Sterowik niebieskobrzuchy (Tanysiptera carolinae) – gatunek średniej wielkości ptaka z podrodziny łowców (Halcyoninae) w rodzinie zimorodkowatych (Alcedinidae). Słabo poznany ptak występujący tylko na indonezyjskiej wyspie Numfoor; według IUCN jest bliski zagrożenia wyginięciem.
Systematyka Pierwszego naukowego opisu taksonu dokonał niemiecki zoolog Hermann Schlegel, nadając mu nazwę Tanysiptera Carolinae. Opis ukazał się w 1871 roku w „Nederlandsch Tijdschrift voor de Dierkunde”. Autor jako miejsce typowe wskazał wyspę Méfoor (Numfoor). Tradycyjnie takson ten umieszczany jest w grupie gatunków składających się ze sterowika dużego (T. galatea), sterowika łuskowanego (T. riedelii) i sterowika wstęgosternego (T. ellioti). Gatunek monotypowy.
Etymologia Nazwa rodzajowa: tanusipteros „długopióry”, od τανυ- tanu- „długo-”, od τεινω teinō „rozciągać”; -πτερος -pteros „-pióry”, od πτερον pteron „pióro”. Epitet gatunkowy jest eponimem honorującym Karolinę Elisabeth Luise von Breidenbach zu Breidenstein Baronin von Rosenberg (1844–1923), żonę niemieckiego przyrodnika i odkrywcy Carla Freiherra von Rosenberga, który odkrył ten gatunek.
Morfologia Średniej wielkości ptak o dużym, szerokim u nasady, czerwonym dziobie. Nogi i stopy ciemnobrązowe. Tęczówki ciemnobrązowe. Nie występuje dymorfizm płciowy. Obie płcie są prawie całkowicie fioletowoniebieskie. Wyjątek stanowią białe dolne części grzbietu, zadu, ogona i pokryw podogonowych. Ogon długi, biały, z silnie wydłużonymi dwoma środkowymi sterówkami, które są o 7–8 cm dłuższe niż jego reszta i mają gołe niebieskie stosiny, a zakończone są białymi łopatkowymi końcówkami. Młode osobniki są ciemnoniebieskie z białym zadem, ciemnym ogonem i ciemnobrązowym dziobem.
Długość ciała 34–38 cm (włącznie z wydłużonymi sterówkami ogona). Pozostałe wymiary: +SamiecSamicaDługość skrzydła (mm)103–112102–113Długość dzioba (mm)38–44 39–44Długość ogona bez środkowych sterówek (mm)89–11087–103Długość skoku (mm)18–2018–20
Zasięg występowania Sterowik niebieskobrzuchy jest endemitem Indonezji. Występuje tylko na wyspie Numfoor należącej do grupy Wysp Schoutena położonych u północno-zachodnich wybrzeży Nowej Gwinei. Występuje na terenach położonych do wysokości 180 m n.p.m. Zasięg występowania (EOO, Extent of Occurrence) według szacunków organizacji BirdLife International obejmuje około 460 km².
Ekologia Głównym habitatem sterowika niebieskobrzuchego są nizinne lasy tropikalne, także lasy otwarte o niezbyt gęstym zalesieniu i pola uprawne. Spotykany jest także wśród roślinności porastającej plaże. Jest gatunkiem osiadłym. Dieta tego gatunku jest słabo zbadana, składa się z owadów prostokrzydłych (Orthoptera), dużych chrząszczy (Coleoptera), a także ślimaków (Gastropoda). Długość pokolenia jest określana na 3,4 roku.
Rozmnażanie Brak informacji na temat rozmnażania oprócz tego, że gniazduje w termitierach.
Status zagrożenia W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody gatunek ten został zaliczony do kategorii NT ( – bliski zagrożenia). Ptak ten jest słabo poznany i nie ma dokładnych szacunków na temat jego liczebności. Populacja tego gatunku prawdopodobnie nie przekracza 10 000 dorosłych osobników. BirdLife International ocenia trend liczebności populacji jako powolnie spadkowy głównie z powodu niewielkiego zmniejszania się naturalnego habitatu, jednak gatunek ten ma zdolności do adaptowania się do zmian habitatu i spadek jego populacji szacowany jest na 1–9% na przestrzeni 3 pokoleń.
Przypisy
Systematyka i nazwy polskie za:
Linki zewnętrzne
Kategoria:Zimorodkowate Kategoria:Ptaki Oceanii Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1871 roku Kategoria:Fauna endemiczna Indonezji Kategoria:Taksony opisane przez Hermanna Schlegla