Korwety typu Bayandor – typ czterech korwet marynarki wojennej Iranu, zbudowanych w latach 60. XX wieku w USA.

Projekt i budowa Od końca lat 50. XX wieku, w związku z przystąpieniem Iranu do sojuszu CENTO, nastąpił rozwój jego sił zbrojnych, w tym marynarki wojennej, z pomocą finansową państw zachodnich. Pierwszymi większymi okrętami nowo zbudowanymi dla Marynarki Wojennej Iranu stały się cztery korwety typu Bayandor, zbudowane w USA w ramach Programu Pomocy Wzajemnej (Mutual Assistance Programme – MAP). W literaturze określa się je też jako fregaty, od amerykańskiej klasyfikacji PF (Patrol Frigate) określa je jako fregaty, podając, że czasem klasyfikowane są jako korwety. Roczniki flot Jane’s Fighting Ships konsekwentnie określają je jako korwety (por. ). Ich projekt podobny był do korwet typu Albatros budowanych w latach 50. we Włoszech dla krajów NATO (również finansowanych z amerykańskiego programu MDAP) i Indonezji.

Korwety dla Iranu budowane były w stoczni Levingstone Shipbuilding w Orange w Teksasie, pod tymczasowymi oznaczeniami marynarki amerykańskiej PF-103 do PF-106. Zbudowano je w dwóch transzach: pierwsze dwie rozpoczęto w 1962 roku, wodowano w 1963 i przekazano w 1964, a następne dwie rozpoczęto w 1967 roku, wodowano w 1968 i przekazano w 1969. Otrzymały nazwy od nazwisk oficerów marynarki zabitych w starciach z Brytyjczykami podczas brytyjsko-radzieckiej interwencji w Iranie w sierpniu 1941 roku.

W 1976 roku numery taktyczne F 25 do F 28 zamieniono na 81 do 84. Dwa okręty, „Milanian” i „Kahnamuie” zostały zatopione w 1982 roku podczas wojny iracko-irańskiej.

Okręty +Korwety typu BayandorNr burt. Okręt Położenie stępki Wodowanie Wejście do służby UwagiF 25 → 81 Bayandor (ex PF-103) 20.08.1962 7.07.1963 18.05.1964F 26 → 82 Naghdi (ex PF-104) 12.09.1962 10.10.1963 22.07.1964F 27 → 83 Milanian (ex PF-105) 1.05.1967 4.01.1968 13.02.1969 zatopiony w 1982F 28 → 84 Kahnamuie (ex PF-106) 12.06.1967 4.04.1968 13.02.1969 zatopiony w 1982

Opis Architektura i opis ogólny thumb|„Naghdi” ok. 1969 w oryginalnej postaci thumb|„Bayandor” w 2019 po modernizacji Okręty miały gładkopokładowy kadłub z rozbudowaną nadbudówką zajmującą śródokręcie, połączoną z pojedynczym zwężającym się ku górze kominemNa podstawie rysunku i fotografii w i . Dolna kondygnacja nadbudówki stanowiła nadbudowę, ze ścianami stanowiącymi przedłużenie burt. Dziobnica była lekko wygięta na zewnątrz i wychylona do przodu, a pokład miał wznios na dziobie. Na pokładzie dziobowym i rufowym umieszczone były pojedyncze działa artylerii głównej. Na dachu nadbudówki dziobowej był pojedynczy pochylony maszt palowy stanowiący podstawę anten radarów, później podparty zastrzałami od tyłu, a dalej komin. Na pokładzie nadbudówki za kominem umieszczona była armata przeciwlotnicza. Rufa była pawężowa.

Długość całkowita okrętów wynosiła 83,8 m, szerokość 10 m, a zanurzenie 3,1 m. Wyporność standardowa wynosiła 900 ts (ton angielskich), a pełna 1135 ts.

Załoga okrętu składała się ze 133 do 140 osób.

