Dyrekcja Kolei w Krakowie – terytorialny organ zarządzania koleją z siedzibą w Krakowie.
Historia Chronologię kolei w Krakowie datuje się od dnia 13 października 1847, daty uruchomienia Kolei Północnej (k.u.k. privilegierte Kaiser Ferdinands-Nordbahn) do Mysłowic, łączącej dalej z Wrocławiem i Berlinem. W 1856 oddano do użytku odcinek Kolei Karola Ludwika (k.k. privilegierte Galizische Carl Ludwig-Bahn), do Dębicy, a od 1861 do Lwowa. Otwierano linie lokalne – np. do Wieliczki (1857) i z Podłęża do Niepołomic (1858). Stopniowo rozbudowywano węzeł kolejowy Krakowa do którego włączono Podgórze (1884) (obecnie Kraków Płaszów), jednocześnie uruchamiając linie do Oświęcimia i Suchej Beskidzkiej, gdzie łączyły się z Galicyjską Koleją Transwersalną (Galizische Transversalbahn), i dalej z Zakopanem (1899). W okresie międzywojennym uruchomiono linię Kraków – Tunel (1934)Materiały z konferencji pt. 175-lecie kolei w Krakowie 2022..
W miarę rozbudowy połączeń i rosnącego potencjału przewozowego powoływano kolejne organy zarządzania.
Nazwy w minionym okresieReimer M., Kubitzki V.: Eisenbahn in Polen 1939–1945 – Die Geschichte der Generaldirektion der Ostbahn, transpress Verlag Stuttgart 2004.Encyklopedia Krakowa 2002. Kolej Galicyjska im. Karola Ludwika (Galizische Carl Ludwig-Bahn) 1884-1893 – C.K. Dyrekcja Ruchu Kolejowego w Krakowie (Betriebs-Direction in KrakauHof- und Staatshandbuch der Österreichisch-Ungarischen Monarchie 1888.) 1893-1919 – Dyrekcja C.K. Kolei w Krakowie (k.k. Staatsbahndirektion Krakau der Kaiserlich-königliche österreichische Staatsbahnen) 1919-1929 – Dyrekcja Kolei Państwowych w Krakowie 1929-1939 – Dyrekcja Okręgowa Kolei Państwowych Kraków 1939-1945 – Generalna Dyrekcja Kolei Wschodniej (Generaldirektion der Ostbahn – Gedob) 1939-1945 – Dyrekcja Operacyjna Kolei Wschodnich (Ostbahnbetriebsdirektion – OBD) 1945-1975 – Dyrekcja Okręgowa Kolei Państwowych – DOKP Kraków 1975-1998 – Południowa Dyrekcja Okręgowa Kolei Państwowych – PDOKP 1998-2001 – Dyrekcja Okręgu Infrastruktury Kolejowej 2002 – Oddział Regionalny spółki PKP Polskie Linie Kolejowe SA
Prezesi/dyrektorzyEgz. „Inżyniera Kolejowego”, Warszawa z lat 1924–1939.Egz. „Rocznika Polityczno-Gospodarczego”, Warszawa.Egz. rocznika „Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem...”, Lwów.
Siedziba Pierwsze biuro Kolei Krakowsko-Górnośląskiej (Krakau-Oberschlesische Eisenbahn) mieściło się w jednej z kamienic Treutlera na Rynku Głównym, następnie w pałacyku M.J. Brodowicza przy ul. Lubicz 190, obecnie 4, obiekt nie istnieje (1844)Juliusz Demel: Początki kolei żelaznej w Krakowie, Towarzystwo Miłośników Historii i Zabytków Krakowa Kraków 1954.. Od 1889 dyrekcja kolei mieści się w monumentalnym neoklasycystycznym gmachu z 1889 (proj. Józef Niedźwiedzki) przy pl. Jana Matejki 12.
Przypisy
Kategoria:Transport kolejowy w Krakowie Kategoria:Polskie Koleje Państwowe