Zew Cthulhu () − tytuł opowiadania grozy H.P. Lovecrafta. Zostało napisane w 1926 roku, a opublikowane po raz pierwszy w 1928 na łamach czasopisma „Weird Tales”.

Zapoczątkowało cykl opowiadań tworzących swoistą mitologię Cthulhu. Wszystkie ukazały się w Polsce w zbiorze Zew Cthulhu (1983).

Treść Opowiadanie składa się z trzech części: Horror w glinie, Opowieść inspektora Legrasse’a, Szaleństwo na morzu. Narratorem jest uczony, który studiuje dokumenty pozostawione przez „jego wujecznego dziadka, George’a Gammela Angella, emerytowanego profesora języków semickich w Brown University, Providence, Rhode Island”. W odziedziczonej po nim skrzynce badacz znalazł dziwną płaskorzeźbę w glinie, bezładne zapiski i wycinki z gazet. Zapiski dotyczą tajemniczego kultu Cthulhu. Wraz z uczonym czytelnik wciągany jest w wir wydarzeń z przeszłości kierujących do mrocznej tajemnicy. thumb|left|skala=0.7|Rysunek opisanej w opowiadaniu statuetki przedstawiającej Cthulhu, wykonany przez Lovecrafta (1934) Okazuje się, że dziwaczną rzeźbę stworzył młody artysta Wilcox, zainspirowany surrealistycznymi snami o straszliwym mieście. W skrzyni znajdują się niejasno ze sobą powiązane notatki o przypadkach obłędu i chorób psychicznych u różnych ludzi, o sektach itp.

W dalszej części badacz, a wraz z nim czytelnik, powoli przedzierają się przez gąszcz niezwykłych opowieści, które podważają ludzką wiedzę o świecie. Wedle nich poza ludźmi istnieją olbrzymie siły, których się nie da opanować. Jedną z nich jest tajemniczy Cthulhu, spoczywający ponoć we śnie w kamiennej krypcie w zatopionym mieście R’lyeh. O tym mieście pisze naukowiec: „(...) ociekające wodą miasto Cyklopów zbudowane z oślizgłego zielonego kamienia − którego wymiary geometryczne, jak Wilcox dość osobliwie zaznaczył, były nieprawidłowe − i słyszałem w przerażającym oczekiwaniu nieustanne, półprzytomne wołanie z podziemi: „Cthulhu fhtagn”, „Cthulhu fhtagn (...)”.

Kulminacyjna część opowiadania opisuje tajemniczy rejs szkunera „Emma”. Wraz z jego załogą czytelnik przenosi się w samo serce grobowca Cthulhu.

Zew Cthulhu jest najsłynniejszym i jednym z najważniejszych opowiadań Lovecrafta, głównie ze względu na to, że opisał w nim podstawowe elementy świata, który dosyć konsekwentnie (poza wyjątkami) tworzył. W utworze pokazuje zło, które tylko czeka na dogodny układ planet, aby odzyskać władzę nad światem. Badacz utracił zdrowie psychiczne od samych domysłów na temat zatopionego, mulistego miasta i jego władcy. Nietrudno się domyślić, co się stanie, gdy nadejdzie Dzień Przebudzenia.

Cytaty za przekładem Ryszardy Grzybowskiej z 1983 roku. W 2019 ukazało się nowe polskie tłumaczenie Macieja Płazy

Zobacz też

Zew Cthulhu (gra fabularna) The Call of Ktulu (piosenka)

Przypisy

Kategoria:Amerykańskie opowiadania fantastyczne Kategoria:Książki z kręgu Mitów Cthulhu Kategoria:Literatura grozy Kategoria:Twórczość Howarda Phillipsa Lovecrafta Kategoria:Utwory literackie z 1928