Josef Pawliczek (ur. 27 września 1931 w Opolu, zm. 3 czerwca 2021 we Fryburgu Bryzgowijskim) – niemiecki pracownik organizacji Caritas, orędownik polsko-niemieckiego pojednania i organizator pomocy charytatywnej dla Polski w latach 80. XX w. Był długoletnim kierownikiem referatu ds. Europy Wschodniej w centrali niemieckiej Caritas we Fryburgu Bryzgowijskim.
Życiorys Josef Pawliczek urodził się w Opolu 27 września 1931 r. w rodzinie Klary z domu Kroworsz i Maksymiliana Pawliczek. W 1945 r. nowa władza zmusiła rodzinę Pawliczek do opuszczenia ich własnego domu, który został przekazany osobom wysiedlonym z Kresów Wschodnich.
W 1956 r. wyemigrował do Republiki Federalnej Niemiec. W 1961 r. przetłumaczył na język niemiecki teksty rozważań drogi krzyżowej napisane przez kardynała Stefana Wyszyńskiego, czym zwrócił na siebie uwagę. Został doradcą ds. relacji polsko-niemieckich przy jednym z gabinetów rządu kanclerza Konrada Adenauera w Bonn. W 1967 r. przeprowadził się do Fryburga Bryzgowijskiego (Freiburg im Breisgau) i rozpoczął pracę w centrali niemieckiej Caritas. Powierzono mu kierowanie referatem ds. Europy Wschodniej tzw. Diasporahilfe. W latach 70. XX w. pomoc charytatywną z Niemiec dla Polski rozprowadzał w sposób niejawny, tak aby nie było wiadomo, skąd ona pochodzi. Ówczesne władze PRL żywiły bowiem głęboką niechęć do Kościoła po historycznym Liście biskupów polskich do niemieckich opublikowanym w 1965 r.
„Do anegdot przeszła historia o tym, że gdy do jego szefa, ks. Georga Hüsslera, dyrektora niemieckiej Caritas, trafiały pisma z prośbą o pomoc z regionu Europy Środkowej, on zwykł używać cytatu faraona z Księgi Rodzaju (Rdz 41,55): Ite ad Josef… (Idźcie do Józefa i cokolwiek wam powie, to czyńcie), odsyłając interesantów do Josefa Pawliczka. A ten już wiedział, co robić”.– ks. Arnold Drechsler, dyr. Caritas Diecezji OpolskiejKurier miłosierdzia, https://kosciol.wiara.pl/doc/6929535.Kurier-milosierdzia [dostęp 2023-06-13].
W latach 1981–1988 niemiecka Caritas dzięki jego staraniom przekazała do Polski pomoc o wartości 180 353 978 DEM. Ilościowo pomoc ta wynosiła 48 688 tonDrechsler Arnold, Odpowiedzialni za miłość. Opolska Caritas w latach 1945–2005, Opole 2007, s. 75–80..
W 1995 r. razem z kard. Andrzejem Marią Deskurem założył organizację pod nazwą Wspólnota Pomocy Chorym i Niepełnosprawnym w Polsce (Hilfsgemeinschaft für Kranke u. Behinderte in Polen e. V.), która nadal przekazuje sprzęt rehabilitacyjny dla chorych w Polsce.
Organizował także razem z biskupem opolskim Alfonsem Nossolem pomoc dla Opolszczyzny, czego rezultatem był zakup w 1977 r. aparatu Gammatron S80 firmy Siemens – urządzenia do teleradioterapii antynowotworowej dla ówczesnej Wojewódzkiej Przychodni Onkologicznej w Wojewódzkim Szpitalu Zespolonym w Opolu (obecnie Opolskie Centrum Onkologii im. prof. Tadeusza Koszarowskiego)Historia Centrum, https://onkologia.opole.pl/o-nas/historia-centrum/ [dostęp 2023-04-05].. W 1991 r. przekazał razem z biskupem opolskim Alfonsem Nossolem nowo powstałemu Szpitalowi Wojewódzkiemu (obecnie Uniwersytecki Szpital Kliniczny w Opolu) tomograf komputerowy, który był pierwszym tego typu urządzeniem na Opolszczyźnie. Wartość aparatury medycznej i sprzętu pielęgnacyjnego zakupionego z pieniędzy rządu niemieckiego i przekazanego resortowi służby zdrowia i pomocy społecznej za pośrednictwem Deutscher Caritasverband oraz Caritas Diecezji Opolskiej w latach 1991–1996 wyniosła 16,2 miliona marek. Sprzęt otrzymało 385 placówek leczniczych i opiekuńczych.
Miał również znaczący wkład w utworzeniu na Śląsku Opolskim nowoczesnych placówek domowej opieki pielęgniarskiej pod nazwą Stacje Opieki Caritas. Projekt opolski pełnił rolę projektu modelowego dla programu stacji opieki w Polsce. Projekt był także finansowany ze środków Deutscher CaritasverbandDrechsler Arnold, Odpowiedzialni za miłość. Opolska Caritas w latach 1945–2005, Opole 2007, s. 112–127..
„Polsko-niemieckie pojednanie leżało mu bardzo na sercu. Robił wszystko, by nasze kraje scalić. Nie mnożył wątpliwości ani pytań, po prostu pomagał, i tą swoją dobrocią ludzi po obu stronach granicy scalał”.– abp Alfons NossolPomaganie było jego pasją. Robił cuda, żeby chronić chorych od rozpaczy, https://plus.nto.pl/pomaganie-było-jego-pasja-robil-cuda-żeby-chronic-chorych-od-rozpaczy/ar/c1-15666602 [dostęp 2023-05-19].
Był człowiekiem, któremu leżało na sercu polsko-niemieckie pojednanieJosef Pawliczek, Pro memoria, https://caritas.diecezja.opole.pl/index.php/archiwum/rok-2021/1236-josef-pawliczek-pro-memoria [dostęp 2023-04-05].. Realną szansę na dokonanie się tego pojednania widział w budowaniu relacji pojednania poprzez niesienie pomocy tym najbardziej potrzebującym. Kiedy Rada Miasta Opola przyznała mu „w uznaniu zasług w czynieniu dobra bliźnim, wśród których na czołowym miejscu znaleźli się opolanie”, tytuł Honorowego Obywatela Miasta Opole, to w księdze pamiątkowej napisał następujące słowa: „Niech pamięć o gorącym sercu i szlachetnych czynach zasypie przepaści, zburzy granice i przetrwa przeciwności losu”.
Zmarł 3 czerwca 2021 r. we FryburguJosef Pawliczek: Traueranzeige, https://bztrauer.de/traueranzeige/josef-pawliczek/58635319?location=Freiburg [dostęp 2023-04-05].. Jego pogrzeb odbył się 14 czerwca 2021 r. na Hauptfriedhof we Fryburgu.
Odznaczenia Order Rycerski św. Grzegorza Wielkiego III klasy (Watykan, 1994)
Przypisy
Bibliografia Drechsler A., Odpowiedzialni za miłość. Opolska Caritas w latach 1945–2005, Redakcja Wydawnictw Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Opolskiego, Wydawnictwo Świętego Krzyża, Opole 2007, , .
Kategoria:Honorowi obywatele Opola Kategoria:Ludzie urodzeni w Opolu Kategoria:Ludzie związani z Fryburgiem Bryzgowijskim Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Świętego Grzegorza Wielkiego Kategoria:Urodzeni w 1931 Kategoria:Zmarli w 2021