Lista zamków i pałaców w Berlinie i Brandenburgii

W Berlinie oraz Brandenburgii znajduje się wiele zamków, pałaców czy dworów. Budynki te stanowiły tło ważnych wydarzeń historycznych, były miejscem zamieszkania ważnych postaci historycznych i do dziś wzbudzają zachwyt.

Berlin Nazwa Miejsce Opis Zdjęcie Odnośnik Altes Palais Mitte Został zbudowany w latach 1834–1837 dla księcia Wilhelma, późniejszego króla Prus i cesarza niemieckiego, który mieszkał w nim wraz z żoną Augustą do swojej śmierci w 1888 roku. W późniejszych latach budynek dalej pozostawał w posiadaniu rodziny Hohenzollernów. Po przeprowadzonej w latach 1963–1964 odbudowie ze zniszczeń z czasów II wojny światowej pałac został siedzibą Wydziału Nauk Prawnych Uniwersytetu Humboldtów, który mieści się w nim do dziś. 130px Pałac Bellevue Tiergarten Został wzniesiony w 1786 roku przez pruskiego księcia Augusta Ferdynanda, młodszego brata króla Fryderyka II Wielkiego, na podstawie planów Philippa Daniela Boumanna. Obecnie pałac pełni funkcję rezydencji prezydenta Republiki Federalnej Niemiec. 130px Kronprinzenpalais Mitte Powstał w latach 1663–1669 jako rezydencja dworskiego urzędnika, później służył jako miejsce zamieszkania członków rodziny Hohenzollernów, spośród których kilku było królami Prus i cesarzami niemieckimi. Po upadku monarchii i utworzeniu Republiki Weimarskiej w budynku została ulokowana galeria sztuki nowoczesnej. Gdy do władzy doszli naziści, prace zgromadzone w galerii zostały zarekwirowane w ramach walki ze sztuką zdegenerowaną, zaś sama placówka przestała istnieć. W latach 1968–1969 pałac został odbudowany z przeznaczeniem na pensjonat i dom kultury dla pracowników magistratu Berlina Wschodniego. 130px Prinzessinnenpalais Mitte Zbudowany w latach 1733–1737 z inicjatywy Samuela von Coccejiego budynek w połowie XVIII wieku stał się własnością margrabiego Fryderyka Henryka, zaś od końca tego stulecia należał do królewskiej rodziny Hohenzollernów. Po rozbudowie pałac stał się miejscem zamieszkania trzech córek króla: Charlotty, Aleksandry i Ludwiki do czasu zawarcia przez nie małżeństw. Wtedy też zyskał nazwę Prinzessinnenpalais (pol. „Pałac Księżniczek”). Obecnie budynek jest siedzibą prowadzonego przez Deutsche Bank centrum kulturalnego . 130px Pałac Charlottenburg Charlottenburg W 1695 na terenach położonych w zakolu Sprewy, rozpoczęto budowę letniej rezydencji Hohenzollernów. Barokowa budowla, wznoszona według projektu niderlandzkiego architekta Johanna A. Neringa, była prezentem elektora Brandenburgii, margrabiego Fryderyka III Hohenzollerna dla jego żony, Zofii Charlotty. Pałac zyskał swoją nazwę w 1705 roku, pierwotną nazwą był Lietzenburg (od wsi Lietzow, znajdującej się w miejscu obecnej dzielnicy). 130px Pałac na Pawiej Wyspie WannseeFryderyk Wilhelm II pozostający w długoletnim intymnym związku z Wilhelminą Encke pragnął odosobnionego miejsca, gdzie mógłby bez przeszkód spędzać czas ze swoją faworytą. Pałac wzniesiono w latach 1794–1797 pod kierunkiem z Poczdamu sprawującego funkcję nadwornego mistrza ciesielskiego. Obecnie pałac na Pawiej Wyspie należy do grupy pałaców i zespołów parkowych w Poczdamie i Berlinie wpisanych w 1990 na listę światowego dziedzictwa UNESCO. 130px Zamek w Berlinie Mitte Zamek powstał jako siedziba władców Brandenburgii, następnie od roku 1701 (tj. utworzenia Królestwa Prus) był rezydencją królów Prus. W 1945 roku został uszkodzony przez alianckie bombardowania. W roku 1950 zniszczone budynki zamku zostały całkowicie zburzone na polecenie władz NRD, które uznały go za symbol „pruskiego imperializmu”. Po zjednoczeniu Niemiec rozpoczęła się dyskusja nt. odbudowy zamku. W 2007 roku Bundestag podjął decyzję o jego odbudowie. Kamień węgielny został położony 12 czerwca 2013 roku przez prezydenta Niemiec, Joachima Gaucka. Odbudowa dobiegła końca w 2020 roku, kiedy to pałac został oddany do użytku publicznego jako muzeum sztuki oraz hotel. 