Marynarka Wojenna Narodowych Indonezyjskich Sił Zbrojnych (Tentara Nasional Indonesia Angkatan Laut) – indonezyjska marynarka wojenna, morski rodzaj Narodowych Indonezyjskich Sił Zbrojnych.
Historia Lata 1945–1965 Początek indonezyjskiej marynarki wojennej sięga 1945 roku, po deklaracji niepodległości Indonezji, stanowiącej wcześniej kolonię holenderską jako Holenderskie Indie Wschodnie. Między 1945 a 1949 rokiem Indonezja nie mogła rozwijać sił morskich, prowadząc wojnę wyzwoleńczą przeciw Holandii, której marynarka kontrolowała i blokowała indonezyjskie porty i wybrzeże. 27 grudnia 1949 roku Holandia uznała niepodległość Indonezji, po czym 28 grudnia przekazała jej również pierwsze pełnowartościowe okręty: dwa trałowce typu Bathurst, używane jako korwety. W kwietniu 1950 roku przekazała dwie dalsze korwety tego typu, dwa amerykańskie ścigacze okrętów podwodnych typu PC i szereg mniejszych jednostek dawnej administracji kolonialnej. W dniu 1 marca 1951 roku Holandia przekazała Indonezji też eks-brytyjski niszczyciel „Gadjah Mada”, który stał się jej największą jednostką i przez dekadę był jej okrętem flagowym. Pierwszymi nowymi okrętami było 12 małych patrolowców typu Alkai zbudowanych w Holandii.
thumb|Fregata „Surapati” włoskiej budowy z końca lat 50. thumb|Okręt podwodny „Tjakra” radzieckiego projektu 613 W 1954 roku opracowano pierwszy program rozbudowy floty, w wykonaniu którego zamówiono w różnych krajach szereg nowych okrętów. Do końca dekady we Włoszech zbudowano dwie fregaty typu Almirante Clemente i dwie korwety typu Pattimura, w Niemczech Zachodnich osiem kutrów torpedowych typu Jaguar i 10 kutrów trałowych, a w Jugosławii sześć patrolowców typu Kraljevica. Od USA przejęto zaś dalsze trzy ścigacze okrętów podwodnych.
W drugiej połowie lat 50. prezydent Sukarno rozpoczął prowadzenie konfrontacyjnej polityki wobec Holandii i Wielkiej Brytanii i zbliżył się politycznie do bloku wschodniego. W następstwie tego Indonezja przystąpiła do rozbudowy marynarki na wielką skalę z pomocą ZSRR, od którego zakupiła aż 104 stosunkowo nowe okręty różnych klas. Między 1959 a 1964 rokiem marynarka wzbogaciła się z tego źródła o lekki krążownik „Irian”, siedem niszczycieli proj. 30bis (Skoryi), siedem fregat proj. 50 (Riga), aż 14 okrętów podwodnych proj. 613 (Whiskey) i liczne mniejsze okręty, w tym ścigacze okrętów podwodnych, trałowce, 24 kutry torpedowe proj. 183 i 12 kutrów rakietowych proj. 183R (Komar). Nie wszystkie okręty jednak zostały wcielone do aktywnej służby, część pozostawała w rezerwie lub posłużyła na części zamienne. Problemem był nienajwyższy poziom wyszkolenia wymaganych dla okrętów licznych załóg, które szkolili radzieccy instruktorzy – przy tym część stanowisk obsadzali w ogóle radzieccy specjaliści, zwłaszcza na okrętach podwodnych. Rozbudowano też znacznie siły desantowe, kupując 11 używanych okrętów desantowych w USA i jeden w Japonii. Liczebność personelu marynarki sięgnęła około 100 tysięcy, a piechoty morskiej 16 tysięcy.
Teoretycznie silna marynarka indonezyjska praktycznie nie została użyta podczas konfliktu z Holandią o Nową Gwineę Holenderską w 1962 roku, podczas którego holenderskie okręty patrolowały wybrzeża Nowej Gwinei i zwalczały próby infiltracji przez oddziały indonezyjskie. Doszło jedynie do niewielkiego starcia 15 stycznia 1962 roku koło wysp Aru, w którym zatopiony został indonezyjski kuter torpedowy „Matjan Tutul” typu Jaguar, na którym zginął zastępca szefa sztabu głównego marynarki komodor Jos Sudarso. Marynarka indonezyjska nie wzięła też udziału w konfrontacji z Wielką Brytanią i Malezją na Borneo w latach 1963–1966, z wyjątkiem działań niewielkich jednostek rzecznych.