Uzbrojenie Uzbrojenie artyleryjskie składało się oryginalnie z dwóch pojedynczych amerykańskich dział uniwersalnych Mk 34 kalibru 76 mm (3 cale), o długości lufy 50 kalibrów (L/50). Działa były umieszczone na odkrytych stanowiskach na pokładzie dziobowym i rufowym, bez masek ochronnych. Kąt podniesienia luf wynosił do 85°, a szybkostrzelność do 50 strzałów na minutę. Strzelały one pociskami o masie 6 kg na maksymalną odległość 12,8 km (7 Mm). Uzbrojenie uzupełniała podwójnie sprzężona armata przeciwlotnicza Bofors L/60 kalibru 40 mm, na końcu pokładu nadbudówki. Ich szybkostrzelność wynosiła 120 strzałów/min, a donośność do 10 km.

Do zwalczania okrętów podwodnych służył miotacz rakietowych bomb głębinowych Hedgehog przed nadbudówką dziobową oraz cztery miotacze i dwie zrzutnie bomb głębinowych, z zapasem 60 bomb.

thumb|„Bayandor” w 2019 po modernizacji Do połowy lat 80. miotacz bomb głębinowych Hedgehog przed mostkiem był zastępowany przez podwójnie sprzężone radzieckie działko przeciwlotnicze ZU-23-2 kalibru 23 mm, a według części literatury, następnie montowano jeszcze drugie takie stanowisko. W 1990 roku działka ZU-23-2 i zrzutnie bomb głębinowych zostały zastąpione na dwóch ocalałych okrętach przez dwa pojedyncze działka kalibru 20 mm Oerlikon GAM-B01, przed mostkiem i na rufie. W latach 90. uzbrojenie stanowiły ponadto dwa karabiny maszynowe kalibru 12,7 mm.

thumb|„Naghdi” po modernizacji w 2015 ze zmodyfikowanym położeniem wyrzutni pocisków C-802 W 2009 roku „Naghdi”, a w 2013 roku „Bayandor” przeszły dalej idącą modernizację uzbrojenia, w toku której oba działa kalibru 76 mm zastąpiono przez nowoczesne działo OTO Melara 76 mm Compact L/62 w wieży na dziobie, z elektrooptycznym systemem celowniczym. Szybkostrzelność wynosi do 85 strzałów/min, zasięg ognia do 16 km, a masa pocisku 6 kg. Armatę przeciwlotniczą 40 mm przesunięto w stronę rufy, na miejsce drugiej armaty 76 mm, a na jej miejscu z tyłu nadbudówki umieszczono poprzecznie cztery kontenerowe wyrzutnie chińskich pocisków przeciwokrętowych C-802 Noor. Ich zasięg wynosi do 120 km, a głowica ma masę 165 kg. Na pokładzie rufowym dodano dwie potrójne wyrzutnie Mk 32 torped kalibru 324 mm przeciwko okrętom podwodnym. Z fotografii wynika, że rozmieszczenie wyrzutni pocisków i działek przeciwlotniczych na „Bayandor” było nieco inne, a na „Naghdi” je następnie zmienianoPor. fotografie „Bayandor” w 2019, „Naghdi” w 2015. Pozostawiono dwa działka 20 mm Oerlikon.

Wyposażenie Wyposażenie radioelektroniczne obejmowało: radar Westinghouse SPS-6C – dozoru nawodnego i powietrznego, z anteną na maszcie, o zasięgu do 146 km dla celu wielkości myśliwca radar – dozoru nawodnego, z anteną na maszcie poniżej radaru SPS-6 (dodany między końcem lat 70. a połową lat 90.). Brak radaru na zdjęciach z lat 70. radar Raytheon 1650 – nawigacyjny, z anteną na szczycie masztu radar SPG-34 lub według innych źródeł Mk 36 – artyleryjski, na dziale dziobowym sonar SQS-17A – kadłubowy, wysokiej częstotliwości.

Działa kalibru 76 mm miały system kierowania ogniem Mk 63, a działa 40 mm – Mk 51 Mod 2.

Napęd Okręty napędzane były przez silniki wysokoprężne poruszające dwa wały śrub. Według różnych publikacji, były to cztery silniki Fairbanks-Morse 38D81/8 o łącznej mocy 6000 bhp lub dwa silniki Fairbanks-Morse 38TD8-1/8-9 o łącznej mocy 5250 hp (3,92 MW). Prędkość maksymalna wynosiła 20 węzłów. Okręty zabierały zapas 110 ton paliwa, co zapewniało zasięg wynoszący 3000 mil morskich przy prędkości ekonomicznej 15 węzłów.

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Bayandor