Kopernik – oryginalny polski musical w dwóch aktach, opowiadający o życiu astronoma Mikołaja Kopernika na tle prądów umysłowych epoki. Autorką libretta jest powieściopisarka Ałbena Grabowska, słowa piosenek napisał tłumacz teatralny Daniel Wyszogrodzki, a muzykę skomponował Tomasz Szymuś. Kierownictwo muzyczne sprawuje prof. Piotr Sułkowski. Producentem musicalu jest Opera Krakowska.

O musicalu mały Musical Kopernik powstał z inicjatywy profesora Piotra Sułkowskiego, dyrektora Opery Krakowskiej i zarazem kierownika muzycznego spektaklu. Do napisania dzieła zaprosił sprawdzonych twórców, z którymi współpracował wcześniej w Filharmonii Warmińsko-Mazurskiej – Ałbena Grabowska (libretto), Daniel Wyszogrodzki (słowa piosenek) i Tomasz Szymuś (muzyka) są autorami musicalu Pora jeziora, wystawianego w Olsztynie od 2020 roku. Przy musicalu pracowali twórcy oraz zespół realizatorów: Jakub Szydłowski (reżyseria), Katarzyna Zielonka i Jarosław Staniek (choreografia), Grzegorz Policiński (scenografia i światło) oraz Anna Chadaj (kostiumy). Odbyły się trzy przedstawienia przedpremierowe musicalu Kopernik. Pierwsze dwa na Wzgórzu Katedralnym we Fromborku u stóp Bazyliki Archikatedralnej Wniebowzięcia NMP i św. Andrzeja 20 i 21 maja 2023 roku (czyli w 480. rocznicę śmierci astronomaZmarł Mikołaj Kopernik.). Trzecie przedstawienie przedpremierowe musicalu Kopernik odbyło się 22 czerwca 2023 roku na Dziedzińcu Arkadowym Zamku Królewskiego na Wawelu. Producentem tych wydarzeń była Opera Krakowska i to jej siedziba była następnie miejscem oficjalnej premiery musicalu 1 października 2023 roku. Musical Kopernik wszedł do stałego repertuaru Opery Krakowskiej.

Przedstawienie zdobyło wyróżnienie dla organizatorów wydarzeń o wyjątkowym znaczeniu dla rozwoju turystyki na Warmii i Mazurach: 1. miejsce musical Kopernik (reżyseria Jakub Szydłowski, kompozytor Tomasz Szymuś, dyrygent Piotr Sułkowski, realizacja Opera Krakowska). W finale XVIII Teatralnych Nagród Muzycznych im. Jana Kiepury (30 września 2024 w Warszawie) musical Kopernik zdobył nagrody w trzech kategoriach: Najlepszy spektakl dla młodego widza, Najlepszy wokalista musicalowy (Marcin Franc za rolę Kopernika) i Najlepszy plakat teatralno-muzyczny (autorka Katarzyna Zapart). Plakat do musicalu zdobył także złoty medal prestiżowego magazynu Graphis (USA) w kategorii Poster Awards 2025.

Fabuła mały Musical Kopernik to opowieść o życiu Mikołaja Kopernika, ukazująca go nie tylko jako wybitnego astronoma, ale także jako człowieka pełnego pasji i emocji. Spektakl przedstawia kluczowe momenty z jego życia: studia w Krakowie, Padwie i Bolonii, pracę we Fromborku, udział w koronacji Zygmunta Starego, Hołdzie Pruskim oraz publikację dzieła „De revolutionibus”. Nie brakuje też wątku relacji z Anną Schilling.

Recenzje Recenzje spektaklu Kopernik są zgodne co do jego wysokiego poziomu artystycznego, widowiskowości oraz wartości edukacyjnej. Krzysztof Korwin-Piotrowski („Orfeo”, 2023) chwalił reżyserię Jakuba Szydłowskiego, obsadę z doskonałymi solistami (m.in. Marcin Franc, Agnieszka Przekupień) oraz choreografię Jarosława Stanka i Katarzyny Zielonki. Docenił również teksty piosenek Daniela Wyszogrodzkiego i bogatą, stylowo zróżnicowaną muzykę Tomasza Szymusia. „Magazyn Operowy Adama Czopka” (2023) podkreślił udaną formę retrospekcji, płynność scenicznych przejść oraz oryginalny pomysł podziału roli Kopernika między aktora i lalkę, a także melodyjność i siłę muzyki Szymusia. Robert Szaj („TVP Nauka”, 2023) zwrócił uwagę na walor edukacyjny spektaklu i jego wartość jako uzupełnienie szkolnego programu, zwłaszcza w zakresie historii i nauki. Mateusz Leon Rychlak („Teatr dla wszystkich”, 2023) zauważył, że choć inscenizacja przypomina operę, to mimo wszystko osiąga imponujący efekt, mimo trudności produkcyjnych. Z kolei Piotr Gaszczyński („Teatr dla wszystkich”, 2023) uznał warstwę muzyczno-taneczną za największą siłę przedstawienia, chwaląc zarówno jego widowiskowość, jak i popkulturowy charakter, który zachęca do dalszego zgłębiania historii.

