Barbara Anna Petrozolin-Skowrońska (ur. 24 lipca 1937 w Warszawie, zm. 22 października 2023 tamże) – polska historyczka, encyklopedystka, wydawczyni, varsavianistka, redaktorka naczelna Encyklopedii PWN (1990–1997).

Życiorys Ukończyła Liceum Ogólnokształcące im. Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie (1954). W latach 1955–1961 studiowała historię na Uniwersytecie Warszawskim. Odbyła tamże studia doktoranckie (1962–1966), specjalizacja: historia prasy, historia polskiej inteligencji XIX/XX w.

W latach 1966–1990 była redaktorką encyklopedii PWN. Autorka haseł Wielkiej encyklopedii powszechnej PWN. W encyklopediach uniwersalnych PWN z lat 70. i 80. była autorką haseł i redaktorką działów: historia Polski XIX w. oraz historia prasy. Od 1990 do 1997 była redaktorką naczelną Encyklopedii PWN. Wydała m.in. Encyklopedię Warszawy (1994, supl. 1996) oraz Nową encyklopedię powszechną (t. 1-6, 1995–1996, supl. 1997). Od 2002 była zastępczynią redaktora naczelnego magazynu „Wydawca”, redagowała cykl „Ludzie Polskiej Książki” (ok. 200 sylwetek opisanych do października 2023). Na polu m.in. wydawniczym i edytorskim współpracowała wielokrotnie z Janem Kofmanem, Bohdanem ButenkoButenko pinxit : katalog z okazji wystawy na 80-lecie Bohdana Butenki : [wystawa jubileuszowa towarzysząca X Poznańskim Spotkaniom Targowym - Książka dla Dzieci i Młodzieży (Poznań, 4-6 marca 2011), [il. Bohdan Butenko; nota biograficzna Barbara Petrozolin-Skowrońska], Warszawa : Polskie Towarzystwo Wydawców Książek ; Poznań : Międzynarodowe Targi Poznańskie, 2011., Olchą Sikorską, Andrzejem Paczkowskim.

Interesowała się historią prasy i wydawnictw, zainicjowała wydanie Katalogu niepublikowanych prac poświęconych historii polskiego ruchu wydawniczegoBarbara Petrozolin-Skowrońska, Badania nad encyklopedią: luksus czy konieczność? („Przegląd Księgarski i Wydawniczy” 1972 nr 17-18).. Pisała o powstaniu styczniowym (m.in. książkę Przed tą nocą) oraz o historii polskiej inteligencji (m.in. nagrodzoną biografię Tytusa Chałubińskiego). Publikowała artykuły o liberalizmie polskimBarbara Petrozolin-Skowrońska, Z dziejów liberalizmu polskiego : partie liberalno-demokratyczne inteligencji w Królestwie Polskim, 1905-1907 („Dzieje Najnowsze”, 1971, nr 3) ; Taż, Próba utworzenia w Warszawie w latach 1907-1908 nowego tygodnika liberalnego w świetle listów Tadeusza Micińskiego, Gustawa Daniłowskiego i Jana Lorentowicza (Rocznik Historii Czasopiśmiennictwa Polskiego 8/3, 1969, s. 371-384)., o inteligencji polskiej (m.in. o Edwardzie Jurgensie, Aleksandrze ŚwiętochowskimBarbara Petrozolin-Skowrońska, "Liberum veto" A. Świętochowskiego wobec rewolucji 1905-1907 : część I (Rocznik Historii Czasopiśmiennictwa Polskiego, Tom 9, Numer 2 (1970) s. 183-196) oraz "Liberum veto" A. Świętochowskiego wobec rewolucji 1905-1907 : część II : felieton Świętochowskiego wobec aktualnych wydarzeń i problemów (Tamże, s. 339-360)., Narcyzie ŻmichowskiejBarbara Petrozolin-Skowrońska, Cytadela w życiu politycznym Warszawy przed powstaniem styczniowym (Niepodległość i Pamięć 5/3 (12), 1998, s. 69-78).) oraz o prasie historycznej (m.in. o czasopiśmie „Sfinks”Barbara Petrozolin-Skowrońska, "Sfinks" w latach 1908-1913 (Rocznik Historii Czasopiśmiennictwa Polskiego, Tom 2 (1963), s. 115-150).). Związana z Pracownią Dziejów Inteligencji Instytutu Historii PAN.

