Kraking, krakowanie ( – pękanie) – grupa procesów technologicznych stosowanych w celu przerobu ciężkich frakcji ropy naftowej na benzynę i oleje.
Kraking polega na inicjowaniu kontrolowanego rozkładu długich węglowodorów alifatycznych zawartych w ciężkich frakcjach, takich jak mazut i frakcje olejowe, otrzymywanych w procesie rafinacji ropy naftowej, na związki o krótszych łańcuchach węglowych, takich jakie występują w benzynie i oleju napędowym. Reakcje chemiczne zachodzące w czasie krakingu sprowadzają się w uproszczeniu do pękania pojedynczych wiązań chemicznych węgiel–węgiel z wytworzeniem wolnych rodników. W wyniku wtórnych reakcji wytworzonych wolnych rodników oprócz oczekiwanych węglowodorów alifatycznych o stosunkowo krótkich łańcuchach powstają też mniejsze ilości metanu, LPG, nienasyconych węglowodorów oraz koksu. Kraking może być inicjowany termicznie, katalitycznie lub radiacyjnie (z użyciem promieniowania jonizującego).
W zależności od warunków prowadzenia procesu i zastosowanego surowca można wyróżnić (źródło podane w lewej kolumnie dotyczy wszystkich danych w wierszu, o ile nie zaznaczono inaczej): Nazwa procesu Typowy surowiec Dodawanyreagent Ciśnienierobocze(MPa) Zakrestemperatury(°C) Katalizator Produkty Piroliza olefinowa etan, gaz płynny,benzyna, lekkiolej opałowy do 0,2 780–900700–1200 – eten, propen, buteny,butadien, benzyna pirolityczna Piroliza acetylenowa metan, etan,frakcje benzynowe – 0,01–0,05 1300–1400 – acetylen, wodór Koksowanie (kraking termiczny„do koksu”),koksowanie gudronu pozostałości naftowe,ciężkie destylaty(gudron) – do 0,50,1–0,3 520–535430–550 – koks, frakcje ciekłe i gazowe Visbreaking (łagodnykraking termiczny) pozostałości naftowe – do 1,50,5–2 430–460460–510 – olej opałowyo obniżonej lepkości Kraking termiczny„do pozostałości” pozostałości atmosferyczne,destylaty próżnowe – 2–52–7 470–540 – benzyna,oleje opałowy i napędowy Reforming termiczny ciężka benzyna niskooktanowa – 5–7 – benzyna o wyższej liczbieoktanowej, do 20% gazów Kraking katalityczny frakcje oleju wrzącew temp. 280–350 °C – 0,1–0,2 450–510380–440480–540 uwodnione glinokrzemianyaktywowane tlenkamiNi, Co, Cu, Mn itp.lub z dodatkiem 15% zeolitów benzyny o wysokiejliczbie oktanowej,olej napędowy Hydrokraking destylaty próżniowe,pozostałości naftowe 7–156,9–13,8 250–450290–400 Pt,Pd,W,Ni/+ gaz płynny, benzyna hydrokrakingowa, frakcje olejowe Hydroreforming hydrorafinowane:frakcje benzynowe,frakcje benzynowe i naftowewrzące w zakresie 82–190 °C 0,7–3,0najczęściej0,345–2,415 480–525 bi- i polimetaliczePt+(Re,Ir,Ge)/γ-Pt lub Pt+Re/chlorowany benzyna wysokooktanowa(reformat)
W niewielkim stopniu kraking ma zastosowanie w przerobie tworzyw sztucznych na paliwa płynne.
Zobacz też
hydrokraking reforming mazut
Uwagi
Przypisy
Kategoria:Procesy przemysłu chemicznego