Jan Kanty Lasota (ps. „Kanty”, „Jan Kanty”, „Pan Jan”, „Przyzba”; ur. 20 października 1899 w Borku Starym, zm. 18 maja 1950 w Spasku w Kazachstanie) – podpułkownik piechoty Armii Krajowej, kawaler Orderu Virtuti Militari, magister prawa.

Życiorys Syn Józefa, nauczyciela i Marii z Gryzieckich urodzony 20 października 1899 w Borku Starym, w ówczesnym powiecie rzeszowskim Królestwa Galicji i Lodomerii. W czasie nauki w gimnazjach w Rzeszowie i Krakowie należał do drużyny skautowskiej. W czasie I wojny światowej mimo młodego wieku wstąpił pod przybranym nazwiskiem do Legionów Polskich, ale po krótkim czasie został odesłany do domu.

10 marca 1917 został wcielony do cesarsko-królewskiej Obrony Krajowej i przydzielony do 17 pułku strzelców. 15 lipca tego roku został skierowany do szkoły oficerów rezerwy w Raly. Od wiosny 1918 walczył na froncie włoskim w szeregach 12 pułku strzelców.

W 1918 r. wstąpił do Wojska Polskiego, otrzymując przydział do pociągów pancernych, w załodze których brał udział w odsieczy Lwowa i wojnie polsko-bolszewickiej. 1 czerwca 1919 r. otrzymał awans na stopień podporucznika.

Po zakończeniu wojny studiował, służąc nadal w wojsku, prawo na Uniwersytecie Jagiellońskim. W 1924 r. został przeniesiony do 56 pułku piechoty w Krotoszynie. Z dniem 13 marca 1925 został przeniesiony do Korpusu Ochrony Pogranicza. Początkowo służył w 17 batalionie granicznym w Dawidgródku na stanowisku dowódcy 3 kompanii granicznej. W listopadzie 1927 był dowódcą 1 kompanii 25 batalionu odwodowego w Czortkowie. Od 15 kwietnia 1930 do 20 lutego 1932 w tym samym oddziale dowodził 3 kompanią. W międzyczasie (od 29 kwietnia do 6 czerwca 1931) pełnił obowiązki dowódcy 25 batalionu odwodowego. W 1932 przeszedł na własną prośbę do 8 pułku piechoty Legionów w Lublinie, gdzie ukończył studia prawnicze na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim.

W czasie kampanii wrześniowej 1939 formował II batalion 93 pułku piechoty w składzie 39 Dywizji Piechoty, na czele którego walczył m.in. w bitwach pod Krasnymstawem i Cześnikami. Ranny, uniknął niewoli. Był jednym z założycieli konspiracyjnej Organizacji Orła Białego. Od 1940 r. szef Oddziału II (wywiadu i kontrwywiadu) Komendy Okręgu Kraków Związku Walki Zbrojnej, a od lutego 1943 r. do stycznia 1945 r. szef sztabu Okręgu Kraków Armii Krajowej.

17 kwietnia 1945 r. został aresztowany przez NKWD, a następnie wywieziony samolotem do Rosji i osadzony w więzieniu „Łubianka” w Moskwie. W listopadzie 1945 r. otrzymał wyrok 8 lat więzienia. Więziony w obozie pracy, nazywanym Obozem Stepowym (Stiepnoj Łagier), w okręgu Karaganda w Kazachstanie, gdzie zmarł w 1950 r. Miejsce pochówku nie jest znane.

Był żonaty z Michaliną Florek (1901–1986). Nie mając własnych dzieci, zajmował się wychowaniem dzieci rodzeństwa żony.

Awanse podporucznik – 1 czerwca 1919 r. porucznik – 1 grudnia 1920 r. ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 r. kapitan – 22 kwietnia 1924 r. ze starszeństwem z dniem 1 lipca 1923. major – 19 marca 1937 r. podpułkownik – luty 1943 r.

Upamiętnienia Ulica w Dzielnicy VIII Dębniki w Krakowie.

Tablica pamiątkowa na fasadzie kamienicy przy ul. Mikołajskiej 20 w Krakowie, ufundowana przez Kazimierza Bajera ps. „Leliwa”, jego adiutanta, oraz prof. Irenę Bajerową (1997).

Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojennego Virtuti Militari – 3 października 1944 Krzyż Walecznych po raz pierwszy nr 42457 – 14 grudnia 1921 Krzyż Walecznych po raz pierwszy i drugi Złoty Krzyż Zasługi z Mieczami Srebrny Krzyż Zasługi Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Odznaka pamiątkowa „Orlęta” Gwiazda Przemyśla

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Absolwenci Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II Kategoria:Majorowie piechoty II Rzeczypospolitej Kategoria:Odznaczeni Gwiazdą Przemyśla Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (władze RP na uchodźstwie) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (władze RP na uchodźstwie) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (trzykrotnie) Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Odznaczeni odznaką pamiątkową „Orlęta” Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi z Mieczami Kategoria:Ofiary represji ZSRR wobec Polaków i obywateli polskich Kategoria:Oficerowie 8 Pułku Piechoty Legionów Kategoria:Oficerowie Armii Krajowej Kategoria:Oficerowie batalionu KOP „Czortków” Kategoria:Oficerowie batalionu KOP „Dawidgródek” Kategoria:Oficerowie piechoty Korpusu Ochrony Pogranicza Kategoria:Polscy prawnicy Kategoria:Polscy zesłańcy do Kazachstanu Kategoria:Polacy – żołnierze cesarsko-królewskiej Obrony Krajowej w I wojnie światowej Kategoria:Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-ukraińskiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1899 Kategoria:Wojskowi związani z Krakowem Kategoria:Wojskowi związani z Rzeszowem Kategoria:Zmarli w 1950