Izby rzemieślnicze w II Rzeczypospolitej – organizacja samorządu gospodarczego ustanowiona rozporządzeniem Prezydenta RP z mocą ustawy w 1933 r., będącą instytucją samorządu gospodarczego, jako stałej reprezentacji gospodarczych i zawodowych interesów rzemiosłaRozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 października 1933 r. o izbach rzemieślniczych i ich związku. ..

Zakres działania Izby Do zakresu działania izb rzemieślniczych należało: współdziałanie z władzami państwowymi w sprawach dotyczących interesów rzemiosła przez udzielanie informacji i wydawanie opinii; przedstawianie władaniu państwowym i samorządowym życzeń i wniosków, dotyczących interesów rzemiosła; popieranie instytutów badawczych, muzeów, wystaw, pokazów, jarmarków rzemieślniczych, biur informacyjnych; popieranie szkół rzemieślniczych oraz przyczynianie się w inny sposób do podniesienia sprawności zawodowej rzemieślników mistrzów – majstrów, czeladników i terminatorów; wyznaczanie osób, powołanych do wydawania opinii, wymagających wiarogodności i znajomości w zakresie przedmiotów, mających znaczenie dla rzemiosła; przedstawianie kandydatów w przypadkach, w których udział reprezentantów rzemiosła przewidywały obowiązujące przepisy na stanowiska sędziów handlowych, członków rad państwowych, komisji szacunkowych; wydawanie opinii oraz zaświadczeń o istniejących zwyczajach w rzemiośle; tworzenie sądów polubownych rozstrzygania sporów, wynikłych ze stosunków zawodowych między rzemieślnikami, którzy nie należeli do zrzeszeń rzemieślniczych lub należeli do zrzeszeń, których statuty nie przewidywały sądów polubownych; zbieranie danych statystycznych dotyczących rzemiosła; wydawanie przepisów i zarządzeń, regulujących sprawy terminatorskie w myśl postanowień prawa przemysłowego i czuwanie nad ich wykonaniem; tworzenie komisji egzaminacyjnych czeladniczych i mistrzowskich w myśl postanowień prawa przemysłowego; współdziałanie ze związkiem izb rzemieślniczych i z rzemieślniczymi związkami spełniania innych czynności i zadań w zakresie działań regulowanych ustawami i rozporządzeniami ministrów.

Skład Izby Izba rzemieślnicza składały się z radców, którzy w trzech piątych wybierani byli przez rzemieślników oraz w dwóch piątych powołani przez Ministra Przemysłu i Handlu. Czynne prawo wyborcze posiadali rzemieślnicy bez różnicy płci, pełnoletni, obywatele polscy, nieograniczeni w prawach. Radcami byli rzemieślnicy, którzy wykonywali co najmniej od trzech lat samoistnie rzemiosło na podstawie karty rzemieślniczej. Bierne prawo wyborcze posiadali rzemieślnicy, którzy mieli czynne prawo wyborcze i ukończyli 30 lat życia.

Radcowie izby oraz ich zastępcy wybierani byli na okres 5 lat. Na podobny okres powołani byli radcowie przez Ministra Przemysłu i Handlu.

Statut Izby Minister Przemysłu i Handlu nadawał statut każdej izbie rzemieślniczej.

Statut zawierał: nazwę, miejsce siedziby izby i granice terenu działania; szczegółowy zakres działania; liczbę i charakter radców izby oraz ich zastępców, czas trwania ich kadencji; podział okręgu izby na obwody wyborcze, tudzież bliższe szczegóły, dotyczące postępowania wyborczego; liczbę członków zarządu izby, oraz sposób ich wyboru; prawa i obowiązki radców izby, oraz członków zarządu i komisji; zakres działania zebrania radców izby; zakres działania zarządu i dyrektura izby; sposób prawnego reprezentowania izby; sposób zwoływania zebrań radców izby, zarządu i komisji oraz warunki prawomocności ich uchwał; sposób wykonywania nadzoru nad izbą; sposób wydawania regulaminów komisji egzaminacyjnych, czeladniczych i mistrzowskich.

Związek izb rzemieślniczych Wszystkie izby rzemieślnicze tworzyli wspólną organizację pod nazwą: Związek Izb Rzemieślniczych Rzeczypospolitej Polskiej.

Związek izb rzemieślniczych był osobą prawną prawa publicznego i mógł nabywać i zbywać majątek ruchomy i nieruchomy. Był zwolniony od wszelkich podatków i opłat w tym samym zakresie i w tych samych przypadkach, w jakich obowiązujące ustawy przewidywały w stosunku do związków samorządu terytorialnego.

Zadania Związku Do zadań Związku izb rzemieślniczych należało: przedstawicielstwo izb rzemieślniczych wobec władz państwowych oraz organów samorządu terytorialnego i gospodarczego w sprawach, dotyczących ogólnych interesów rzemiosła; współdziałanie z władzami państwowymi i z rzemieślniczymi związkami gospodarczymi w sprawach, dotyczących ogólnych interesów rzemiosła, przez udzielanie informacji oraz wydawanie opinii i popieranie tych związków; składanie władzom państwowym życzeń i wniosków dotyczących całokształtu organizacji i polityki gospodarczej rzemiosła.

Organy Związku Organami związku izb rzemieślniczych były: Rada Związku; Zarząd; komisja rewizyjna; dyrektor.

Nadzór nad Związkiem izb wykonywał Minister Przemysłu i Handlu.

Okręgi izb rzemieślniczych Okręgi izb rzemieślniczych obejmowały następujące obszarRozporządzenie Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 12 grudnia 1927 r. o ustanowieniu izb rzemieślniczych, wyznaczeniu ich siedzib i okręgów. .: Izba rzemieślnicza w Warszawie – m. st. Warszawę. Izba rzemieślnicza we Włocławku – województwo warszawskie. Izba rzemieślnicza w Łodzi – województwo łódzkie. Izba rzemieślnicza w Kielcach – województwo kieleckie. Izba rzemieślnicza w Białymstoku – województwo białostockie. Izba rzemieślnicza w Lublinie – województwo lubelskie. Izba rzemieślnicza w Krakowie – województwo krakowskie. Izba rzemieślnicza we Lwowie – województwo lwowskie. Izba rzemieślnicza w Stanisławowie – województwo stanisławowskie. Izba rzemieślnicza w Tarnopolu – województwo tarnopolskie, Izba rzemieślnicza w Poznaniu – powiaty województwa poznańskiego: gostyński, grodziski, jarociński, kępiński, kościański, koźmiński, krotoszyński, leszczyński, międzychodzki, nowotomyski, obornicki, odolanowski, ostrowski, ostrzeszowski, pleszewski, poznański, rawicki, szamotulski, śmigielski, śremski, średzki, wolsztyński i wrzesiński. Izba rzemieślnicza w Bydgoszczy – powiaty województwa poznańskiego: bydgoski, chodzieski, czarnkowski, gnieźnieński, inowrocławski, mogileński, strzeliński, szubiński, wągrowiecki, wyrzyski i żniński. Izba rzemieślnicza w Grudziądzu – województwo pomorskie. Izba rzemieślnicza w Wilnie – województwo wileńskie. Izba rzemieślnicza w Nowogródku – województwo nowogródzkie. Izba rzemieślnicza w Brześciu nad Bugiem – województwo poleskie. Izba rzemieślnicza w Łucku – województwo wołyńskie.

Przypisy

Kategoria:Rzemiosło w Polsce Kategoria:Gospodarka II Rzeczypospolitej