymi przerwami, podczas których uczyli go prywatni nauczyciele. W tym okresie intensywnie czytał, poznawał świat nauk ścisłych, a także łacinę i historię rzymską. W 1899 zaczął wydawać amatorskie czasopismo „The Scientific Gazette”, które powielał domowym sposobem. W następnych latach wydał w tej samej formie serię naukowych publikacji dotyczących fizyki, chemii i astronomii, a także biografie wybitnych postaci z historii starożytnego Rzymu. Przetłumaczył też część Przemian Owidiusza. W 1904 kontynuował naukę w Hope High School w stanie Rhode Island.
Począwszy od wczesnych lat życia uważał, że cierpi na parasomnię. W czasie drzemki myślał, że jest atakowany przez wychudzone zmory nocne. Wiele jego późniejszych prac było bezpośrednio inspirowanych problemami ze snem.
Śmierć dziadka w 1904 odcisnęła na Lovecrafcie ogromne piętno. Niewłaściwe zarządzanie spuścizną dziadka doprowadziło do bankructwa jego rodzinę, która zmuszona została do zamieszkania w mniejszym domu, znajdującym się przy Angell Street nr 598.
W 1908 roku przeszedł załamanie nerwowe, w wyniku którego nie mógł zaliczyć odpowiedniej liczby przedmiotów, aby uzyskać dyplom szkoły średniej. Wiele wskazuje na to, że nie potrafił opanować trudnych zagadnień matematycznych, które musiał przyswoić, aby dostać się na uniwersytet na wymarzony kierunek (astronomię lub chemię).
Za młodu napisał kilka opowiadań, jednakże od 1908 do 1913 roku zajmował się głównie pisaniem poezji. W tym czasie prowadził pustelnicze życie. Nie utrzymywał kontaktu z nikim prócz matki. Wszystko zmieniło się w chwili, gdy napisał list do redakcji gazety „The Argosy”, w którym wyraził swoją dezaprobatę dla pozbawionej smaku historii miłosnej Freda Jacksona. Debatą pisarzy zainteresował się ówczesny prezes United Amateur Press Association, Edward F. Daas, który osobiście zaprosił Lovecrafta do swojej organizacji w 1914. thumb|H.P. Lovecraft (1915)
Włączenie się w prace organizacji zrzeszającej dziennikarzy amatorów (UAPA) zapoczątkowało nowy rozdział w życiu młodego pisarza. W 1917 roku, zachęcony przez znajomego, Lovecraft postanowił wznowić pisanie dzieł fantastycznych. Dopracował opowiadania „Grobowiec” i „Dagon”. Ta ostatnia była jego pierwszą, w pełni profesjonalną pracą, która została opublikowana w gazetach „The Vagrant” i „Weird Tales”.
Czynnie korespondował ze swoimi czytelnikami i poważanymi ludźmi sztuki ze sceny krajowej. Wśród korespondentów Lovecrafta można wyróżnić Roberta Blocha, Clarka Ashtona Smitha czy Roberta E. Howarda.
W 1919 matka Lovecrafta została wysłana do szpitala w Providence, z którego korespondowała z synem aż do swojej śmierci; zmarła 24 maja 1921 roku na skutek powikłań po operacji pęcherzyka żółciowego.
Małżeństwo i epizodyczne życie w Nowym Jorku Kilka tygodni po śmierci matki Lovecraft uczestniczył w konwencji dziennikarzy-amatorów, która odbywała się w Bostonie (Massachusetts). Tam spotkał Sonię Greene, swoją przyszłą żonę. Sonia urodziła się w 1883 w żydowskiej rodzinie na Ukrainie. Pobrali się w 1924. Tuż po zaręczynach Lovecraft wprowadził się do jej domu na Brooklynie. Ciotki pisarza mogły być niezadowolone z faktu, że związał się z handlarką (Greene specjalizowała się w sprzedaży kapeluszy).