Nagrody mały

XVIII Teatralne Nagrody Muzyczne im. Jana Kiepury (2024): Najlepszy spektakl dla młodego widza – Kopernik (Opera Krakowska) Najlepszy plakat teatralno-muzyczny – Katarzyna Zapart Najlepszy wokalista musicalowy – Marcin Franc

Graphis Poster Awards 2025: Musical Kopernik (Copernicus), autorka – Katarzyna Zapart

Utwory + Akt I Akt IILista utworówPostaćLista utworówPostać01 Zaćmienie umysłuMikołaj i Andrzej12 Dobrą monetę wypiera złaMikołaj i Dantyszek02 Każdy szuka swojej drogiŁukasz, Mikołaj i Andrzej13 Jeszcze się nigdy tak nie czułamAnna03 Niesłychanie miłe panieAndrzej14 Życie jest szukaniemAnna i Krystyna04 Niebo jest wszędzie takie samoMikołaj15 Dziewięćdziesiąt i pięć tez ISculteti05 Nasza bajkaKrystyna i Kasper16 Dziewięćdziesiąt i pięć tez IISculteti i Mikołaj06 Nauka czy wierszeDantyszek17 Nigdy nie będę jedną z gwiazdAnna07 Grzech rozumuMikołaj i Łukasz18 Uczeń Kopernika IRetyk08 Wolna wola, wolny wybórMikołaj19 Uczeń Kopernika IIRetyk i Mikołaj09 Trędowaty I – Trup, który mówiAndrzej20 Wenus i MarsMikołaj i Anna10 Trędowaty II – Jeden na milionAndrzej21 Wieści z WatykanuDantyszek, Mikołaj i Retyk11 Widzę i wierzęMikołaj22 Murowany bestsellerWydawcy23 Ile jest prawdMikołaj

Źródło: Opera KrakowskaKopernik, program teatralny, Opera Krakowska w Krakowie, Kraków 2023..

Twórcy i realizatorzy + Kopernik (musical)LibrettoAłbena GrabowskaSłowa piosenekDaniel WyszogrodzkiMuzykaTomasz SzymuśTeatrOpera KrakowskaData premiery1 października 2023ReżyseriaJakub SzydłowskiPomysłodawca, dyrygentPiotr SułkowskiChoreografiaKatarzyna Zielonka, Jarosław StaniekScenografia i światłoGrzegorz PolicińskiWizualizacjeTomasz GrimmKostiumyAnna ChadajPrzygotowanie chóruJanusz WierzgaczAsystent kierownika muzycznegoJoachim KołpanowiczAsystent reżyseraAgnieszka Sztencel, Anna PopielAsystent choreografaWioletta Maciejewska

Źródło: Opera Krakowska.

Obsada Mikołaj Kopernik – Marcin Franc, Marcin Jajkiewicz, Janusz Kruciński Anna Schilling – Agnieszka Przekupień, Anastazja Simińska Jan Dantyszek – Paweł Erdman, Marcin Sosiński Lalkarz/Stańczyk – Krzysztof Prystupa, Rafał Iwański Andrzej Kopernik – Wojciech Daniel, Karol Drozd Łukasz Watzenrode – Damian Aleksander, Paweł Tucholski Aleksander Sculteti – Jeremiasz Gzyl, Tomasz Bacajewski Retyk – Michał Dudkowski, Dominik Bobryk Krystyna Stulpawitz – Karolina Gwóźdź, Karolina Najduk Kasper Stulpawitz – Maciej Marcin Tomaszewski, Piotr Janusz Andreas Osiander – Alan Bochnak, Jacek Wróbel, Marcin Wortmann Chór, Balet i Orkiestra Opery Krakowskiej, dyrygent: Piotr Sułkowski.

Źródło: Opera Krakowska.

Przypisy

Kategoria:Mikołaj Kopernik w kulturze Kategoria:Polskie musicale sceniczne