thumb|Plener malarski, który w 2020 r. zapoczątkował obchody jubileuszu 200-lecia kościoła św. Marcelina w Rogalinie, poprowadzony przez Lucynę Smok – założycielkę Towarzystwa Przyjaciół Dębów Rogalińskich oraz Pracowni Artystycznej w Rogalinku Rogalińskie Drogi (pełna nazwa Rogalińskie Drogi Ducha Świętego, znane też jako Rogalińskie Drogi owoców Ducha Świętego) – sieć przyrodniczych szlaków pielgrzymkowych, promujących ekoturystykę, utworzonych w Rogalinie z okazji 200-lecia poświęcenia kościoła św. Marcelina z mauzoleum rodu Raczyńskich.

Historia Szlaki te powstały w 2021 roku w Rogalinie w ramach jubileuszu 200-lecia kościoła św. Marcelina, gdy proboszczem był ks. Adam Pawłowski. Dzięki zaangażowaniu 12-osobowego zespołu parafialnego opracowano trasy, mapy, ogólne zasady, propozycje zadań duchowych itp. Zaproszeni naukowcy (w ramach projektu dofinansowanego przez Caritas Laudato Si) poprowadzili wycieczki przyrodnicze różnymi Drogami i na tej podstawie napisali broszury o sześciu szlakach i różnych problemach ekologicznych. Broszury przyrodnicze dla pozostałych trzech szlaków zostały opublikowane w latach 2022 (wolontariat) i 2023 (dzięki wsparciu fundacji Zakłady Kórnickie).

W opisach wszystkich szlaków wspomniano zasługi rodu Raczyńskich, a szczególnie honorowego obywatela miasta Poznania, Edwarda Raczyńskiego, który już w pierwszej połowie XIX wieku m.in. propagował oświatę higieniczną (ufundowanie pierwszego wodociągu w Poznaniu i częściowo Szpitala Przemienienia Pańskiego), wspierał rozwój intelektualny i patriotyzm Polaków (Biblioteka Raczyńskich, działalność wydawnicza), rozwój duchowy lokalnych społeczności (kościoły w Rogalinie i Zaniemyślu, Złota Kaplica w katedrze, z posągami Mieszka I i Bolesława Chrobrego) oraz chronił przyrodę (Dęby Lech, Czech i Rus, Łęgi Rogalińskie itd.).

Jednoczesne propagowanie szacunku dla przyrody i historii powoduje, że pielgrzymowanie Rogalińskimi Drogami jest dobrym przykładem ekoturystyki. W marcu 2025 roku parafia św. Marcelina w Rogalinie została wyróżniona w III Plebiscycie Ekologicznym zorganizowanym przez Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie. W Roku Jubileuszowym 2025 (pod hasłem „Pielgrzymi nadziei”, ustanowionym przez papieża Franciszka), rogalińska parafia zachęcała do „zielonego pielgrzymowania” także w innych miejscach.

Cele Głównym celem stworzenia Rogalińskich Dróg jest rozwój duchowy poprzez pielgrzymowanie, połączone np. z rozważaniem cytatów z Biblii oraz modlitwą do Ducha Świętego o siedem darów oraz dziewięć owoców (wg Listu do Galatów 5, 22–23). Dodatkowe cele to m.in.: popularyzacja aktywności fizycznej na świeżym powietrzu (ważnej dla zdrowia fizycznego i psychicznego), budowanie dobrych relacji poprzez pielgrzymki, rodzinne spacery lub wycieczki szkolne tymi szlakami, propagowanie ekologii integralnej papieża Franciszka poprzez rozważanie cytatów z encykliki Laudato si’, ochrona bioróżnorodności Rogalińskiego Parku Krajobrazowego, obszarów Natura 2000 (siedliskowy „Rogalińska Dolina Warty” i ptasi „Ostoja Rogalińska”) oraz Rogalina jako pomnika historii, promowanie szacunku dla przyrody i historii.

