thumb|Fotografia śmierci kapitana Rosińskiego z błędnym opisem Śmierć kapitana Rosińskiego – fotografia opublikowana we francuskim tygodniku L’Illustration w lipcu 1920 roku, przedstawiająca śmierć oficera I Korpusu Polskiego w Rosji kapitana Rosińskiego, zamordowanego przez bolszewików w Orszy na początku czerwca 1918 roku.

W niektórych publikacjach pojawia się błędna informacja, że fotografia pochodzi z okresu wojny polsko-bolszewickiej i jest symbolem bestialstwa żołnierzy Armii Czerwonej względem wziętych do niewoli polskich jeńców.

Tło Od początku lipca 1920 roku wojska Michaiła Tuchaczewskiego parły do przodu i w końcu miesiąca osiągnęły linię Bugu, prowadząc jednocześnie intensywną antypolską propagandę, co skutkowało niechętną (poza Francją) postawą mocarstw ententy wobec Polski, oferując jej pod licznymi warunkami tylko i wyłącznie pośrednictwo w rozmowach z Sowietami. W tej sytuacji Rzeczpospolita szukała argumentów nie tylko, żeby użyć ich bezpośrednio w negocjacjach, ale także by wywierać wpływ na zachodnioeuropejską opinię publiczną. Jednym z takich argumentów były dowody komunistycznych zbrodni dokonywanych na Polakach, gromadzone między innymi przez polski wywiad, w tym fotografie. Prawdopodobnie artykuł ze zdjęciem polskiego oficera opublikowany w L’Illustration stanowił element kampanii propagandowej inspirowanej przez polską dyplomację, a Alfred Poznański (Alfred Savoir) który je otrzymał od „polskich służb informacyjnych”, był tej kampanii realizatorem.

Kapitan Rosiński 3 marca 1918 roku podpisano traktat brzeski między Rosją Sowiecką a państwami centralnymi, a białoruska Orsza gdzie zamordowano Rosińskiego znalazła się na linii granicznej: część zachodnia zajęta była przez Niemców, wschodnia przez Rosjan i taka sytuacja trwała do października, kiedy rozpoczęła się ewakuacja oddziałów Armii Cesarstwa Niemieckiego.

Na terenie Białorusi stacjonował I Korpus Polski dowodzony przez generała Józefa Dowbora-Muśnickiego utworzony w lipcu 1917 roku. Po rewolucji październikowej sytuacja korpusu stała się bardzo trudna, a zajęcie Twierdzy Bobrujsk w lutym 1918 roku tylko na chwilę poprawiło sytuację „Dowborczyków”. Po podpisaniu traktatu brzeskiego Niemcy uznali korpus za zbędny, dlatego dążyli do jego demobilizacji co nastąpiło w maju bieżącego roku; rozpoczęto rozbrajanie Polaków i kierowanie żołnierzy do ich miejsc zamieszkania, co trwało do połowy lipca.

Kapitan Rosiński i jego brat w stopniu porucznika pochodzili z okolic Wilna, gdzie ich ojciec był drobnym posiadaczem ziemskim i byli żołnierzami I Korpusu Polskiego, co potwierdzają wydane w 1935 roku wspomnienia generała Dowbora-Muśnickiego. Żołnierz korpusu Melchior Wańkowicz wspomniał że kapitan Rosiński, tak jak on, był członkiem działającej w korpusie zakonspirowanej organizacji Związek Broni, utworzonej w grudniu 1917 roku przez nastawionych antyniemiecko zwolenników walki o niepodległość Polski. Pewna liczba oficerów i żołnierzy nie pogodziła się z decyzją o demobilizacji korpusu, w tym bracia Rosińscy, którzy pod koniec maja 1918 roku wyruszyli do Murmańska przez Orszę, gdzie znajdował się punkt graniczny między terenami okupowanymi przez wojska niemieckie i rosyjskie. Aresztowani przez bolszewików zostali w okrutny sposób straceni.

Fotografia Na fotografii opublikowanej 31 lipca 1920 roku we francuskim tygodniku L’Illustration, widać nagiego kapitana Rosińskiego który wisząc głową w dół, ma przywiązaną lewą nogę do gałęzi drzewa, a w jego odbyt wbita jest wystająca z pnia drzewa żerdź. Podpis pod fotografią brzmi następująco: Oprócz okrucieństwa uwagę zwraca obojętność patrzących na to czerwonoarmistów, co tak w artykule opisał Alfred Savoir: W piśmie I Korpusu Polskiego „Placówka” przedstawiono okoliczności tej zbrodni:

Komisarzem ludowym o którym mowa w „Placówce”, był urodzony w 1895 roku polski Żyd Stanisław Berson, który po zajęciu Wilna przez Wojsko Polskie w kwietniu 1919 roku, został aresztowany i rozstrzelany przez żołnierzy I Korpusu Polskiego, w którym służyli bracia Rosińscy.

Przypisy

Kategoria:Fotografie Kategoria:Zbrodnie komunistyczne Kategoria:I Korpus Polski w Rosji Kategoria:Historia Orszy