Danuta Maria Sławińska z d. SzpilewskaAbsolwent. „Biul. Stow. Absolw. UMK” nr 1, sierpień 1996, s. 23. (ur. 11 maja 1935 w Turczynie, zm. 2 lipca 2007Wspomnienie o prof. dr hab. Danucie Sławińskiej (dostęp 2023-10-09). w Tarnowie Podgórnym) – polska profesor nauk przyrodniczych w zakresie biofizykiProf. dr hab. Danuta Sławińska w bazie „Ludzie nauki” portalu NAUKA POLSKA (dostęp 26.11.2024), nauczyciel akademicki.

Wykształcenie Po wojnie wraz z rodzicami przeniosła się do Ostródy, gdzie ukończyła szkołę podstawową i liceum ogólnokształcące. Po maturze w 1952 podjęła studia na kierunku fizyka na Wydziale Matematyki, Fizyki i Chemii Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Pracę magisterską Badanie wydajności kwantowej fluorescencji fluoresceiny przy wzbudzeniu antystokesowskim wykonała pod kierunkiem dr Danuty Frąckowiak, na podstawie której w 1956 otrzymała dyplom magistra fizyki. W 1966 została doktorem nauk przyrodniczych na podstawie dysertacji dotyczącej mechanizmów chemiluminescencji kwasu galusowego, obronionej na Wydziale Matematyczno-Fizyczno-Chemicznym Uniwersytetu Łódzkiego. Stopień naukowy doktora habilitowanego nadał jej Instytut Biologii Stosowanej Akademii Rolniczej w Poznaniu (1973) na podstawie rozprawy naukowej Chemiluminescencja w procesach powstawania i degradacyjnego utleniania kwasów humusowych oraz jej zastosowania analityczne. Tytuł naukowy profesora nauk przyrodniczych otrzymała 15 czerwca 1990.

Praca naukowo-dydaktyczna Bezpośrednio po studiach została zatrudniona jako asystent naukowo-dydaktyczny w Zakładzie Fizyki Wyższej Szkoły Rolniczej (późniejszej Akademii Rolniczej) w Szczecinie. Zajmowała się organizacją pracowni dydaktycznych oraz kontynuowała badania z zakresu fotoluminescencji i spektroskopii molekularnej.

Wspólnie z mężem Januszem Sławińskim prowadziła badania naukowe nad mało wówczas znanym zjawiskiem chemiluminescencji związków polifenolowych, kwasów humusowych, niektórych makrocząsteczek takich jak melanina, taniny, białka hemowe, a także grzybów. Badania te zaowocowały szeregiem oryginalnych publikacji naukowych. Szczególnie cenna była pionierska praca opublikowana w prestiżowym czasopiśmie „Nature”, dotycząca chemiluminescencji kwasów humusowychElżbieta Skórska. Biogram w Encyklopedii Pomorza Zachodniego (dostęp 2024-11-26)..

Po doktoracie w 1966 przeniosła się do Instytutu Fizyki Politechniki Szczecińskiej, gdzie zorganizowała zespół badaczy zajmujący się chemiluminescencją polifenoli i substancji humusowych. Wraz ze współpracownikami opracowała szereg analitycznych metod chemiluminescencyjnych, pomocnych w ocenie zdolności antyutleniających oraz odporności na promieniowanie substancji humusowych i w oznaczaniu białek i tanin. Nowatorskość tych badań została doceniona również w środowisku zagranicznym, co spowodowało, że otrzymała liczne zaproszenia na wyjazdy na konferencje i staże zagraniczne. Na zaproszenie Uniwersytetu Georgia w Athens (USA) wyjechała na miesięczny pobyt, gdzie uczestniczyła w Międzynarodowej Konferencji na temat chemiluminescencji i poznała również inne ośrodki zajmujące się tym zagadnieniem. W ramach współpracy naukowej w 1974 odbyła staż w Katedrze Fizyko-Chemii Biologicznej Uniwersytetu Goethego we Frankfurcie nad Menem. W sierpniu 1974 wyjechała na roczny staż na Uniwersytecie J. Hopkinsa w Baltimore (USA), gdzie jako associate profesor prowadziła w pracowni prof. Seligera badania chemiluminescencji reakcji rodnikowych o znaczeniu biologicznym i istotnych w ochronie środowiska. Po powrocie do kraju tematyka jej prac skupiła się wokół chemiluminescencji, tlenu singletowego oraz zastosowań metod chemiluminescencyjnych w analizie chemicznej oraz biofizyce.

W listopadzie 1976 przeniosła się do Poznania, gdzie pracowała na stanowisku docenta w Katedrze Fizyki tamtejszej Akademii RolniczejHistoria Katedry Biofizyki Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu (dostęp 2024-11-26).. Kontynuowała dotychczasową tematykę badań naukowych, poszerzoną o antyutleniające właściwości lipidów z nasion roślin oleistych. Wyniki prac własnych i współpracowników przedstawiała na wielu konferencjach krajowych i zagranicznych odbywających się m.in. w Szwecji, Kanadzie, Brazylii, Francji, Włoszech, Japonii i Chinach. Była promotorem dwóch prac doktorskich obronionych na Uniwersytecie Jagiellońskim.

