Rolnictwo zrównoważone (ang. sustainable agriculture) – nowoczesna koncepcja rozwoju rolnictwa, polegająca na kojarzeniu celów produkcyjnych z wymaganiami środowiskowymi. Rolnictwo zrównoważone oznacza system gospodarowania, polegający na wykorzystaniu w gospodarstwie zasobów przyrody w taki sposób, aby skutki gospodarowania nie wpływały negatywnie na środowisko.
Cechy rolnictwa zrównoważonego Wśród podstawowych cech rolnictwa zrównoważonego można wymienićEncyklopedia Agrobiznesu, Fundacja Innowacja, Wyższa Szkoła Społeczno-Ekonomiczna, Warszawa 1998.: zasoby naturalne wykorzystywane są w sposób, które nie zakłócają zdolność do samoodnawiania, przyrost produkcji żywności następuje tylko drogą wzrostu produkcyjności zasobów, rolnictwo wykazuje małą podatność na wahania i wstrząsy, występuje pełna symbioza celów produkcyjnych i ekologicznych, zarządzanie zasobami naturalnymi umożliwia zaspokojenie zamieniających się potrzeb konsumpcyjnych, zachowana zostaje wysoka jakość środowiska naturalnego, zachowane zostają socjalne i ekonomiczne warunki bytu rolników, gospodarstwo rolne jest ściśle powiązane z otaczającym ekosystemem, zapewnia się przyszłości następnych pokoleń.
Zasady rolnictwa zrównoważonego Podstawowe zasady rolnictwa zrównoważonegoRolnictwo zrównoważone sposobem na produkcję bezpiecznej żywności i ochronę środowiska naturalnego, Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie.: dbałość o dobrostan gleby i poprawa jej produktywności; zapobieganie erozji, regularne analizy gleby, zróżnicowane zmianowanie; stosowanie nawożenia zgodnie z opracowanym dla danego gospodarstwa planu nawozowego; przestrzeganie zasad integrowanej produkcji rolnej; wspieranie lokalnych inicjatyw społecznych; rozwijanie swoich kompetencji, dzielenie się swą wiedzą i doświadczeniem z innymi; przestrzeganie podstawowych zasad BHP w gospodarstwie rolnym; dbałość o rachunek finansowy gospodarstwa.
Rolnictwo zrównoważone w programie rozwoju obszarów wiejskich 2014-2020 W rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) z 2013 r. rolnictwo zrównoważone wspierane było poprzez płatności rolno-środowiskowo-klimatyczneRozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005. ()..
Płatności rolno-środowiskowo-klimatyczne udzielane były rolnikom lub grupom rolników, w celu promowania: praktyk przyczyniających się do zrównoważonego gospodarowania gruntami, ochrony gleb, wód i klimatu, ochrony cennych siedlisk przyrodniczych, ochrony zagrożonych gatunków ptaków, zachowania różnorodności krajobrazu, ochrony zagrożonych zasobów genetycznych roślin uprawnych i zwierząt gospodarskich.
Rolnictwo zrównoważone w planie strategicznym WPR 2023-2027 W rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) z 2013 r. rolnictwo zrównoważone wspierane będzie na dwóch poziomachRozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 z dnia 2 grudnia 2021 r. ustanawiające przepisy dotyczące wsparcia planów strategicznych sporządzanych przez państwa członkowskie w ramach wspólnej polityki rolnej (planów strategicznych WPR) i finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) i z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz uchylające rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 i (UE) nr 1307/2013 ()..
Poziom pierwszy związany jest z I filarem WPR, w ramach którego realizowania będą działania powiązane z płatnościami bezpośrednimi. Wśród nich wprowadzone ekoschematy, oznaczające roczne, płatne praktyki mające na celu realizację celów środowiskowych i klimatycznych nowej WPR, a więc ochronę zasobów gleby, wód, klimatu, dobrostanu zwierząt, różnorodności biologicznej w produkcji rolniczej.
W ramach planowanych ekoschematów można wymienić następujące: obszary z roślinami miododajnymi; rolnictwo węglowe i zarządzanie składnikami odżywczymi; ekstensywne użytkowanie trwałych użytków zielonych (TUZ) z obsadą zwierząt; międzyplony ozime/wsiewki śródplonowe; opracowanie i przestrzeganie planu nawożenia; zróżnicowana struktura upraw; wymieszanie obornika na gruntach ornych; stosowanie płynnych nawozów naturalnych innymi metodami niż rozbryzgowo; uproszczone systemy uprawy; wymieszanie słomy z glebą; retencjonowanie wody na trwałych użytkach zielonych; integrowana produkcja roślin; biologiczna ochrona upraw.
W ramach II filara WPR związanego z rozwojem obszarów wiejskich rolnictwo zrównoważone realizowane będzie w ramach strategii „od pola do stołu”, mająca na celu uczynienie systemy żywnościowe sprawiedliwymi, zdrowymi i przyjaznymi dla środowiskaKomunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów Strategia „od pola do stołu” na rzecz sprawiedliwego, zdrowego i przyjaznego dla środowiska systemu żywnościowego. ()..
Strategia „od pola do stołu” ma na celu przyspieszenie przejścia na zrównoważony system żywnościowy, który: ma neutralny lub pozytywny wpływ na środowisko pomoc w łagodzeniu zmiany klimatu i dostosowaniu się do jej skutków odwrócenie utraty różnorodności biologicznej zapewnienie bezpieczeństwa żywnościowego, żywienia i zdrowia publicznego, zapewniając wszystkim dostęp do wystarczającej, bezpiecznej, odżywczej i zrównoważonej żywności zachowanie przystępności cenowej żywności przy jednoczesnym generowaniu bardziej sprawiedliwych zysków gospodarczych, wspieranie konkurencyjności unijnego sektora dostaw i promowanie sprawiedliwego handlu.
Przypisy
Kategoria:Rolnictwo Kategoria:Zrównoważony rozwój