Początkowo Lovecraft był zadowolony z życia w Nowym Jorku, jednak krótko potem małżeństwo zaczęło popadać w problemy finansowe. Sonia straciła sklep i zachorowała. Howard Phillips nie mógł znaleźć pracy. Wcześniej odrzucił propozycję objęcia stanowiska redaktora naczelnego magazynu „Weird Tales”. Dorywczo dorabiał, poprawiając teksty innych autorów, co miało stać się jednym z głównych źródeł jego utrzymania aż do końca życia. W końcu Sonia znalazła pracę, jednak wiązała się ona z częstymi wyjazdami, najpierw do Cleveland, a potem do Chicago. Lovecraft wyprowadził się z dawnego mieszkania żony i zamieszkał samotnie w kawalerce w Red Hook, jednej z dzielnic Brooklynu. Nie mógł pogodzić się z tym, że dzieli mieszkanie z bezrobotnymi imigrantami. Podczas pobytu w Nowym Jorku zaostrzyła się jego nienawiść do obcokrajowców. Swoje dotychczasowe zmagania w ubogiej dzielnicy opisał w opowiadaniu „Koszmar w Red Hook”.
Życie w separacji od żony i potęgująca się różnica charakterów doprowadziły do rozpadu związku. W 1926 Lovecraft powrócił do Providence, gdzie towarzyszył ciotkom w ich ostatnich latach życia. Po kilku latach zgodził się na rozwód, który nigdy nie został oficjalnie zatwierdzony na drodze sądowej.
Ostatnie lata Od powrotu do rodzinnego miasta zaczął się właściwie najlepszy okres w twórczości pisarza, powstały wtedy najbardziej znane dzieła. Pomimo dobrej passy twórczej stan finansów Lovecrafta ulegał ciągłemu pogorszeniu, musiał zmieniać mieszkania na mniejsze. Kolejnym tragicznym wydarzeniem, jakie go spotkało, była samobójcza śmierć jego przyjaciela Roberta E. Howarda. Na początku 1937 roku wykryto u Lovecrafta raka jelita i objawy niedożywienia. Na leczenie było już za późno. Długo zmagał się z bólem, ostatecznie w 1937 trafił do szpitala, gdzie zmarł po pięciu dniach. Został pochowany 18 marca na cmentarzu Swan Point. thumb|Grób Lovecrafta
Poglądy osobiste Poglądy polityczne thumb|H.P. Lovecraft jako dżentelmen z XVIII wieku autorstwa Virgila Finlaya Lovecraft rozpoczął swoje życie jako torys, co było prawdopodobnie wynikiem jego konserwatywnego wychowania. Jego rodzina przez całe życie wspierała Partię Republikańską. Choć nie wiadomo, jak konsekwentnie głosował, w wyborach prezydenckich w 1928 roku głosował na Herberta Hoovera. Rhode Island jako całość pozostała politycznie konserwatywna i republikańska aż do lat 30. Sam Lovecraft był anglofilem, który popierał monarchię brytyjską. Był przeciwnikiem demokracji i uważał, że Ameryka powinna być rządzona przez arystokrację. Poglądy te pojawiły się w młodości i utrzymywały się do końca lat 20. Podczas I wojny światowej jego anglofilstwo sprawiło, że zdecydowanie popierał ententę przeciwko mocarstwom centralnym. Wiele wcześniejszych wierszy poświęcił aktualnym wówczas tematom politycznym, a kilka esejów politycznych opublikował w swoim amatorskim piśmie „The Conservative”. Był abstynentem, który popierał wprowadzenie prohibicji, co było jedną z niewielu reform, które popierał w początkowym okresie swojego życia. Pozostając abstynentem, przekonał się później, że w latach 30. prohibicja była nieskuteczna. Osobiste uzasadnienie jego wczesnych poglądów politycznych opierało się przede wszystkim na tradycji i estetyce.