130pxGoerd Peschken, Lieselotte Wiesinger: Das Königliche Schloss zu Berlin. Dreibändige Ausgabe zum Schlüterbau, Deutscher Kunstverlag Berlin/München 2001. Pałacyk myśliwski Glienicke WannseeWybudowany w latach 1682–1693 najprawdopodobniej przez lub na zlecenie elektora brandenburskiego Fryderyka Wilhelma I. W 1939 roku pałacyk przeszedł w posiadanie miasta Berlina. W latach 1941–1945 mieścił się tu magazyn niemieckiej wytwórni filmowej UFA. Pałacyk myśliwski Glienicke należy do grupy pałaców i zespołów parkowych w Poczdamie i Berlinie wpisanych w 1990 r. na listę światowego dziedzictwa UNESCO. 130pxChristiane Petri, Potsdam und Umgebung: Sinnbild von Preussens Glanz und Gloria, DuMont Reiseverlag, 2005, s. 235 . Palais am Festungsgraben Mitte Powstał w latach 1751–1753 według projektu jako dom Johanna Gottfrieda Donnera, kamerdynera pruskiego króla Fryderyka II Wielkiego. W czasie II wojny światowej, w 1945 roku pałac został znacznie zniszczony. W latach 1950–1989 był siedzibą Domu Towarzystwa na rzecz Przyjaźni Niemiecko-Radzieckiej (niem. Haus der Gesellschaft für Deutsch-Sowjetische Freundschaft). Po zjednoczeniu Niemiec pałac został własnością władz Berlina. Obecnie jednym z użytkowników pomieszczeń administracyjnych pałacu jest Uniwersytet Humboldtów. 130px Pałac Schönhausen Pankow W latach 1740–1797 pałac był letnią rezydencją królowej Prus, Elżbiety Krystyny z Brunszwiku-Wolfenbüttel-Bevern, żony Fryderyka II Wielkiego. W czasach NRD był natomiast oficjalną rezydencją prezydenta Wilhelma Piecka. Od 2009 roku pałac jest otwarty dla zwiedzających. 130px Pałac Britz Britz W 1924 roku cały majątek został sprzedany miastu. Po II wojnie światowej pałac służył jako dom dla uchodźców, a od lat 50. jako dom dziecka. W 1971 roku dwór, a później park i pozostałe zabudowania folwarczne zostały uznane za zabytki, a po remoncie w latach 1985–1988 dwór został po raz pierwszy udostępniony do zwiedzania. 130px Pałacyk myśliwski Grunewald Grunewald Został zbudowany w 1542/1543 roku. Jego właścicielem był elektor brandenburski, Joachim II Hektor. W 1705–1708 miała miejsce przebudowa, której zleceniodawcą był król pruski, Fryderyk I Pruski, a którą nadzorował architekt, Martin Grünberg. Od 1932 roku pałac służy jako muzeum. Dostępne są tam obrazy m.in. Lucasa Cranacha starszego oraz jego syna, Lucasa Cranacha młodszego. 130px Pałac Glienicke Wannsee Został zaprojektowany ok. 1825 roku przez jednego z najwybitniejszych twórców klasycyzmu w Prusach, Karla Friedricha Schinkla, dla księcia Karola Pruskiego. W 1940 roku , prawnuk Friedricha Augusta Stülera, dostał zlecenie na stworzenie biura dla burmistrza Berlina, Juliusa Lipperta. 130px Pałac Tegel Tegel Pierwotnie został zbudowany jako dwór, następnie – na polecenie Wielkiego Elektora, Fryderyka Wilhelma I – został przebudowany na pałacyk myśliwski. W 1766 roku budowla przeszła w ręce rodziny von Humboldt. Przez wiele lat mieszkali tam bracia, Wilhelm i Alexander von Humboldt. W latach 1820–1824 dokonała się przebudowa pałacu według projektu Karla Friedricha Schinkla. Następnie właścicielką budynku została córka Wilhelma, Gabriele, której mężem był polityk, . 130px Pałac Köpenick Köpenick Pałac powstał w 1558 roku na polecenie elektora brandenburskiego, Joachima II Hektora. Władca zmarł w pobliżu posiadłości w czasie polowania w 1571 roku. Następnie budynek został rozbudowany dla późniejszego króla Fryderyka I Pruskiego. Architektem był . W 1963 roku pałac stał się siedzibą Muzeum Rzemiosła Artystycznego (Kunstgewerbemuseum) i został udostępniony zwiedzającym. 