Eparchia timișoarska (serb. Епархија темишварска, Eparhija temišvarska, dawn. pol. Eparchia temeszwarska) – eparchia Serbskiego Kościoła Prawosławnego z siedzibą w Timișoarze. Swoją jurysdykcją obejmuje etnicznie serbskie parafie prawosławne w rumuńskich okręgach Arad, Caraș‑Severin, Mehedinți oraz Temesz.
Historia i struktura administracyjna Dokładny moment erygowania serbskiej eparchii prawosławnej w Temeszwarze nie jest znany. Pierwsze wzmianki o niej pochodzą z XVI w. Podlegała wówczas Patriarchatowi w Peczu. Następnie była częścią metropolii belgradzkiej, a po utworzeniu po wielkiej wędrówce Serbów weszła w jej granice. Do 1864 r. jej wiernymi byli zarówno prawosławni Serbowie, jak i Rumuni – we wskazanym roku dla tych drugich utworzona została metropolia siedmiogrodzkaB. Jelavich, Historia Bałkanów. T. I: Wiek XVIII i XIX, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2005, ss.316–319.. Po erygowaniu odrębnej administratury rumuńskiej w jurysdykcję eparchii temeszwarskiej przeszły etnicznie serbskie parafie w eparchii aradzkiej.
Po rozpadzie Austro-Węgier, powstaniu Królestwa Serbów, Chorwatów i Słoweńców oraz zmianie granic Rumunii terytorium eparchii zostało podzielone między trzy państwa. Od 1921 r. siedziba biskupa znajdowała się w , parafiami serbskimi w Rumunii faktycznie zarządzali administratorzy. W 1931 r. z terytorium eparchii wydzielona została eparchia banacka, obejmująca ziemie historycznego Banatu w granicach Królestwa SHS.
W Rumunii po II wojnie światowej eparchia została zdegradowana do rangi wikariatu. Nadal zarządzali nią nie ordynariusze, a administratorzy lub namiestnicy biskupi działający w ich imieniu.
W skład eparchii wchodzi 56 parafii zgrupowanych w trzech dekanatach. Istnieje również pięć monasterów: , , , oraz .
Ordynariusze Neofit, wzmiankowany w 1608 Izajasz, wzmiankowany w 1640 Józef, wzmiankowany w 1643 Teodor, wzmiankowany w 1643 Sebastian, wzmiankowany w 1644 i 1647 Michał, 1681-1688 Bazyli, 1688 Józef II, wzmiankowany po 1688 Bazyli, wzmiankowany ok. 1695 Izajasz (Đaković), 1695-1710 Konstantyn zwany Grekiem, 1704-1713 Joannicjusz (Vladisavljević), 1713-1727 Mikołaj (Dimitrijević), 1728-1744 Jerzy (Popović), 1745-1757 Wincenty (Jovanović Vidak), 1759-1774 Mojżesz (Putnik), 1774-1781 Sofroniusz (Kirilović), 1781-1786 Piotr (Petrović), 1786-1800 Stefan (Avakumović), 1801-1822 Józef (Putnik), 1829-1830 Maksym (Manulović), 1833-1838 Pantelejmon (Živković), 1839-1851 Samuel (Maširević), 1853-1864 Antoni (Nako), 1864-1869 Jerzy (Vojnović), 1874-1881 Jerzy (Branković), 1882-1890 Nikanor (Popović), 1891-1901 Jerzy (Letić), 1904 W kolejnych latach eparchią zarządzali administratorzy lub wskazani przez nich namiestnicy.
Przypisy
Kategoria:Eparchia timișoarska