Od lat 70. do końca XX wieku W 1965 roku doszło w Indonezji do próby przewrotu wojskowego i wyniesienia do władzy generała Suharto, co pociągnęło za sobą zerwanie z komunistycznymi państwami i odmowę spłaty 800 milionów dolarów dla ZSRR za sprzęt wojskowy. Spowodowało to przerwanie pomocy wojskowej i zakończenie dostaw części dla radzieckich okrętów, a w efekcie szybkie wycofanie ze służby większości z nich na początku lat 70. W 1973 roku zredukowano liczebność personelu marynarki do 30 tysięcy i 5 tysięcy piechoty morskiej, chociaż później liczbę piechoty morskiej ponownie doprowadzono do 12 tysięcy. Do końca tej dekady wycofano też większość starszych okrętów. Indonezja za to zyskała wsparcie ze strony USA i do połowy lat 70. przejęła cztery amerykańskie kilkunastoletnie fregaty typu Claud Jones i 12 trałowców. W 1975 roku marynarka Indonezji wzięła udział w zdobyciu Timoru Wschodniego.
thumb|Fregata KRJ „Slamet Riyadi” typu Van Speijk Pod koniec lat 70. marynarka ponownie zamówiła nowe jednostki, przede wszystkim dwa okręty podwodne typu 209 w Niemczech Zachodnich („Nanggala” i „Cakra”), trzy korwety rakietowe typu Fatahillah w Holandii, fregatę szkolną w Jugosławii oraz cztery kutry rakietowe typu PSK Mk 5 i sześć okrętów desantowych w Korei Południowej. W połowie lat 80. Indonezja zakupiła natomiast trzy brytyjskie używane fregaty typu Tribal, a następnie sześć holenderskich typu Van Speijk. W 1993 roku Indonezja kupiła dużą partię okrętów byłej wschodnioniemieckiej Volksmarine wycofanych po zjednoczeniu Niemiec: 16 korwet projektu 133 (Parchim), 12 okrętów desantowych projektu 108 (Frosch) i dziewięć trałowców projektu 89 (Kondor II).
XXI wiek thumb|Fregata KRI „Raden Eddy Martadinata” typu Sigma 10514, 2018 W XXI wiek marynarka Indonezji wkroczyła z większością okrętów nabytych od lat 70. poprzedniego wieku. W 2002 roku liczyła 42 tysiące personelu, w tym 15 tysięcy piechoty morskiej i 1000 lotnictwa. Z większych jednostek, dopiero od 2007 roku zaczęły wchodzić do służby cztery nowoczesne korwety typu Diponegoro (Sigma 9113) zbudowane w Holandii.
W połowie kolejnej dekady nabyto trzy niewielkie fregaty typu Bung Tomo, zbudowane w Wielkiej Brytanii dla Brunei, a następnie dwie nowoczesne fregaty typu Sigma 10514 zbudowane w Holandii. Te ostatnie stały się pierwszymi indonezyjskimi okrętami uzbrojonymi w pociski przeciwlotnicze większego niż krótki zasięgu (VL-MICA). Pod koniec drugiej dekady do służby weszły też trzy nowe okręty podwodne typu Chang Bogo zbudowane w Korei Południowej według niemieckiego projektu. Dotkliwą tragedią morską stało się natomiast zatonięcie starszego okrętu podwodnego „Nanggala” z całą załogą 21 kwietnia 2021 roku. W 2015 roku marynarka liczyła 65 tysięcy personelu, w tym 20 tysięcy piechoty morskiej i 1000 lotnictwa.
W grudniu 2022 roku Indonezja rozpoczęła budowę dwóch nowoczesnych fregat rakietowych brytyjskiego projektu Arrowhead 140.
Przypisy
Bibliografia
Indonezja Kategoria:Indonezja