130px Pałac Friedrichsfelde Friedrichsfelde Został zbudowany w 1685 roku przez , prawdopodobnie według planów Johanna Arnolda Nering. Następnie pałac przypadł Fryderykowi I Pruskiemu, od którego wziął swoją obecną nazwę – Friedrichsfelde. Po śmierci króla właścicielem pałacu został , który niedługo później zlecił jego przebudowę dla architekta, . W 1762 roku pałac przeszedł w ręce Augusta Ferdynanda Hohenzollerna, młodszego brata Fryderyka II Wielkiego. 130px Pałac Monbijou Mitte Od 1712 roku służył jako pałacyk letni żony następcy tronu Zofii Doroty Hanowerskiej i być może od tego czasu nazywany był z francuska Mon Bijou, czyli Mój klejnot. W 1717 roku przebywał w nim przez dwa dni car Piotr I wraz z dworem, który go zdemolował. Od 1786 roku do śmierci w 1805 roku mieszkała w nim Fryderyka Luiza Hessen-Darmstadt zesłana do niego przez swojego męża króla Prus. Pałac został mocno uszkodzony podczas nalotu w listopadzie 1943 roku w czasie II wojny światowej i ostatecznie wyburzony w 1959 roku. 130px Pałac Biesdorf Biesdorf Został wybudowany w 1868 roku. Dziewiętnaście lat później, w 1887, kupił go Werner von Siemens, niemiecki wynalazca i konstruktor w dziedzinie elektrotechniki, który przekazał go następnie swojemu synowi, . W czasie II wojny światowej powstał tam schron przeciwlotniczy, a w kwietniu 1945 roku pałac został całkowicie zniszczony – prawdopodobnie w wyniku podpalenia przez nazistów. W 1946/1947 roku Armia Czerwona przeprowadziła remont pałacu, w tym czasie w części parku urządzono miejsce na groby dla radzieckich żołnierzy. Budynek jest najstarszym dziełem niemieckiego architekta, , które przetrwało w Berlinie. Obecnie odbywają się tam różnego rodzaju wydarzenia kulturalne. 130px Mitte Historia pałacu związana jest z Veitelem Ephraimem, jubilerem i dzierżawcą mennic, przewodniczącym wspólnoty żydowskiej w Berlinie, który wskutek swoich działań dotyczących emisji fałszywych monet, zyskał sobie przychylność króla Fryderyka II Wielkiego. Ephraim zlecił architektowi, , budowę pałacu miejskiego. Prace zakończono w 1766 roku. 130px Prinz-Albrecht-Palais Mitte Pałac został zbudowany w latach 1737–1739 za panowania króla pruskiego, Fryderyka Wilhelma I. W 1830 roku książę Albrecht Hohenzollern, najmłodszy syn króla Fryderyka Wilhelma III, nabył pałac i zlecił Karlowi Friedrichowi Schinkelowi przeprowadzenie renowacji. Po Machtergreifung, które miało miejsce w 1933 roku, do budynku sąsiadującego z pałacem znajdowała się siedziba nowej tajnej policji Gestapo. Prinz-Albrecht-Palais oraz przylegające do niego budynki zostały zniszczone 23 listopada 1944 roku. Obecnie miejsce, w którym znajdował się kiedyś Prinz-Albrecht-Palais jest wykorzystywane do Topografii Terroru. 130px

Brandenburgia Brandenburg an der Havel Nazwa Miejsce Opis Zdjęcie Odnośnik Zamek Plaue Plaue Zamek został zniszczony w czasie wojny trzydziestoletniej. Na początku XVIII wieku pruski minister, , zlecił budowę zamku w obecnej formie. Budowa trwała w latach 1711–1715. Syn ministra, Leopold, sprzedał zamek, który w przeciągu następnych lat był własnością Heinricha Wilhelma von Anhalt. 130px

Chociebuż Nazwa Miejsce Opis Zdjęcie Odnośnik Pałac Branitz ChociebużTen barokowy pałac został zbudowany w latach 70. XVIII wieku dla Augusta Heinricha Grafa von Pücklera (1720–1810). W 1785 roku rodzina przeniosła swoją siedzibę do Zamku w Mużakowie i Branitz został wydzierżawiony. Hermann von Pückler-Muskau musiał ostatecznie z powodów finansowych sprzedać Zamek Mużakowski wraz z towarzyszącym mu parkiem i w 1845 roku z powrotem przeniósł się do Branitz. Pałac jest częścią . 130px

Poczdam