Zasady pielgrzymowania Zasady Rogalińskich Dróg przypominają jak pielgrzymować, by nie zaszkodzić środowisku, co jest podstawą ekoturystyki:

Sprzątamy po sobie (i po innych, jak się da). Nie zbaczamy ze szlaków, by nie niszczyć upraw (pola, łąki, sady itp.). Nie niszczymy roślinności ani ściółki leśnej. Kwiaty podziwiamy, lecz nie zrywamy. Nie jemy owoców itp., których nie znamy. Nie zabieramy do domu dzikich zwierząt (piskląt, sarenek, jeży itp.). Nie zabijamy ani nie płoszymy zwierząt głośnym zachowaniem. Nie niszczymy nor ani innych schronień i miejsc rozrodu zwierząt. Nie palimy ognisk, nie zniekształcamy rzeźby terenu ani zbiorników wodnych. Nie pijemy alkoholu, nie palimy papierosów (dla zdrowia i środowiska: ochrona przed zanieczyszczeniem i pożarem). Rzadko korzystamy z telefonu (by nie zakłócać ciszy i odpocząć od ekranu). Wjazd na Łęgi Rogalińskie motocyklem, samochodem, quadem itp. jest zakazany (nie dotyczy dojazdu rolników na pola). Na odcinkach prowadzących szosą idziemy lewą stroną, z elementami odblaskowymi.

Trasy Rogalińskie Drogi prowadzą do tego kościoła z 9 miejscowości: Droga Miłości (pieszy, 6 km, z kościoła pw. Matki Bożej Nieustającej Pomocy w Radzewicach) Droga Radości (pieszo-rowerowy, 7 km, ze szkoły podstawowej w Radzewie) Droga Pokoju (pieszo-rowerowy, 6 km, z Mieczewa, z dodatkowym wariantem) Droga Cierpliwości (pieszo-rowerowy, 12 km, z kościoła św. Jakuba w Poznaniu-Głuszynie) Droga Uprzejmości (pieszo-rowerowy, 9 km, ze szkoły podstawowej w Daszewicach) Droga Dobroci (pieszo-rowerowy, 9 km, z kościoła św. Mikołaja w Mosinie) Droga Wierności (pieszo-rowerowy, 8 km, z kościoła św. Józefa w Puszczykowie) Droga Łagodności (pętla rowerowa, 21 km, z kościoła św. Matki Teresy z Kalkuty w Kamionkach) Droga Opanowania (pieszy, 4 km, z kościoła św. Michała Archanioła i Matki Bożej Wspomożenia Wiernych w Rogalinku, z dodatkowym wariantem) Dodatkowo powstała rowerowa Droga Pokoju i Radości (23 km, Rogalin–Mieczewo–Czołowo–Radzewo). Opisy wszystkich szlaków z mapami, ciekawostkami historycznymi, propozycjami zadań duchowych i praktycznymi informacjami są dostępne na stronie internetowej parafii.

Broszury przyrodnicze Na podstawie wycieczek przyrodniczych poszczególnymi Drogami ze specjalistami z różnych dziedzin, powstały bezpłatnie dostępne materiały edukacyjne: mały|Wycieczka przyrodnicza w okolicach Rogalina z entomologiem, prof. Pawłem Sienkiewiczem, który na jej podstawie opracował broszurę edukacyjną dla Drogi Pokoju, o znaczeniu owadów, martwego drewna i bioróżnorodności „Dziedzictwo Olędrów zobowiązuje – naturalne procesy i racjonalna gospodarka wodna” (Dariusz Brykała, hydrolog) – o starorzeczach, małej retencji wodnej i olęderskich osadnikach, którzy osuszali nadrzeczne bagna, na przykładzie Drogi Miłości w Radzewicach „Przyroda i my – relacje, procesy, zjawiska” (Radosław Dzięciołowski, ekolog) – o roślinach i zwierzętach w krajobrazie zurbanizowanym i rolniczym, na przykładzie Drogi Radości w Radzewie „Droga Pokoju – o różnorodności i współistnieniu” (Paweł Sienkiewicz entomolog) – o owadach, martwym drewnie i bioróżnorodności, na przykładzie Mieczewa „Miejsca «magiczne» w Poznaniu-Głuszynie” (Aneta Czarna, botanik) – o florze, symbolice roślin i ekologii na cmentarzach, na przykładzie Drogi Cierpliwości w Głuszynie (dzielnicy Poznania) „Droga Uprzejmości – o strategiach życia roślin” (Marlena Lembicz, botanik) – o pospolitych roślinach przydrożnych, na przykładzie okolic pałacu w Rogalinie „Co rośnie nad Wartą w okolicach Rogalina i Mosiny?” (Halina Ratyńska, botanik) – o nadrzecznych zbiorowiskach roślinnych, na przykładzie Drogi Dobroci przez rozlewiska Warty „W dolinie Warty – o ptakach i nie tylko” (Viktória Takács, ornitolog) – o zwierzętach żyjących nad rzekami, na przykładzie Drogi Wierności w Puszczykowie „Rośliny i człowiek” (Zbigniew Celka, botanik) – o gatunkach towarzyszących człowiekowi i inwazyjnych, na przykładzie Drogi Łagodności w Kamionek „O owadach i ekologii, nie tylko nad Wartą” (Mateusz Kęsy, entomolog) – o pszczołach i innych zwierzętach siedlisk nadrzecznych oraz problemach ekologicznych, na przykładzie Drogi Opanowania w Rogalinku. Publikacje te powstały dzięki grantom z programu Caritas Laudato Si lub Fundacji Zakłady Kórnickie albo jako wolontariat.

