mały|240x240px|Tablica pamiątkowa w Ornecie Franciszek Chruściel (ur. 25 sierpnia 1930 w Gwizdowie, zm. 12 kwietnia 2000 w Ornecie) – polski nauczyciel, pisarz, malarz, rzeźbiarz, wydawca, kolekcjoner, instruktor i działacz kulturalny.
Życiorys Ukończył szkołę powszechną w Biedaczowie, a średnią, podczas okupacji niemieckiej, w ramach tajnych kompletów w Żołyni i Krakowie. W latach 1951–1955 studiował polonistykę na Uniwersytecie Warszawskim. W 1955 został nauczycielem licealnym w Ornecie, a w 1961 kierownikiem tamtejszego internatu. Nauczał w szkołach wieczorowych oraz w orneckim domu kultury, gdzie uczył malarstwa i rzeźby. W 1990 przeszedł na emeryturę i zajął się malarstwem, propagowaniem kultury, a także działalnością pisarską, wydawniczą oraz kolekcjonerską, związaną z Ornetą i Warmią. Z Heleną Tyszkiewicz napisał książkę Z dziejów gminy Braniewo (2000). Samodzielnie opracował następujące pozycje: W krainie zabytków, Dawna Orneta, Przedwojenna Orneta, Przeszłość i teraźniejszość orneckiej kultury, Opowieści i legendy Ornety, Orneta kochana (tom wierszy), Na tropie, Piórem i sercem malowane.
W 1978 zadebiutował jako artysta, malując głównie obrazy olejne i wykonując rzeźby w drewnie. Jego dzieła znajdują się w kolekcji Muzeum Etnograficznego w Toruniu oraz kolekcjach prywatnych w Polsce, Wielkiej Brytanii, Niemczech, Włoszech, Szwajcarii i Francji. Głowa Chrystusa jego autorstwa trafiła do kolekcji Jana Pawła II, a Czarna Madonna arcybiskupa Edmunda Piszcza. Prace artysty na stałe prezentuje Galeria Twórczości Nieprofesjonalnej w Braniewie. Zainicjował Plener Artystyczny w Ornecie (1996). Prowadził zespoły wokalne i recytatorskie. Przez okres trzydziestolecia kierował pracami orneckiego oddziału Stowarzyszenia Społeczno-Kulturalnego "Pojezierze". Był twórcą Towarzystwa Przyjaciół Ornety. Od 1962 (przez dwadzieścia lat) był szefem Związku Nauczycielstwa Polskiego w Ornecie. W 1984 został Honorowym Obywatelem Ornetynapis na tablicy pamiątkowej przy ul. 1 Maja 45 w Ornecie.
Upamiętnienie i odznaczenia Od 2005 organizowany jest Rejonowy Przegląd Poezji Śpiewanej im. Franciszka Chruściela ze statuetkami "Franciszkami". Z okazji 710-lecia Ornety (2023) urządzono dyktando "O Pióro Franciszka Chruściela". Upamiętnia go tablica pamiątkowa przy ul. 1 Maja w Ornecie. Otrzymał następujące odznaczenia: Złoty Krzyż Zasługi, Medal 40-lecia Polski Ludowej (dwukrotnie), odznaka Zasłużony Działacz Kultury, dwukrotnie (1977), odznaka Zasłużony dla Warmii i Mazur, Honorowa Odznaka Stowarzyszenia Społeczno-Kulturalnego "Pojezierze", odznaka Zasłużony dla ZHP, Złota Odznaka Związku Nauczycielstwa Polskiego.
Przypisy
Kategoria:Polscy nauczyciele Kategoria:Polscy pisarze XX wieku Kategoria:Polscy malarze Kategoria:Polscy rzeźbiarze ludowi Kategoria:Polscy działacze kulturalni
Kategoria:Absolwenci Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Ludzie związani z Ornetą Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem 40-lecia Polski Ludowej Kategoria:Urodzeni w 1930 Kategoria:Zmarli w 2000