Zajmowała się działalnością popularnonaukową i eseistyczną, publikując w takich czasopismach jak: „Kultura”, „Literatura”, „Przegląd Katolicki”, „Mówią Wieki”, „Tatry”, „Nowe Książki". W latach 1973–1981 współpracowała z Polskim Radiem, gdzie między innymi zainicjowała cykl „Radiowe Portrety Polaków”. W 2021 r. Program 1 wyemitował jej słuchowisko „Wybór” w reżyserii Marii Marcinkiewicz-Górnej (Obsada: Andrzej Ferenc, Dorota Landowska, Paweł Pabisiak, Krzysztof Szczepaniak, Justyna Kowalska, Radomir Rospondek).

W latach 1970–2023 należała do Polskiego Towarzystwa Wydawców Książek (PTWK) – członkini Zarządu Koła PTWK w PWN (1972–1982), Zarządu Głównego (1980–1984, 1988), Prezydium ZG PTWK (1988–1992, 1996–2005), przewodnicząca Komisji Historycznej (1982–2013) oraz Sekretarz Generalna PTWK (2000–2005). Członkini Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich (od 1978), Towarzystwa Miłośników Historii (od 1980, w Zarządzie w latach 1996–2001), Towarzystwa Przyjaciół Warszawy (od 1995, wiceprezeska Oddziału Powiśle, przewodnicząca Komisji Historycznej), Stowarzyszenia Otwarta Rzeczpospolita.

Mieszkała na Saskiej Kępie. Żona Andrzeja Skowrońskiego, matka Krzysztofa Skowrońskiego.

Zmarła w Warszawie, urnę z prochami złożono 6 listopada 2023 w grobie rodzinnym na cmentarzu Powązkowskim.

Ordery i odznaczenia 2009 – Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” 2011 – Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski „za wybitne zasługi w działalności na rzecz upowszechniania kultury polskiej, za osiągnięcia w pracy wydawniczej”Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 9 maja 2011 r. o nadaniu orderów (). 2022 – Medal Stulecia Odzyskanej Niepodległości 2023 – Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski „za wybitne zasługi w działalności popularnonaukowej i eseistycznej, za popularyzowanie dziejów prasy polskiej” (pośmiertnie)Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 6 listopada 2023 r. nr rej. 532/2023 o nadaniu orderu (). Srebrny Krzyż Zasługi Medal Komisji Edukacji Narodowej Odznaka honorowa „Zasłużony dla Kultury Polskiej” Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury” Odznaka „Zasłużony dla Warszawy” Medal 400-lecia Stołeczności Warszawy Źródło:. Publikacje książkowe „Inteligencja Warszawy przed powstaniem styczniowym”, [w:] Inteligencja polska XIX i XX w., red. Ryszarda Czepulis-Rastenis, t. 4, IH PAN/PWN, Warszawa 1985. Nieświeskie wspomnienia (Stowarzyszenie Nieświeżan, t. I, 1999, t. II Łośgraf 2004). Przed tą nocą (IW Pax 1988, wyd. 2, PWN 1997), w 2013 pod zmienionym tytułem Przed nocą styczniową (Zysk i s-ka 2013). Chałubiński. Portret lekarza z Tatrami w tle (Łośgraf 2003 – wydanie sygnalne), wyd. 2 pt. Król Tatr z Mokotowskiej 8. Portret Doktora Tytusa Chałubińskiego (Iskry 2005, 2011). Zofia Wóycicka. Szkic do portretu (Oddział Powiśle TPW, 2013). „Trzy pokolenia Polek: matka, córka, wnuczka w pracy i walce o wolną, niepodległą Polskę (sukcesy, porażki i klęski)" [w:] Zofia Chyra-Rolicz i Teresa Kulak (red.), Sukcesy i porażki. Historyczny kontekst kobiecych dążeń do samorealizacji (od XII do XXI wieku). Zbiór studiów, Siedlce, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Przyrodniczo-Humanistycznego w Siedlcach, 2020.

Przypisy

Kategoria:Absolwenci Wydziału Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Członkowie Polskiego Towarzystwa Historycznego Kategoria:Członkowie Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Medalem Stulecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni odznaką honorową „Zasłużony dla Kultury Polskiej” Kategoria:Odznaczeni odznaką „Zasłużony dla Warszawy” Kategoria:Odznaczeni odznaką „Zasłużony Działacz Kultury” Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Polscy encyklopedyści Kategoria:Polscy historycy Kategoria:Polscy redaktorzy naczelni Kategoria:Urodzeni w 1937 Kategoria:Varsavianiści Kategoria:Zmarli w 2023