U-621

U-621 – niemiecki okręt podwodny typu VIIC z okresu II wojny światowej. Okręt wypierał 769 ton w położeniu nawodnym i 871 ton pod wodą, a jego główną bronią było 14 torped kalibru 533 mm wystrzeliwanych z pięciu wewnętrznych wyrzutni. Jednostka rozwijała na powierzchni prędkość ponad 17 węzłów, osiągając zasięg 8500 Mm przy prędkości 10 węzłów.

Zwodowany 19 marca 1942 roku w stoczni Blohm & Voss w Hamburgu, został wcielony do służby w Kriegsmarine 7 maja 1942 roku. W czasie służby operacyjnej w składzie okręt odbył dziesięć patroli i misji bojowych, podczas których zatopił cztery statki handlowe o łącznej pojemności  BRT i okręt desantowy o tonażu 2938 BRT oraz uszkodził okręt o wyporności 1625 ton i statek o pojemności  BRT. W połowie 1943 roku jednostkę przebudowano na U-flak, jednak wobec niepowodzenia koncepcji okręt przywrócono do stanu pierwotnego. U-621 został zatopiony z całą załogą bombami głębinowymi 18 sierpnia 1944 roku na wodach Zatoki Biskajskiej przez kanadyjskie niszczyciele , i HMCS „Chaudière”.

Projekt i budowa

Jednostki typu VIIC były kolejnym ewolucyjnym ulepszeniem najliczniej budowanych w Niemczech okrętów typu VII. Poprzednik – typ VIIB – miał zbyt mały zasięg i za mało miejsca pod pokładem, by móc zainstalować sonar. Opracowany w 1938 roku projekt nowego okrętu różnił się od poprzedniej wersji m.in. zwiększoną grubością blach kadłuba sztywnego (z 16 do 18,5 mm, co zwiększyło maksymalną głębokość zanurzenia z 200 metrów do 250–280 metrów), przedłużeniem kadłuba o 60 cm i kiosku o 30 cm oraz powiększeniem zbiorników paliwa o 5,4 m³, co poprawiło zasięg. Powiększone rozmiary pozwoliły na instalację aktywnego sonaru , uzupełniając pasywny Gruppenhorchgerät (GHG). Do zakończenia wojny do służby weszło 568 okrętów typu VIIC.

U-621 zamówiono 15 sierpnia 1940 roku. Został zbudowany w stoczni Blohm & Voss w Hamburgu jako jeden z 171 okrętów typu VIIC zamówionych w tej wytwórni. U-621 otrzymał numer stoczniowy 597 (Werk 597). Stępkę okrętu położono 1 lipca 1941 roku, a zwodowany został 19 marca 1942 roku.

Dane taktyczno-techniczne U-621 był średniej wielkości okrętem podwodnym o konstrukcji dwukadłubowej. Długość całkowita wynosiła 67,1 metra, szerokość 6,2 metra i zanurzenie 4,74 metra. Wysokość (od stępki do szczytu kiosku) wynosiła 9,6 metra. Wykonany ze stali pancernej CM 351 o grubości 18,5 mm kadłub sztywny miał 50,5 metra długości i 4,7 metra szerokości. Podzielony był grodziami na sześć przedziałów wodoszczelnych: (od dziobu): I – przedział torpedowy ze sterami głębokości oraz GHG, II – przedział akumulatorów wraz z pomieszczeniami załogi, magazynem amunicji i toaletą, III – centrala z pomieszczeniem wielofunkcyjnym (mieszczącym drugą baterię akumulatorów, pomieszczenia załogi i kambuz), IV – przedział silników spalinowych, V – przedział silników elektrycznych, VI – rufowy przedział torpedowy ze sterami kierunku i głębokości. Kadłub ciśnieniowy otoczony był kadłubem lekkim wykonanym z blach o grubości 4–8 mm. Wyporność w położeniu nawodnym wynosiła 769 ton, a w zanurzeniu 871 ton.

Okręt napędzany był na powierzchni przez dwa 6-cylindrowe, czterosuwowe silniki wysokoprężne Krupp-Germaniawerft F46 z doładowaniem o łącznej mocy 3200 KM przy 470-490 obr./min, a pod wodą poruszał się dzięki dwóm silnikom elektrycznym prądu stałego BBC GG UB720/8 o łącznej mocy 750 KM przy 295 obr./min. Dwa wały napędowe obracały dwie śruby, zapewniając maksymalną prędkość 17–17,6 węzła na powierzchni i 7,6 węzła w zanurzeniu. Zasięg wynosił 8500 Mm przy prędkości 10 węzłów w położeniu nawodnym (3250 Mm przy prędkości maksymalnej) oraz 80 Mm przy prędkości 4 węzłów pod wodą (130 Mm przy 2 węzłach). Zbiorniki mieściły 113,47 tony paliwa, a energia elektryczna magazynowana była w dwóch bateriach akumulatorów AFA 33 MAL 800 E po 62 ogniwa o łącznej pojemności 9160 Ah, masie 62 tony i czasie rozładowania 20 godzin. Dopuszczalna głębokość zanurzenia wynosiła 100 metrów, a głębokość zgniecenia 250–280 metrów.