Dalszy rozwój Rogalińskie Drogi są promowane jako atrakcja turystyczna i wykorzystywane m.in. do integrowania lokalnej społeczności. Powstały internetowe albumy zdjęć przyrodniczych (z komentarzami) oraz poradnik dla innych parafii, które chciałyby stworzyć podobne sieci Dróg Ducha Świętego.

Po inwazji Rosji na Ukrainę w lutym 2022 roku, zadania duchowe dla pielgrzymek w intencji pokoju (z opisu Drogi Pokoju) zostały przetłumaczone na język angielski, ukraiński i rosyjski.

thumb|Wycieczka przyrodnicza „Drzewo Życia” szlakiem Droga Miłości w Radzewicach podczas zjazdu animatorów Laudato Si' Ogólne zasady Rogalińskich Dróg stały się podstawą opracowania „Zasad zielonego pielgrzymowania” w ramach projektu PielGREEN przez polskich animatorów Laudato Si’ Movement. Organizacja ta w maju 2023 roku wspominała o Rogalińskich Drogach na swoim blogu oraz w biuletynie (w języku angielskim i w polskim), zaś w kolejnym roku w Rogalinie odbył się rodzinny zjazd animatorów Laudato Si’.

Kontynuacją wycieczek przyrodniczych zainicjowanych przez parafię w Rogalinie są wycieczki przyrodniczo-artystyczne „Drzewo Życia” o znaczeniu drzew (od 2022 roku, dzięki wsparciu finansowemu fundacji Zakłady Kórnickie), połączone z plenerem malarskim. Te wycieczki oraz szkoleniowe Warsztaty Drzewo Życia dla nowych edukatorów odbywają się pod patronatem Polskiego Towarzystwa Ochrony Przyrody „Salamandra”.

W związku z 800-leciem Pieśni słonecznej św. Franciszka z Asyżu, w 2025 roku utworzono Poznańską Drogę św. Franciszka, w której wykorzystano zadania duchowe dla rogalińskiej Drogi Pokoju. Pierwsza pielgrzymka przyrodnicza tym szlakiem 18 stycznia 2026 r. zapoczątkowała obchody Roku św. Franciszka, ogłoszonego przez papieża Leona XIV tydzień wcześniej, a wiosną zaczęły powstawać kolejne Drogi św. Franciszka (patrz lista), z tymi samymi zadaniami duchowymi, „aby 800-lecie jego śmierci stało się okazją do prawdziwego odnowienia duchowego”. Laudato Si’ Movement propaguje tę inicjatywę na swoim blogu.

Projektami „Drzewo Życia”, Rogalińskie Drogi oraz Drogi św. Franciszka zainteresowała się także redakcja portalu Drzewo Franciszka, poświęconego ochronie środowiska i ekologii integralnej.

Zagrożenia Na początku 2026 roku wyszło na jaw, że Zarząd Dróg Powiatowych (ZDP) w Poznaniu planuje budowę nowej szosy Babki–Świątniki, która we wszystkich trzech proponowanych wariantach przecięłaby pięć Rogalińskich Dróg, narażając pielgrzymów i turystów na utrudnienia i niebezpieczeństwo. Dwa warianty naruszałyby również chroniony jako pomnik historii obszar Majątku Rogalin (gospodarstwo rolne Fundacji im. Raczyńskich), zaś trzeci wariant spowodowałby wycięcie 14 hektarów lasu, co wywołało ostre protesty. Nowopowstałe Stowarzyszenie Troski o Przyrodę wraz z Majątkiem Rogalin złożyło wniosek o uzględnienie w konsultacjach społecznych alternatywnego, znacznie tańszego i mniej destrukcyjnego wariantu.

Przypisy

Kategoria:Szlaki pielgrzymkowe Kategoria:Szlaki turystyczne w województwie wielkopolskim Kategoria:Szlaki rowerowe w województwie wielkopolskim Kategoria:Religia w gminie Mosina Parafia