Moralia Cypriana Kamila Norwida – zbiór pism moralnych Cypriana Kamila Norwida.
Zestawienie TytułRodzajPowstaniePublikacjaZmartwychwstanie historycznerozprawka1851-18521931O modlitwierozważania18521932List o stolikach wirującychlist18541937O miłości ksiąg dwierozprawka18571958Z powodu opowiadania «Ród Cenci»uwagi18601912Do Spartakusa (o pracy)rozważania18661930Memoriał w sprawie «Towarzystwa uszanowania człowieka»memoriał1937Modlitwa18821937Żydy i mechesyartykuł18821928Fabulizm Darwinaszkic18821937Emancypacja kobietszkic18821935
Zbiór Zbiór obejmuje jedenaście tekstów Norwida o szeroko pojętej tematyce moralnej. Wyodrębnił go W. Gomulicki w wydaniu z 1968. Zaliczył wówczas do niego ponadtoː Trzy tysiące franków i umoralnienie społeczne oraz O wartości i potrzebie dzienników, które w wydaniu z 1971 przeniósł do pism literackich i artystycznych.
Charakterystyka Pierwszym pismem z tego zbioru jest napisana najwcześniej w latach 1851-1852 rozprawka filozoficzna Zmartwychwstanie historyczne. Z lat 50. pochodzą ponadtoː konsolacja dla Konstancji Górskiej z powodu śmierci jej siostry O modlitwie (1852), stanowiący odpowiedź na pytanie Marii Trębickiej, dotyczące modnych podówczas praktyk spirytystycznych, List o stolikach wirujących (1854) oraz refleksje wywołane własnymi perypetiami uczuciowymi poetyː O miłości ksiąg dwie.
W następnych dwóch dziesięcioleciach Norwid rzadko zajmował się tą problematyką. W 1860 napisał Z powodu opowiadania «Ród Cenci», uwagi do artykułu w Gazecie Warszawskiej, oprócz tego Do Spartakusa (o pracy) - 1866 i Memoriał w sprawie «Towarzystwa uszanowania człowieka». Natomiast owocny okazał się dla problematyki moralnej rok 1882, kiedy powstałyː luźny, na pół aforystyczny drobiazg Modlitwa, artykuł wywołany pogromami Żydów w Cesarstwie Rosyjskim Żydy i mechesy, szkic na temat literackości teorii ewolucji – Fabulizm Darwina i szkic Emancypacja kobiet.
Publikacja Żaden z utworów z tego zbioru nie ukazał się za życia autora. Najwcześniej, w 1912 w Pismach zebranych wydanych przez Przesmyckiego zostało opublikowane Z powodu opowiadania «Ród Cenci». Większość utworów ukazała się w zasadzie w latach 30. XX wieku. W 1928 Piotr Grzegorczyk wydał Żydów i mechesów, w 1930 Wł. Turczyński – Do Spartakusa (o pracy), w 1931 Przesmycki – Zmartwychwstanie historyczne, w 1932 Adam Czartkowski – O modlitwie, w 1935 Kazimierz Wyka – Emancypację kobiet, najwięcej, bo aż cztery teksty naraz Przesmycki w 1937 – List o stolikach wirujących, Memoriał w sprawie «Towarzystwa uszanowania człowieka», Modlitwa i Fabulizm Darwina. W 1958 Hanna Malewska wydała O miłości ksiąg dwie.
Przypisy . .
Bibliografia
!