Jan Kulpa (ur. 28 marca 1908 w Żywcu-Zabłociu, zm. 20 marca 1983 w Krakowie) – polski wykładowca, nauczyciel, działacz społeczny, dyrektor Instytutu Nauk Pedagogicznych WSP w Krakowie.
Życiorys Był synem urzędnika kolejowego. Szkołę powszechną rozpoczął w Żywcu, a następnie kontynuował edukację w Brzesku. Ukończył studia polonistyczne (1930) i pedagogiczne (1932) na Uniwersytecie Jagiellońskim. W 1933 złożył egzamin nauczycielski. W latach 30. pracował jako nauczyciel w Seminarium Nauczycielskim w Ostrowcu Świętokrzyskim. W 1936 zatrudniony został w kuratorium Krakowie jako instruktor języka polskiego. W czasach okupacji zaangażowany był w organizację tajnego nauczania oraz współpracował z Batalionami Chłopskimi. Redagował podziemne pismo "Wieś idzie".
Po wojnie do 1950 pracował jako szef Wydziału Kształcenia Nauczycieli w kieleckim kuratorium. W 1950 przeniósł się znów do Krakowa; Tam został dyrektorem II Liceum dla Pracujących. W 1957 został zastępcą profesora w krakowskiej Wyższej Szkole Pedagogicznej. W 1961 uzyskał doktorat i awansowany został na starszego wykładowcę. W 1966 habilitował się na Uniwersytecie Jagiellońskim. W 1967 został docentem. W 1969 wybrany na stanowisko dyrektora nowo powstałego Instytutu Nauk Pedagogicznych WSP. Funkcję tę pełnił do 1978. W międzyczasie, w 1972, został mianowany profesorem nadzwyczajnym. W latach 1975–1978 był prorektorem WSP ds. nauczania. Zasiadał w Senacie Uczelni.
Przewodniczył Komisji Nauk Pedagogicznych krakowskiego oddziału PAN. Był działaczem ZSL i ZBOWiD. Wybrano go na kierownika Sekcji Kształcenia Nauczycieli przy Zarządzie Głównym ZNP. Współzakładał i przewodził krakowskiej sekcji Towarzystwa Wolnej Wszechnicy Polskiej. Był ponadto działaczem Towarzystwa Wiedzy Powszechnej.
W działalności naukowej skupiał się na zagadnieniach metodyki nauczania. Wydawał prace naukowe i materiały szkoleniowe nt. m.in. pedagogiki, technik uczenia się młodzieży, metodyki nauczania języka polskiego, kształcenia nauczycieli. Wypromował kilkuset magistrów i 36 doktorów, opublikował ponad 500 pozycji naukowych.
Został pochowany na cmentarzu Rakowickim w Krakowie.
Odznaczenia Złoty Krzyż Zasługi (1948) Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (1959) Odznaka Zasłużony Nauczyciel PRL (1968) Medal Komisji Edukacji Narodowej (1974) Złota odznaka Za Pracę Społeczną dla Miasta Krakowa (1976) Wpis do Księgi Honorowej Miasta Krakowa (1979)
Przypisy
Kategoria:Polscy pedagodzy Kategoria:Polscy poloniści Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Pedagogicznego Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie Kategoria:Uczestnicy tajnego nauczania na ziemiach polskich 1939–1945 Kategoria:Członkowie Związku Nauczycielstwa Polskiego Kategoria:Członkowie Towarzystwa Wolnej Wszechnicy Polskiej Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni odznaką tytułu honorowego „Zasłużony Nauczyciel PRL” Kategoria:Odznaczeni Medalem Komisji Edukacji Narodowej Kategoria:Ludzie urodzeni w Żywcu Kategoria:Urodzeni w 1908 Kategoria:Zmarli w 1983 Kategoria:Pochowani na cmentarzu Rakowickim Kategoria:Działacze Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego Kategoria:Członkowie ZBoWiD