Coraebus rubi – gatunek chrząszcza z rodziny bogatkowatych i podrodziny Agrilinae. Zamieszkuje palearktyczną Eurazję i Afrykę Północną; zawleczony ponadto został do Nowej Zelandii. Larwy rozwijają się w korzeniach jeżyn, malin i róż. Owady dorosłe żerują na młodych liściach.
Taksonomia Gatunek ten opisany został po raz pierwszy w 1767 roku przez Karola Linneusza pod nazwą Buprestis rubi.
Morfologia thumb|left|Widok od przodu Chrząszcz o wydłużonym ciele długości od 7,5 do 11 mm. Ubarwienie ma czarniawe ze spiżowym połyskiem na przedpleczu i wzdłuż szwu pokryw oraz niebieskawym połyskiem na pozostałej części pokryw. Głowę ma zaopatrzoną w duże, dochodzące do przedniej krawędzi przedplecza oczy. Czułki ma nie dłuższe od szerokości głowy, o członie drugim dwukrotnie dłuższym niż szerokim a członie przedostatnim poprzecznym, ząbkowane począwszy od czwartego członu. Przedplecze ma niezmodyfikowane krawędzie boczne, pasek białych włosków wzdłuż linii środkowej oraz głęboki poprzeczny wcisk wzdłuż krawędzi podstawowej, szczególnie dobrze wyrażony po bokach. Tarczka jest poprzecznie pomarszczona, matowa, pozbawiona kila. Pokrywy pozbawione są punktowanych pasów i mają słabo widoczne ząbkowanie na wierzchołkach. Na powierzchni pokryw występują białe włoski formujące poprzeczne, pofalowane przepaski. Genitalia samca cechują się łyżeczkowatym edeagusem.
Biologia i ekologia thumb|left|Imago żerujące na liściu Cykl życiowy w środkowoeuropejskich warunkach klimatycznych jest dwuletni, natomiast na południu zasięgu jednoroczny. Jaja składane są przez samicę pojedynczo u podstawy roślin żywicielskich. Larwy są endoryzofagiczne i żerują w korzeniach roślin z rodziny różowatych. Wśród ich roślin pokarmowych wymienia się różne gatunki jeżyn, malin i róż. Początkowo larwa drąży szeroki, wypełniający się brązowymi wiórkami i odchodami chodnik ku dołowi korzenia. Tam zimuje, po czym zawraca ku górze. Przepoczwarczenie odbywa się w komorze wydrążonej w okolicy szyi korzeniowej lub nasadowej części pędu. Owady dorosłe obserwuje się od końca maja do lipca, wyjątkowo jeszcze w sierpniu. Żerują na młodych liściach (foliofagi), obgryzając je od krawędzi. Cechują się małą ruchliwością. Zaniepokojone podkurczają odnóża i opadają na ziemię, przez dłuższy czas udając martwe.
Rozprzestrzenienie i zagrożenie Gatunek pierwotnie palearktyczny o kaspijsko-śródziemnomorskim typie rozsiedlenia. W Europie znany jest z Portugalii, Hiszpanii, Francji, Niemiec, Szwajcarii, Austrii, Włoch, Polski, Czech, Słowacji, Węgier, Ukrainy, Mołdawii, Rumunii, Bułgarii, Słowenii, Chorwacji, Bośni i Hercegowiny, Serbii, Czarnogóry, Albanii, Macedonii Północnej, Grecji oraz europejskich części Turcji i Rosji. W Afryce podawany z Maroka i Algierii. W Azji wykazany z anatolijskiej części Turcji, Cypru, Gruzji, Armenii, Azerbejdżanu, Syrii, Izraela, Iraku, Iranu i północnych Indii. Ponadto zawleczony do Nowej Zelandii.
Z Polski podawany jest na podstawie nielicznych, starych doniesień i jego współczesne występowanie nie jest pewne. Na „Czerwonej liście zwierząt ginących i zagrożonych w Polsce” umieszczony jest jako zagrożony gatunek o niedostatecznie rozpoznanym statusie (DD). Z kolei na „Czerwonej liście gatunków zagrożonych Republiki Czeskiej” umieszczony jest jako gatunek krytycznie zagrożony wymarciem (CR).
Przypisy
Kategoria:Bogatkowate Kategoria:Chrząszcze Algierii Kategoria:Chrząszcze Cypru Kategoria:Chrząszcze Europy Kategoria:Chrząszcze Indii Kategoria:Chrząszcze Iraku Kategoria:Chrząszcze Iranu Kategoria:Chrząszcze Izraela Kategoria:Chrząszcze Maroka Kategoria:Chrząszcze Nowej Zelandii Kategoria:Chrząszcze Rosji Kategoria:Chrząszcze Syrii Kategoria:Chrząszcze Turcji Kategoria:Chrząszcze Zakaukazia Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1767 roku Kategoria:Taksony opisane przez Karola Linneusza