Okręt wyposażony był w pięć wyrzutni torped kalibru 533 mm (cztery na dziobie i jedną rufową), z łącznym zapasem 14 torped (wymiennie okręt mógł przenosić 26 min typu TMA lub 39 min typu TMB). Uzbrojenie artyleryjskie stanowiło początkowo umieszczone przed kioskiem działo pokładowe kalibru 88 mm SK C/35 L/45, z zapasem amunicji wynoszącym 220–250 naboi oraz pojedyncze działko przeciwlotnicze kalibru 20 mm C/38 L/65. Jednostka wyposażona też była w pasywny sonar GHG i aktywny , a do obserwacji służyły dwa peryskopy Zeissa: bojowy i nocny.

Załoga okrętu składała się z czterech oficerów oraz 40 podoficerów i marynarzy.

Służba U-621 został wcielony do służby w Kriegsmarine 7 maja 1942 roku. Dowództwo okrętu objął kpt. mar. (niem. Kapitänleutnant) . U-Boot otrzymał numer poczty polowej M 02 082. Do końca września 1942 roku załoga jednostki przechodziła szkolenie w składzie , operując głównie z Gdańska.

Pierwszy rejs bojowy 29 września okręt wyszedł z Kilonii, udając się na swój pierwszy wojenny patrol, zostając 1 października przyporządkowany do w Breście. Po wpłynięciu na północny Atlantyk U-Boot w dniach 10–16 października wchodził w skład wilczego stada „Panther”. Między 16 a 29 października U-621 operował w składzie stada „Puma”, które próbowało zaatakować konwój ON-139, a następnie . 23 października o godzinie 00:53 na południowy zachód od Islandii U-621 storpedował zbudowany w 1918 roku brytyjski parowiec „Empire Turnstone” o pojemności 6113 BRT, płynący pod balastem w konwoju ONS-136. Statek zatonął wraz z całą, liczącą 46 osób załogą na pozycji . 5 listopada U-621 dotarł do Brestu po 38 dniach spędzonych w morzu.

Drugi rejs bojowy 4 grudnia nowym dowódcą okrętu został mianowany por. mar. (niem. Oberleutnant zur See) . Następnego dnia U-Boot wyszedł z Brestu na swój drugi patrol na Atlantyku. Między 11 a 18 grudnia U-621 wchodził w skład wilczego stada „Raufbold”. 15 grudnia okręt wykrył płynący z Wysp Brytyjskich na zachód konwój . 18 grudnia o godzinie 02:26 U-621 wystrzelił trzy torpedy w kierunku płynącego samotnie zbudowanego w 1913 roku greckiego parowca „Oropos” o pojemności 4474 BRT, płynącego pod balastem w konwoju ON-152. Statek zatonął na pozycji , a na jego pokładzie zginęła cała załoga licząca 34 osoby. 20 grudnia o godzinie 20:21 na zachód od Irlandii okręt podwodny wystrzelił dwie celne torpedy do płynącego za konwojem ON-153 marudera – zbudowanego w 1938 roku brytyjskiego motorowego zbiornikowca „Otina” (6217 BRT), który zatonął o 21:06 na pozycji (w wyniku ataku zginęło 60 osób – wszyscy członkowie załogi statku). Do Brestu jednostka zawinęła 5 stycznia 1943 roku, po 32 dniach spędzonych w morzu.