W latach 1981–1983 przebywała jako visiting professor na Uniwersytecie Stanowym Georgii w Athens (USA), pracując nad zagadnieniami chemiluminescencji układów biologicznych z udziałem tlenu singletowego i jej zastosowań analitycznych. W 1985 wyjechała na półroczny staż naukowy na Uniwersytecie Kaiserslautern, gdzie wraz z profesorem Naglem i docentem Poppem badała zastosowanie chemiluminescencji do analizy lekarstw i produktów spożywczych. W 1990 przez 3 tygodnie w ramach prestiżowego Biophoton Project prowadziła wykłady w Sendai (Japonia). W 1998 przez 3 miesiące przebywała jako visiting proffessor na Uniwersytecie Rzymskim. Od 2000 brała udział jako wykładowca w Konferencjach International School of Quantum Electronics organizowanych przez NATO Centre for Scientific and Culture. Wspólnie z mężem Januszem Sławińskim odbyła kilkuletnie staże naukowe w Uniwersytecie San Paulo w Brazylii, we włoskim Uniwersytecie w Katanii oraz w Centrum Badawczym Inaba Biofoton w Sendai (Japonia).

W macierzystej uczelni była kierownikiem czterech 3-letnich projektów badawczych, dwóch grantów KBN oraz grantów uczelnianych.

W ramach działalności dydaktycznej prowadziła wykłady z fizyki i biofizyki na wszystkich kierunkach studiów dziennych i zaocznych.

Prof. Danuta Sławińska aktywnie działała w wielu towarzystwach naukowych polskich i zagranicznych, m.in. w Polskim Towarzystwie Fizycznym, Polskim Towarzystwie Biofizycznym, Polskim Towarzystwie Badań Radiacyjnych, American Photobioloy Society, European Photobiological Society. Była członkiem komitetu redakcyjnego międzynarodowego czasopisma „Laser & Technology”.

Prof. Danuta Sławińska opublikowała ponad 160 oryginalnych prac naukowych, 14 książek oraz 1 podręcznik.

Na emeryturę przeszła w roku 2005, nadal pracując jako promotor dwóch doktorantów.

Wybrane publikacje The use of chemiluminescence of gallic acid and pyrogallol for analytical purposes. I. Determination of gallic acid and pyrogallol. „Chemia Anal.” 1965, 10, s. 77–84 (wsp. J. Sławiński) Chemiluminescence of humic acid. „Nature” 1967, 213, s. 902–903, 1967 (wsp. J. Sławiński) Zastosowanie chemiluminescencji w fazie ciekłej do analizy gleby. II. Kwantometryczna kontrola szybkości utleniania substancji organicznej gleb podczas ekstrakcji. „Rocz. Gleb.” 1973, 20, 4, 2, s. 495–518 (wsp. J. Sławiński) Chemiluminescence and teh formation of singlet oxygen in the oxidation of certain polyphenols and quinones. „Photoch. Photobiol.” 1978, 28(4-5), s. 453–458 Chemiluminescence during photooxidation of melanins and soil humic acids arising from a singlet oxygen mechanism. „Photoch. Photobiol.” 1978, 28(4-5), s. 459–463 (wsp. W. Puzyna, J. Sławiński) Sensitized chemiluminescence of coumarins as a possible component of plants ultraweak luminescence. „J. Luminesc.”, 40-41, s. 262–263 (wsp. J. Sławiński) The stress–induced electromagnetic emission from biosystems: chemiluminescence response of plants to mechanical and chemical damage. „Bioelectroch. Bioenerg.” 1992, 343, s. 483–488 (wsp. J. Sławiński, K. Polewski) The stress-induced electromagnetic emission from biosystems: chemiluminescence response of plants to mechanical and chemical damage. „J. Electroanal. Chem.”, 1992, 343(3), s. 483–488 (wsp. J. Sławiński, K. Polewski) Chemiluminescence of cereal products II. Chemiluminescence spectra. „Luminescence” 1998, 13(1), s. 13–19 (wsp. J. Sławiński) Chemiluminescence imaging of oxidative changes in plant food. „Polish J. Food Nutr. Sci.” 1998, 7, 2, s. 67–72 (wsp. J. Sławiński, Z. Górski)

Odznaczenia i nagrody W uznaniu swoich zasług na polu nauki w 2001 została nominowana jako jedna z kilkunastu osób przez International Biographical Centre w Cambridge jako International Scientist of the Year 2001. W tym samym roku została nominowana do tytułu Women of the Year 2001 przez International Board of Research of American Biographical Institute. Ponadto otrzymała: Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi Odznakę Gryfa Pomorskiego indywidualną nagrodę II stopnia Ministra Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki nagrodę zespołową II stopnia Ministra Edukacji Narodowej

Przypisy

Kategoria:Polscy fizycy XXI wieku Kategoria:Ludzie nauki związani ze Szczecinem Kategoria:Urodzeni w 1935 Kategoria:Zmarli w 2007 Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi