Futbolnyj Kłub Torpedo Moskwa (; pełna nazwa prawna: Zakrytoje akcyoniernoje obszczestwo Futbolnyj kłub „Torpedo” Moskwa, ) – rosyjski klub piłkarski z Moskwy.

Historia Założony w 1924 roku jako Proletarskaja Kuznica (). Do 1930 roku drużyna pod tą nazwą występowała w Mistrzostwach Moskwy, potem kontynuowała grę w tych rozgrywkach jako A.M.O. (, czyli Moskiewskie Towarzystwo Samochodowe). Klub należał do fabryki samochodów ZiŁ (wcześniej ZiS, czyli Zawod Imienia Stalina - ).

Podczas industrializacji zespół stopniowo rósł w jedną z największych sił sportowych w Rosji. Promocję do Wyższej Ligi klub wywalczył w 1938 i od tej pory pierwszy raz występował już oficjalnie jako Torpedo. Klub potrafił przerwać hegemonię innych moskiewskich drużyn - CSKA, Spartaka i Dinamo. W 1945 i 1953 roku finiszował jako trzeci zespół Związku Radzieckiego. 4 lata później Torpedo zostało wicemistrzem kraju. Pierwszym ogromnym sukcesem było wywalczenie mistrzostwa ZSRR w 1960 roku. W tym okresie Eduard Strielcow został skazany na dwa lata łagru . Strielcow po odbyciu kary wrócił do Torpedo w 1965 i pomógł zespołowi w wywalczeniu drugiego mistrzostwa kraju. Utalentowany gracz uzyskał status jednej z legend, lecz nie pomógł rok później w obronie tytułu, który trafił w ręce Dynama Kijów, gdzie błyszczał 22-letni skrzydłowy Walery Łobanowski.

Jesienią 1976 Torpedo zdobyło swój trzeci i ostatni tytuł mistrzowski, wyprzedzając o dwa punkty Dynamo Kijów. Tym samym "czarno-biali" zapisali się w historii radzieckiej piłki, jako jeden z pięciu zespołów, który wygrał więcej niż dwa mistrzostwa. thumb|left|100px|Konstantin Zyrianow, piłkarz Torpedo w latach 2000—2007

W 1993 roku klub sięgnął po Puchar Rosji, choć bronił się przed spadkiem. Kłopoty nadeszły w 1996 roku, kiedy ZiŁ postanowił sprzedać klub Władimirowi Alojszaninowi, który przeniósł go z dotychczasowej areny FK Moskwa na Łużniki. W 2000 roku Dimitrij Włazmikin z 18 golami został królem strzelców, a Torpedo było pierwszym z zespołów ponad spadkowiczami. Kilka lat później, 25 listopada 2006 zespół żegnał się z ligą po remisie 1:1 z Szynnikiem Jarosławl. Torpedo uplasowało się na 15. miejscu w lidze, wygrywając zaledwie 3 z 30 meczów w sezonie.

Spadek nie oznaczał poprawy sytuacji klubu, który miał problemy finansowe, które wiązały się m.in. z przelotami na mecze do Królewca czy Chabarowska. Ostatecznie forma piłkarska pozostawiała nadzieje w związku z zajęciem szóstego miejsca na finiszu rozgrywek. Początek kolejnego sezonu i porażka 0:1 z Nostą Nowotroick była początkiem walki o zajęcie miejsca gwarantującego pozostanie w Pierwszej Dywizji. Reformy ligi sprawiły, że z zaplecza najwyższej klasy rozgrywkowej w Rosji miało spaść siedem, a nie pięć zespołów, jak pierwotnie ustalano. Torpedo po wygraniu zaledwie trzech meczów z pierwszych osiemnastu było poważnie zagrożone spadkiem, którego ostatecznie nie uniknęło. 6 listopada 2008 roku Torpedowcy ulegli Witiaziowi Podolsk 2:4 i po raz pierwszy zostali zdegradowani do rosyjskiej Drugiej Dywizji. Zespół zgromadził 49 punktów i zajął 18. miejsce po 42 seriach spotkań. Do bezpiecznej strefy i piętnastego miejsca zabrakło mu ośmiu punktów.

W 2009 roku zespół miał nie występować w żadnej profesjonalnej klasie rozgrywkowej. Nowi właściciele Torpedo podjęli jednak decyzję o apelacji i ta miała miejsce 3 kwietnia. Ostatecznie została ona odrzucona z racji zbyt późnej próby rejestracji drużyny i klub został zmuszony do występów w strefie moskiewskiej Ligi Amatorskiej (czwarta liga).

W sezonie 2012/13 zespół ponownie grał w Pierwszej Dywizji, bezpośrednim zapleczu rosyjskiej Priemjer-Ligi.

W sezonie 2013/14 czarno-biali zajęli 3. miejsce w Pierwszej Dywizji i po wygranym barażu z Kryliami Sowietow awansowali do Premier-Ligi. Tam po w 24. kolejce (0:1 z FK Rostów) drużyna Torpedo osunęła się do strefy spadkowej, z której już się nie wydostała.

Z powodu kłopotów finansowych i rosnącego zadłużenia klub nie został dopuszczony do rozgrywek Pierwszej Dywizji w sezonie 2015/16. Dlatego Torpedo wystąpiło w rozgrywkach Drugiej Dywizji (PFL), gdzie zajęło 12. miejsce w grupie "Centrum".

Statystyki

Barwy i symbole Tradycyjnymi barwami Torpedo są kolory czarny i biały. W czasach radzieckich piłkarze występowali również w niebieskich strojach. Autorstwo klubowego herbu przypisuje się Wiaczesławowi Orłowowi.

Stadion thumb|right|180px|Stadion im. Eduarda Strielcowa Po objęciu władzy w klubie przez Władimira Alojszanina zespół zmienił obiekt, na którym podejmował rywali w lidze. Z kameralnego Stadion im. Eduarda Strielcowa przeniósł się na największy obiekt sportowy w Rosji, Łużniki. Frekwencja na meczach "czarno-białych" była bardzo mizerna. W dniu degradacji do Pierwszej Dywizji, kiedy klub zremisował 1:1 z Szynnikiem Jarosławl, spotkanie oglądało zaledwie 1500 widzów.

Po powrocie do Priemjer-Ligi w sezonie 2014/15 klub występował głównie na stadionie Saturn w Ramienskoje.

W Drugiej Dywizji grał natomiast na boisku akademii Spartaka Moskwa.

Sukcesy Międzynarodowe

W swojej historii Torpedo Moskwa wystąpiło w 77 meczach europejskich pucharów.

Krajowe

Zawodnicy

Skład

Aktualny na dzień 8 lutego 2021.

Przypisy

Bibliografia Michał Flis: Storpedowani, CzasFutbolu.pl, 2015-06-30 [dostęp 2021-02-08].

Linki zewnętrzne Oficjalna strona klubu

Kategoria:Kluby piłkarskie w Moskwie Kategoria:Kluby piłkarskie założone w 1924