Mniszek błotny (Taraxacum palustre (Lyons) Symons) – gatunek różnie ujmowany z rodziny astrowatych (Asteraceae) lub sekcja sect. Palustria w obrębie rodzaju mniszek (Taraxacum), odpowiadająca ujęciem gatunkowi zbiorowemu Taraxacum palustre aggr.
Charakterystyka morfologiczna Mniszki błotne odznaczają się przede wszystkim liśćmi niepodzielonymi, zatokowo wrębnymi, a jeśli klapowanymi, to o nieskomplikowanym wzorze morfologicznym oraz liśćmi okrywy przylegającymi lub wzniesionymi, często błoniasto obrzeżonymi. Pyłek występuje lub go brak. Niełupki szarobrązowe lub barwy słomkowej.
Systematyka, liczba gatunków, kariologia, występowanie Taraxacum sect. Palustria (H.Lindb.) Dahlst. to jedna z kilkudziesięciu sekcji w obrębie rodzaju Taraxacum; jej typem jest Taraxacum suecicum G.E.Haglund, znany ze Szwecji, Finlandii, Danii i Estonii. Natomiast Taraxacum palustre (Lyons) Symons s.s. jest gatunkiem znanym z zachodniej części Niemiec, Belgii, Holandii, północnej Francji i Anglii; w Polsce żaden z tych gatunków nie występuje.
Według danych z monografii autorstwa Jana Kirschnera i Jana Štěpánka, opublikowanej w 1998, w obrębie sekcji opisano 127 gatunków. Są to w przeważającej większości apomikty, najczęściej triploidy, ale też tetraploidy, pentaploidy i heksaploidy; znane są dwa diploidy rozmnażające się płciowo. Z Polski podano 23 gatunki.
Przedstawiciele sekcji Palustria występują w Europie i na niektórych przyległych obszarach Azji. Są to bez wyjątku gatunki środowisk wilgotnych.
Historia badań W pierwszej (i jedynej) światowej monografii mniszków autorstwa Heinricha von Handel-Mazzettiego (1907) obecnemu ujęciu sekcji Palustria odpowiadają dwa gatunki.
Zasadnicze znaczenie dla znajomości sekcji miały badania Johannesa Leenderta van Soesta. Zgodnie z jego podejściem i z ogólną tendencją w systematyce botanicznej, mikrogatunki apomiktyczne ujmuje się obecnie w randze gatunków; jednak ze względu na to, iż nierzadko pewnego oznaczenia mogą dokonać jedynie specjaliści od danej grupy, ze względów praktycznych całkowicie dopuszczalne jest oznaczanie do poziomu gatunku zbiorowego Taraxacum palustre aggr.
W Polsce badania taraksakologiczne prowadziła Janina Małecka; w 1972 opisała dwa nowe gatunki mniszków błotnych. Pierwsze opracowanie sekcji wykonał dla Flory polskiej Tadeusz Tacik; obejmowało ono 16 gatunków. Monografię sekcji Palustria w Polsce przygotowała Jolanta Marciniuk.
Przypisy
Kategoria:Cichorioideae