Agutiowate (Dasyproctidae) – rodzina ssaków z infrarzędu jeżozwierzokształtnych (Hystrignathi) w obrębie rzędu gryzoni (Rodentia). Obejmuje 2 współcześnie żyjące rodzaje z 13 gatunkami znanych pod nazwami aguti i akuczi. Kopalne formy znalezione i znane od okresu oligocenu.
Rozmieszczenie geograficzne Rodzina obejmuje gatunki występujące w Ameryce Środkowej i Południowej, w lasach, na sawannach i polach. Niektóre introdukowano w Indiach Zachodnich.
Morfologia Mają wydłużone ciało, krótkie okrągłe uszy, worki policzkowe, długie kończyny zakończone pazurami w kształcie kopyt.
Ekologia Żyją w lasach tropikalnych oraz na sawannach, gdzie kopią nory. Często wyrządzają szkody na polach uprawnych, bywają szkodnikami plantacji trzciny cukrowej i bananów.
Głównie roślinożerne, choć nie gardzą także drobnymi bezkręgowcami (mięczakami, skorupiakami).
Ciąża trwa około 3 miesięcy, rodzi się od 2 do 4 młodych. Młode rodzą się z otwartymi oczami, bardzo zaawansowane w rozwoju.
Najbardziej znane gatunki: aguti oliwkowy, aguti złocisty.
Systematyka Nazwą aguti określane są gryzonie z rodzajów Dasyprocta i Agouti. Jednak klasyfikacja tych rodzajów jest dyskutowana. Większość systematyków zalicza do agutiowatych dwa współcześnie występujące rodzaje: Dasyprocta – aguti Myoprocta – akuczi
natomiast rodzaj Agouti jest czasami wyodrębniany jako rodzina AgoutidaeHusson, 1978 i Cabrera, 1961 lub rodzina Cuniculidae (z rodzajem Cuniculus jako synonim Agouti)Ellerman, 1940, podrodzina AgoutinaeHall, 1981 lub CuniculinaeStarrett, 1967.
Opisano również rodzaje wymarłe: Alloiomys Andemys – jedynym przedstawicielem był Andemys termasi Australoprocta – jedynym przedstawicielem był Australoprocta fleaglei Branisamys – jedynym przedstawicielem był Branisamys luribayensis Megastus – jedynym przedstawicielem był Megastus elongatus Mesoprocta – jedynym przedstawicielem był Mesoprocta hypsodus Neoreomys Plesiaguti – jedynym przedstawicielem był Plesiaguti totoi
Uwagi
Przypisy Nazwy polskie za:
Bibliografia