W wyniku Wielkiego Kryzysu Lovecraft ponownie przeanalizował swoje poglądy polityczne. Początkowo sądził, że zamożni ludzie nabiorą cech jego idealnej arystokracji i rozwiążą problemy Ameryki. Gdy tak się nie stało, został socjaldemokratą. Zmiana ta była spowodowana spostrzeżeniem, że kryzys szkodzi społeczeństwu amerykańskiemu. Wpływ na to miał również wzrost kapitału politycznego socjalizmu w latach trzydziestych. Jednym z głównych punktów socjalizmu Lovecrafta była jego opozycja wobec sowieckiego marksizmu, ponieważ uważał, że rewolucja marksistowska doprowadzi do zniszczenia amerykańskiej cywilizacji. Lovecraft uważał, że aby uratować Amerykę, należy stworzyć arystokrację intelektualną. Jego idealny system polityczny został nakreślony w eseju „Some Repetitions on the Times”. Lovecraft wykorzystał ten esej, aby powtórzyć propozycje polityczne, które pojawiły się w ciągu ostatnich kilku dekad. W eseju tym opowiada się za rządową kontrolą dystrybucji zasobów, mniejszą liczbą godzin pracy i wyższą płacą, a także za ubezpieczeniem od bezrobocia i emeryturami. Przedstawia również potrzebę stworzenia oligarchii intelektualistów. Jego zdaniem władza musi być ograniczona do tych, którzy są wystarczająco inteligentni i wykształceni. Często używał terminu „faszyzm”, aby opisać tę formę rządów, ale według S.T. Joshiego jest ona mało podobna do tej ideologii.
Lovecraft miał różne poglądy na temat postaci politycznych swoich czasów. Był gorącym zwolennikiem Franklina D. Roosevelta. Widział, że Roosevelt stara się obrać kurs pośredni między konserwatystami a rewolucjonistami, co mu się podobało. Choć uważał, że Roosevelt powinien prowadzić bardziej postępową politykę, doszedł do wniosku, że Nowy Ład był jedyną realistyczną opcją reform. Uważał, że głosowanie na jego przeciwników z politycznej lewicy byłoby zmarnowanym wysiłkiem. Na arenie międzynarodowej, podobnie jak wielu Amerykanów, początkowo wyrażał poparcie dla Adolfa Hitlera. Uważał jednak, że polityka rasowa Hitlera powinna być oparta raczej na kulturze niż na pochodzeniu. Istnieją dowody na to, że pod koniec życia Lovecraft zaczął sprzeciwiać się Hitlerowi. Według Harry’ego K. Brobsta, sąsiad Lovecrafta z dołu pojechał do Niemiec i był świadkiem bicia Żydów. Lovecraft i jego ciotka byli tym rozgniewani. Od tego momentu jego dyskusje o Hitlerze ucichły.
Poglądy religijne Lovecraft był ateistą. Nie darzył wielkim poważaniem religii, uważał chrześcijaństwo za ograniczone i banalne, pełne sztucznych rytuałów, naturalnie zaś występujące mitologie określał mianem infantylnych i sprzecznych z ludzkim doświadczeniem. Prawdopodobnie nie wierzył w życie pośmiertne. W swych utworach prezentował jednak bardzo różnorodne drogi do życia po zgonie.
Poglądy na rasę W opisie ludzi w dziełach Lovecrafta przebijają się rasistowskie poglądy autora. Anglosasi czy biali opisani są jako lepsi od innych, podobnie przedstawiona jest kultura samego pisarza. W mroczne kulty angażują się Murzyni, Hindusi, Mulaci, Metysi, Indianie, a także pustelnicy i inni samotnicy (pomimo że samotnikiem był sam autor). Lovecraft jako konserwatysta potępia też poglądy liberalne, które wiąże z odejściem od porządku. Przed ciemnymi siłami świat ratują najczęściej starszawi już naukowcy-gentlemani rasy kaukaskiej, ewentualnie inni ludzie o odpowiednim wykształceniu czy pozycji społecznej, jak kapitan statku czy oficer policji. Mediatorami pomiędzy światem ludzi a światem nadprzyrodzonym są także artyści. Negatywną rolę natomiast odgrywają kobiety-wiedźmy.
Twórczość Opowiadania