thumb|Odmiana 'ColorBlaze Dipt in Wine' koleusa Blumego thumb|Coleus venteri Koleus, pochwiatka (Coleus Lour.) – rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych. Obejmuje ok. 300 gatunków. Występują one w strefie tropikalnej i subtropikalnej Afryki, Azji, Australii i Oceanii.
Do rodzaju należy szereg roślin użytkowych. Popularną rośliną ozdobną, w strefach umiarkowanych uprawianą jako doniczkowa, jest koleus Blumego C. scutellaioides o licznych odmianach z wielobarwnymi liśćmi. C. esculentus, Coleus maculosus subsp. edulis i C. barbatus mają jadalne bulwy.C. caninus wykorzystywany jest jako repelent kotów i psów, C. barbatus sadzony jest w formie żywopłotów w Afryce i wykorzystywany jako roślina lecznicza, C. amboinicus służy jako przyprawa, roślina lecznicza i kosmetyczna.
Morfologia thumb|Coleus kirkii thumb|Coleus cylindraceus Pokrój Rośliny zielne i krzewy, u wielu gatunków z bulwiastymi korzeniami bocznymi. Liście Pojedyncze, naprzeciwległe, ogonkowe i ząbkowane. Kwiaty Zebrane w kilku- lub wielokwiatowe okółki tworzące szczytowy groniasty lub wiechowaty kwiatostan złożony. Podsadek zwykle brak lub szybko odpadają. Kwiaty osadzone są na szypułkach. Kielich jest jajowaty lub dzwonkowaty, z 5 ząbkami równymi lub dwuwargowy i wówczas z powiększonym górnym (tylnym) ząbkiem. Podczas owocowania kielich się powiększa. Korona kwiatu wystaje z kielicha, jest prosta lub zagięta, dwuwargowa. Górna warga jest podzielona na 4, rzadziej 3 łatki, mocno odgięte. Dolna warga ma łatkę wydłużoną, niepodzieloną, zwężającą się u nasady, zwykle kształtu łyżeczkowatego lub czółenkowatego. Pręciki są cztery, schowane w dolnej wardze. Ich nitki są połączone lub wolne. Znamię w postaci rozwidlonych łatek. Owoce Niełupki jajowate do kulistych, gładkie.
Systematyka thumb|Plectranthus malabaricus Pozycja systematyczna Rodzaj z podplemienia Plectranthinae z plemienia Ocimeae i podrodziny Nepetoideae z rodziny jasnotowatych Lamiaceae.
Część taksonomów uznaje gatunek typowy rodzaju za wspólny z rodzajem plektrantus Plectranthus i łączy te rodzaje w ramach szeroko ujmowanego rodzaju Plectranthus.
Wykaz gatunków
Przypisy
Kategoria:Jasnotowate