mały|Oświadczenie płk. Kazimierza Pluty-Czachowskiego „Kuczaba” na temat służby Andrzeja Wernica w Armii Krajowej, w Powstaniu Warszawskim mały|Oświadczenie płk. Kazimierza Pluty-Czachowskiego „Kuczaba” na temat służby Andrzeja Wernica w Armii Krajowej, w Powstaniu Warszawskim cz. 2 mały|Grób Andrzeja Wernica i jego rodziców na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach Andrzej Leszek Wernic, ps. „Paciorek” (ur. 15 listopada 1930 w Warszawie, zm. 13 maja 2019) – polski dziennikarz, publicysta, historyk, uczestnik powstania warszawskiego.
Życiorys W latach 1933–1937 przebywał wraz z rodzicami w Brzeżanach i Gnieźnie, gdzie jego ojciec, oficer zawodowy Wojska Polskiego, pełnił służbę wojskową. Od 1937 mieszkał w Warszawie. Podczas okupacji wraz z matką i starszym bratem Zbigniewem (ur. 1925) mieszkał w Warszawie na Starym Mieście przy ul. Podwale 4. Mieszkanie było miejscem tajnego nauczania szkoły (powszechnej, gimnazjum i liceum im. Stanisława Kostki), do której uczęszczał wraz z bratem, a także konspiracyjnych spotkaniach 7pp. „Garłuch”. Mieszkanie przy ul. Podwale 4 było także miejscem spotkań V oddziału Komendy Głównej Armii Krajowej (dowódca Pułkownik Kazimierz Pluta-Czachowski „Kuczaba”- szef V oddziału KG AK dowodzenia i łączności). Wybuch Powstania Warszawskiego zaskoczył go samego na Starym MIeście, gdyż matka była w szpitalu przy ul. Kopernika. Na Starym Mieście wziął go w opiekę oddział Zgrupowania AK „Róg”. Od 1 sierpnia 1944 r. do 12 sierpnia 1944 r. przebywał w mieszkaniu przy ul. Podwale 4 jako obsługa radiostacji KG AK. Do tego zadania przydzielił go płk. Kazimierz Pluta-Czachowski „Kuczaba” Donosił do KG odebrane depesze, zdobywał żywność dla obsługi radiostacji, ubezpieczał ją, wykonywał bieżące zlecenia. W chwilach wolnych obiegał barykady i zanosił do KG nowiny bojowe. W nocy z 14 na 15 sierpnia 1944 r. zaalarmował KG o opuszczeniu przez większość obrońców barykady przy ul. Mostowej i zaprowadził, poprzez gruzy skierowany tam na wzmocnienie pluton obrony KG AK. Wydobywał na potrzeby Szefa Sanitariatu KG AK Dr. mjr. Mocakałło lekarstwa z zatopionych piwnic apteki przy ul. Freta. Dostarczał według jego wskazań wiaderkami czerwone wino – odczynnik przeciw biegunce. Włączał się do grup odgrzebujących ludzi zasypanych pod gruzami i grzebał poległych. Po kapitulacji Starówki przeszedł kanałami do Śródmieścia wraz z ostatnim oddziałem Zgrupowania „Sosny”. Odnalazłszy Matkę, pełnił dalej służbę łącznika radiostacji, teraz w dyspozycji dowódcy Wojsk Łączności, ppłk. Jerzego Uszyckiego „ORT”. Po Kapitulacji Powstania Warszawskiego, Komendant Główny Armii Krajowej, znający go osobiście ze Starego Miasta odznaczył go Krzyżem Walecznych w grupie najmłodszych „ochotników” Armii Krajowej, za wykazaną dzielność i żołnierskie zasługi na polu walki Powstania Warszawskiego (Rozk. KG. Nr 512/BP z dn. 3.X. 1944 – lista ppłk. „ORTA” – XXV Tom Dokumentów Odznaczeniowych w AK – poz. 34 str.3) Po II wojnie światowej ukończył VI Liceum Ogólnokształcące im. Tadeusza Reytana w Warszawie (1950) i studia na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim (praca magisterska 1957). W 1956 rozpoczął pracę w zespole prasy Stowarzyszenia „Pax” („Wrocławski Tygodnik Katolików”, „Słowo Powszechne”).
W 1981 wraz z grupą działaczy i dziennikarzy Stowarzyszenia „Pax” sprzeciwił się stanowi wojennemu w Polsce, po czym został zwolniony z pracy w redakcji „Słowa Powszechnego” i usunięty ze Stowarzyszenia „Pax”. Pracował w firmie Takon, zajmującej się truciem owadów, oraz w tygodniku „Ład”. W latach 1988–1990 współpracował z dziennikiem „Rzeczpospolita”, a w latach 1990–1994 z miesięcznikiem „Polska Zbrojna”. Od 1997 do 2006 pełnił funkcję redaktora naczelnego miesięcznika „Nasz Los”, wydawanego przez Związek Więźniów Politycznych Okresu Stalinowskiego.
Od 1960 członek Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich. W latach 1961–1989 rozpracowywany przez Służbę Bezpieczeństwa PRL. Pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie (kwatera B 18, rząd 1, grób 29).
Rodzina Syn majora dyplomowanego WP Leona Leszka Wernica (1897–1969), wnuk lekarza dermatologa Leona Wernica (1870–1953), bratanek pisarza Wiesława Wernica (1906–1986). Miał synów Cezarego i Marka oraz córkę Joannę Wernic-Makowską. W 2019 rodzina Andrzeja Wernica przekazała jego prywatne archiwum do Archiwum Akt Nowych w Warszawie.
Odznaczenia i wyróżnienia Krzyż Walecznych Srebrna odznaka „Zasłużony dla Warszawy” Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (2020, pośmiertnie, „za wybitne zasługi w pielęgnowaniu pamięci o najnowszej historii Polski, za osiągnięcia w pracy dziennikarskiej i publicystycznej”)
Przypisy Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 października 2020 r. o nadaniu orderu ().
Linki zewnętrzne Andrzej Wernic w Archiwum Historii Mówionej Muzeum Powstania Warszawskiego Andrzej Wernic: Wszyscy marzyliśmy o walce
Kategoria:Absolwenci VI Liceum Ogólnokształcącego im. Tadeusza Reytana w Warszawie Kategoria:Absolwenci Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II Kategoria:Działacze PAX Kategoria:Członkowie Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych Kategoria:Ofiary represji w stanie wojennym w Polsce 1981–1983 Kategoria:Polscy dziennikarze katoliccy Kategoria:Polscy publicyści Kategoria:Polscy redaktorzy naczelni Kategoria:Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie Kategoria:Powstańcy warszawscy Kategoria:Urodzeni w 1930 Kategoria:Zmarli w 2019