Trzeci rejs bojowy W swoją trzecią misję bojową U-621 wyszedł z Brestu 1 lutego 1943 roku. U-Boot w dniach 3–7 lutego wchodził w skład wilczego stada „Hartherz”, po czym między 11 a 26 lutego okręt operował w składzie stada „Ritter”, utworzonego w celu przechwycenia płynącego na wschód konwoju . 24 lutego U-Boot został zaatakowany przez kanadyjską łódź latającą Consolidated PBY Catalina z , pilotowaną przez D.G. Baldwina, jednak uszkodzenia udało się naprawić w morzu. Od 4 do 5 marca jednostka została przyporządkowana do wilczego stada „Burggraf”, a między 7 a 15 marca operowała w składzie stada „Raubgraf”. Wieczorem 10 marca U-621 zauważył płynący samotnie statek i po trwającym 2,5 godziny pościgu o godzinie 22:50 wystrzelił wachlarz trzech torped w kierunku marudera z konwoju ON-169, zbudowanego w 1927 roku brytyjskiego parowca „Baron Kinnaird” o pojemności 3355 BRT. Żadna z torped nie trafiła, więc o 22:59 okręt wystrzelił kolejną, tym razem celną, jednak statek doznał jedynie uszkodzeń i płynął dalej; o 23:17 U-Boot wystrzelił więc kolejną torpedę z wyrzutni rufowej, która jednak chybiła. Okręt zanurzył się w celu przeładowania wyrzutni, a po powrocie na powierzchnię stracił kontakt ze statkiem, który zdołał odnaleźć dopiero następnego dnia o godzinie 16:43. O 18:31 i 19:12 U-621 wystrzelił niecelne torpedy w kierunku parowca, trafiając dopiero w cześć rufową lewej burty trzecią o godzinie 19:17. Statek nadal nie tonął, więc U-Boot rozpoczął jego ostrzał z działka kalibru 20 mm i wystrzelił kolejne dwie torpedy, z których jedna przeszła pod celem, a druga minęła go za rufą. Ostatecznie „Baron Kinnaird” zatonął 12 marca o godzinie 10:54 na przybliżonej pozycji i nigdy nie odnaleziono nikogo z liczącej 42 osoby załogi statku. Nadany przez U-621 meldunek radiowy o odniesionym sukcesie został przechwycony przez wywiad, w rezultacie czego zmieniono marszrutę konwoju SC-122, który ominął stado „Raubgraf”. 18 marca w odległości około 400 Mm na zachód od Lorient U-621 wykrył konwój KMS-111, po czym utrzymywał z nim kontakt i naprowadzał na niego inne U-Booty. 23 marca okręt powrócił do portu w Breście, spędzając w morzu 51 dni.

Czwarty rejs bojowy 22 kwietnia U-Boot wyszedł z Brestu na swoją czwartą misję bojową. Podczas patrolu okręt operował w ramach czterech „wilczych stad”: „Amsel 1” (między 3 a 6 maja), „Elbe” i „Elbe 2” (od 7 do 14 maja) oraz „Mosel” (19–24 maja). 31 maja, w trakcie poszukiwań rozbitków z zatopionego w pobliżu , o godzinie 18:42 U-621 został zaatakowany przez brytyjski bombowiec Consolidated B-24 Liberator z , pilotowany przez Amerykanina Roberta V. Sweeny’ego, który podczas dwóch nalotów zrzucił 12 bomb głębinowych i spowodował ciężkie uszkodzenie okrętu podwodnego. Uszkodzona jednostka powróciła do bazy w Breście 3 czerwca, po 43 dniach spędzonych w morzu, po czym trafiła do stoczni na konieczne naprawy.

Przebudowa na U-flak W czerwcu 1943 roku U-621 został wytypowany do przebudowy na okręt do aktywnego zwalczania alianckich samolotów (U-flak), stanowiących coraz większe zagrożenie dla niemieckich U-Bootów wychodzących na patrole z baz w Zatoce Biskajskiej (wraz z U-256, U-441 i U-953). Modyfikacji uległo uzbrojenie artyleryjskie jednostki: zdemontowano działo pokładowe kal. 88 mm, a w zamian zostały zamontowane dwa poczwórne zestawy działek kal. 20 mm C/38 L/65 z tarczami ochronnymi oraz pojedyncze działko automatyczne kal. 37 mm FlaK M42 L/69. Do tego na mostku zamontowano karabin maszynowy MG 42. Okręt zabierał tylko pięć torped umieszczonych w wyrzutniach, a miejsce zajmowane do tej pory przez torpedy zapasowe zostało wykorzystane na zwiększony zapas amunicji przeciwlotniczej i rozmieszczenie dodatkowego personelu (załoga jednostki została powiększona do 67 osób, wliczając w to lekarza okrętowego). Ograniczono też ilość zabieranego paliwa, z uwagi na krótsze misje na pobliskich wodach Zatoki Biskajskiej. Remont i przebudowa U-621 zakończyła się 7 lipca, a okręt otrzymał oznaczenie „U-flak 3”.

Piąty rejs bojowy W swoją piątą misję bojową okręt wyszedł z Brestu 22 sierpnia. 6 września „U-flak 3” przekazał detektor fal radarowych FuMB-9 Wanze na pokład U-170. 28 września jednostka powróciła do Brestu po 38-dniowym pobycie w morzu, nie napotykając przeciwnika.

Szósty rejs bojowy 6 stycznia 1944 roku U-Boot wyszedł z Brestu na szósty atlantycki patrol. 13 stycznia na przybliżonej pozycji okręt został zaatakowany przez brytyjski bombowiec Consolidated B-24 Liberator z , w wyniku czego śmierć poniósł matrosengefreiter Heinz Thomas, a sześciu innych członków załogi zostało rannych. Po morskim pogrzebie poległego dowódca podjął decyzję o powrocie do bazy, którą okręt osiągnął 23 stycznia.

Negatywne doświadczenia związane z użyciem U-Bootów przeznaczonych do zwalczania samolotów spowodowały podjęcie decyzji o ponownej przebudowie okrętu na konwencjonalną jednostkę torpedową.

Siódmy rejs bojowy