John Damski (ur. 11 października 1914, zm. 2 stycznia 2000) – polski „Sprawiedliwy wśród Narodów Świata”. Życiorys

Młodzieńcze lata W 1919 r. przybył na ziemie polskie. Wraz z rodziną wychowywał się bowiem na ziemiach niemieckich. Z czasem odkrył swoje powołanie. Był sportowcem, piłkarzem i lekkoatletą. Aktywnie uczestniczył w przygotowaniach do wzięcia udziału w Igrzyskach Olimpijskich w Berlinie w 1936 r. jako piłkarz. Ostatecznie w nich nie wystąpił.

II wojna światowa W trakcie II wojny światowej wziął udział w kampanii polskiej. Znalazł się w obozie jenieckim. Po ucieczce przeniósł się do Gdyni, gdzie podjął pracę w fabryce energii i wody, skąd został później przymusowo wydalony za to, że nie był Niemcem. Później zamieszkał w Zamościu nieopodal rodziny Rozenów, którzy byli Żydami. Pracował jako elektryk. Zdobył dla ich córki Sary fałszywe dokumenty i pomógł jej przedostać się do Warszawy. Ułatwieniem dla niego była znajomość języka niemieckiego, wychował się bowiem w Niemczech. Pod nową tożsamością Sara Rozen zamieszkała w Częstochowie, gdzie znalazła pracę. Z czasem, ponownie za pomocą Damskiego, dołączyła do niej matka Sary, Helena, również wyposażona w „aryjskie” papiery, które Damski dla niej zdobył. Po 1943 r. Damski poślubił Sarę, która wówczas przebywała już wówczas w Warszawie ukrywając się przed Niemcami. Następnie przetransportował dziewczynę do swojej rodziny we wsi Zalesie pod Warszawą, gdzie doczekała wyzwolenia w styczniu 1945 r. Damski pomagał także Stanisławowi Rozenowi, ojcu Sary, który po wybuchu Powstania Warszawskiego musiał opuścić swoją kryjówkę w Warszawie. Mimo że jako członek konspiracji znajdował się na liście osób poszukiwanych przez Gestapo, Damski nadal opiekował się Rozenami, nie oczekując niczego w zamian. Po wojnie Damski wraz z żoną i teściami wyemigrowali do Stanów ZjednoczonychJohn Damski, Instytut Yad Vashem.

John Damski jest pochowany na Forest Lawn Memorial Park.

W United States Holocaust Memorial Museum znajduje się relacja złożona przez Johna Damskiego.

24 marca 1988 r. Instytut Jad Waszem uhonorował Johna Damskiego medalem „Sprawiedliwy wśród Narodów Świata”. Przypisy

Bibliografia

Księga Sprawiedliwych wśród Narodów Świata: ratujący Żydów podczas Holocaustu: Polska, red. I. Gutman, Kraków 2009

Kategoria:Polscy Sprawiedliwi wśród Narodów Świata Kategoria:Urodzeni w 1914 Kategoria:Zmarli w 2000 Kategoria:Ludzie związani z Zamościem Kategoria:Ludzie związani z Warszawą