Cechy rzemieślnicze w Polsce – zrzeszenia samorządu rzemieślniczego, które ma na celu podnoszenie kwalifikacji zawodowych, jak również obronę praw i interesów członków oraz organizowanie samopomocy.

Cech rzemieślniczy ustanowiony został ustawą z 1927 r. – Prawo przemysłowe oraz rozporządzeniem Ministra Przemysłu i Handlu z 1936 r. o cechach rzemieślniczychRozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 7 czerwca 1927 r. o prawie przemysłowym. .Rozporządzenie Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 20 lutego 1936 r. o cechach rzemieślniczych. ..

Pojęcie rzemiosła Według ustawy z 1927 r. za rzemiosło uważano rodzaje przemysłu o ile nie były prowadzone sposobem przemysłowym. Rzemiosło stanowiło drobną wytwórczość o charakterze przemysłowym. Minister Przemysłu i Handlu w oparciu o opinię izb przemysłowo-handlowych i izb rzemieślniczych zmieniał i poszerzał – w drodze rozporządzenia – listę rzemiosł, włączając do niej poszczególne rodzaje i gałęzie rzemiosła. Podstawą prowadzenia zawodu była karta rzemieślnicza, wydawana po stwierdzeniu uzdolnień zawodowych.

Zadania cechów rzemieślniczych W celu wykonaniu swych ustawowych zadań cech: prowadzi działalność kulturalno-oświatową i towarzyską dla członków cechu oraz ich rodzin i pracowników; opiekuje się młodzieżą rzemieślniczą, pozostającą na nauce u członków cechu, organizując, prowadząc lub popierając bursy, patronaty, świetlice, czytelnie, poradnie zawodowe; przesyła odpisy umów o naukę, zawieranych przed cechem pomiędzy członkami cechu a uczniami rzemieślniczymi, właściwej izbie rzemieślniczej do rejestracji oraz uwierzytelnia świadectwa przebytej lub ukończonej nauki; rozstrzyga poddane jego orzecznictwu spory, wynikłe ze stosunku nauki rzemiosła; organizuje, prowadzi lub popiera szkoły, kursy dokształcające, zawodowe, odczyty, konkursy, wystawy, wycieczki dla członków cechu oraz ich pracowników i uczniów; organizuje i prowadzi kasy i fundusze zapomogowe (pogrzebowe, sieroce) dla członków cechu oraz ich rodzin i pracowników.

Władze cechu Władzami cechu były: walne zebranie cechu; zarząd cechu; komisja rewizyjna.

Zakres działania walnego zebrania cechu Do zakresu działania walnego zebrania cechu (zebrania delegatów) należał: wybór członków zarządu, komisji rewizyjnej i sądu polubownego; uchwalenie budżetu, w szczególności wpisowego i składki rocznej, oraz wydatków, które nie były przewidziane w budżecie; rozpatrzenie i zatwierdzenie rocznych sprawozdań rachunkowych; powzięcie uchwał w sprawie nabycia, zbycia lub obciążenia nieruchomości; ustanowienie górnej granicy zadłużenia cechu i upoważnienie zarządu do zaciągania pożyczek; zbycie ruchomości cechu, posiadających wartość historyczną, artystyczną lub naukową; uchwalenie regulaminu kasy zapomogowej i kasy pogrzebowej oraz sądu polubownego; zmiana statutu; wykluczenie członka z cechu i przyjęcie go ponowne na wniosek zarządu; przyznanie na wniosek zarządu tytułu członka honorowego; powzięcie uchwały o likwidacji cechu; powzięcie uchwal we wszystkich sprawach, przedstawionych zebraniu przez zarząd lub izbę rzemieślniczą oraz w innych ważnych sprawach, określonych bliżej w statucie.

Zakres działania zarządu cechu Do zakresu działania zarządu cechu należało: zarządzanie majątkiem cechu; załatwianie spraw bieżących; zwoływanie walnego zebrania (zebrania delegatów) i przygotowanie wniosków do uchwały zebrania; przyjmowanie i zwalnianie pracowników biura cechu oraz ustalanie ich wynagrodzenia; przyjmowanie zawieranych przed cechem umów o naukę; wydawanie świadectw ukończenia nauki w rzemiośle; załatwianie wszystkich spraw, niezastrzeżonych walnemu zebraniu cechu (zebraniu delegatów).

Zadania komisji rewizyjnej Zadaniem komisji rewizyjnej było zbadać: prawidłowość wykonanie budżetu, poprawność zamknięcia rachunków, sposobu prowadzenia ksiąg rachunkowych, prawidłowość zabezpieczenia dowodów kasowych i korespondencji cechu, postawienie na walnym zebraniu cechu (zebranie delegatów) wniosku o udzielenie lub nieudzielenie zarządowi absolutorium.

Obowiązki członka cechu Obowiązkiem członka cechu było; przyczynianie się do osiągnięcia zadań cechu; stosowanie się do przepisów statutu, uchwał walnego zebrania cechu (zebrania delegatów) i zarządzeń, wydanych przez zarząd; wpłacenie przy wstąpieniu do cechu wpisowego oraz uiszczanie rocznej składki w wysokości, ustalonej w statucie.

Okręgi izb rzemieślniczych Okręgi izb rzemieślniczych obejmowały następujące obszaryRozporządzenie Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 12 grudnia 1927 r. o ustanowieniu izb rzemieślniczych, wyznaczeniu ich siedzib i okręgów. .: Izba rzemieślnicza w Warszawie – m. st. Warszawa. Izba rzemieślnicza we Włocławku – województwo warszawskie. Izba rzemieślnicza w łodzi – województwo łódzkie. Izba rzemieślnicza w Kielcach – województwo kieleckie. Izba rzemieślnicza w Białymstoku – województwo białostockie. Izba rzemieślnicza w Lublinie – województwo lubelskie. Izba rzemieślnicza w Krakowie – województwo krakowskie. Izba rzemieślnicza we Lwowie – województwo lwowskie. Izba rzemieślnicza w Stanisławowie – województwo stanisławowskie. Izba rzemieślnicza w Tarnopolu – województwo tarnopolskie, Izba rzemieślnicza w Poznaniu – powiaty województwa poznańskiego: gostyński, grodziski, jarociński, kępiński, kościański, koźmiński, krotoszyński, leszczyński, międzychodzki, nowotomyski, obornicki, odolanowski, ostrowski, ostrzeszowski, pleszewski, poznański, rawicki, szamotulski, śmigielski, śremski, średzki, wolsztyński i wrzesiński. Izba rzemieślnicza w Bydgoszczy – powiaty województwa poznańskiego: bydgoski, chodzieski, czarnkowski, gnieźnieński, inowrocławski, mogileński, strzeliński, szubiński, wągrowiecki, wyrzyski i żniński. Izba rzemieślnicza w Grudziądzu – województwo pomorskie. Izba rzemieślnicza w Wilnie – województwo wileńskie. Izba rzemieślnicza w Nowogródku – województwo nowogródzkie. Izba rzemieślnicza w Brześciu nad Bugiem – województwo poleskie. Izba rzemieślnicza w Łucku – województwo wołyńskie.

Przypisy

Kategoria:Cechy rzemieślnicze Kategoria:Rzemiosło w Polsce