Poznańskie Ziemstwo Kredytowe – publiczno-prawna instytucja kredytowa istniejąca w latach 1821–1948, zajmująca się wyłącznie organizacją długoterminowego kredytu rolnego.
Powstanie Ziemstwa Kredytowego Ziemstwo Kredytowe powstało w 1821 r. pod nazwą „Landschafta Poznańska”, które stanowiło pierwszą polską instytucją udzielającą kredytów w zaborze pruskim. W 1883 r. zmieniono nazwę na „Posener Landschaft”. Ziemstwo było stowarzyszeniem właścicieli nieruchomości ziemskich, obejmujące trzy województwa, tj. poznańskie, pomorskie i śląskie. Celem Ziemstwa było udzielanie korzystnych kredytów polskim przedsiębiorcom i właścicielom ziemskim. W 1890 r. powstał przy Ziemstwie bank, który od 1896 r. nazwano Bankiem Poznańskiego Ziemstwa Kredytowego.
Statut Ziemstwa Kredytowego Na podstawie rozporządzenie Rady Ministrów z 1922 r. w przedmiocie statutu Poznańskiego Ziemstwa Kredytowego nadano statut, który uchwalony został na walnym zebraniu Poznańskiego Ziemstwa Kredytowego w dniach 4 i 5 lutego 1921 r.Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 8 czerwca 1922 r. w przedmiocie statutu Poznańskiego Ziemstwa Kredytowego. . Jednocześnie tym rozporządzeniem nadano statut Bankowi Poznańskiego Ziemstwa Kredytowego. Celem statutu było przystosowania funkcji i zadań Ziemstwa do panującego ustroju politycznego. Działalność Ziemstwa Kredytowego polegała głównie na emitowaniu listów zastawnych, których sprzedaż odbywała się na ryzyko osoby biorącej pożyczkę.
Wykonanie rozporządzenia poruczono Ministrowi Rolnictwa i Dóbr Państwowych. Jego stałym delegatem w sprawie Ziemstwa Kredytowego był Komisarz Państwowy.
Charakterystyka Ziemstwa Kredytowego Poznańskie Ziemstwo Kredytowe było stowarzyszeniem właścicieli dóbr ziemskich i leśnych woj. poznańskiego, mający na celu uzyskanie kredytu dla swoich członków. Ziemstwo Kredytowe powstało celem uzyskania funduszów potrzebnych do wspieranie majątków ziemskich i osób pragnących otrzymać pożyczkę. Ziemstwo było uprawnione do wystawienia obligacji na okaziciela.
Ziemstwo stanowiło osobą prawną i miało siedzibę w Poznaniu.
Członkostwo Ziemstwa Kredytowego Członkami Ziemstwa Kredytowego byli właściciele majątków rolnych lub leśnych położonych na terenie woj. poznańskiego, którzy spełniali następujące warunki: posiadali majątek ziemski (leśny), który stanowił nieograniczoną własność wnioskodawcy, posiadany majątek nie był obciążony innymi ciężarami, w przypadku gdy majątek stanowił własność kilku osób, zabezpieczeniu podlegał cały majątek, dodatkowym warunkiem było, aby wartość szacunkowa majątku wynosiła co najmniej 3000 marek.
Obcokrajowcy mogli przystąpić do Ziemstwa, wyłącznie na podstawie zezwoleniu udzielonego przez Ministra Rolnictwa i Dóbr Państwowych.
Udzielanie pożyczek i ustanowienie hipoteki Ziemstwo Kredytowe udzielało pożyczek w 100 ratach. Pożyczki były wypłacane nie w gotówce, lecz tylko w wydanych przez siebie listach zastawnych. Wysokość pożyczki ustalano na podstawie szacunkowej wartości majątku.
Wysokość uzyskanej pożyczki zapisywano w księgach wieczystych.
Spłata pożyczki Spłata pożyczki miała charakter dobrowolny i przymusowy Spłata dobrowolna następowała w przypadku, gdy dłużnik spłacał pożyczkę całkowicie lub częściowo listami zastawnymi lub w gotówce. Spłata przymusowa następowała na skutek wypowiedzenia umowy ze strony Ziemstwa.
Kierowanie Ziemstwem Kredytowym Administracja i kierownictwo Ziemstwa spoczywała w ręku Dyrekcji, składającej się z: prezydenta, syndyka, zastępców syndyka, generalnego radcy.
Prezydent kierował sprawami Ziemstwa i przewodniczył posiedzeniom Dyrekcji, Komitetu i Walnemu Zebraniu.
Bank Poznańskiego Ziemstwa Kredytowego Bank Poznańskiego Ziemstwa Kredytowego był osobą prawną, w którym Ziemstwo Kredytowe nie odpowiadało za zobowiązania Banku Ziemstwa. Bank miał prawo założyć filie. Kapitał zakładowy Banku wynosił 10 000 000 marek.
Bank miał prawo: udzielać kredytu właścicielom obdłużonych przez Ziemstwo majątków przez danie pożyczki lub utworzenie bieżącego rachunku, udzielać zaliczek posiadaczom ziemskim potrzebującym gotówki na uregulowanie stosunków hipotecznych, udzielać kredytu na rachunek bieżący związkom komunalnym i spółkom publiczno-prawnym, przyjmować depozyty na rachunek bieżący i na rachunki oprocentowane, wykonywać inne czynności bankowe.
Zmiany w Ziemstwie Kredytowym Na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z 1923 r. w przedmiocie niektórych zmian statutu Poznańskiego Ziemstwa Kredytowego i Banku Poznańskiego Ziemstwa Kredytowego ustalono, że Poznańskie Ziemstwo Kredytowe jest stowarzyszeniem właścicieli nieruchomości ziemskich województw: poznańskiego, pomorskiego i śląskiego, mającym na celuRozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 1923 r. w przedmiocie niektórych zmian statutu Poznańskiego Ziemstwa Kredytowego i Banku Poznańskiego Ziemstwa Kredytowego. .Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 stycznia 1924 r. w przedmiocie zatwierdzenia niektórych zmian statutu Poznańskiego Ziemstwa Kredytowego i Banku Poznańskiego Ziemstwa Kredytowego. .Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 listopada 1926 r. w sprawie niektórych zmian statutu Poznańskiego Ziemstwa Kredytowego. .: udzielanie pożyczek na hipoteką nieruchomości ziemskich dla członków swych w myśl statutu, podejmowanie na podstawie zezwoleniem Ministra Skarbu innych czynności, mających na celu udzielanie kredytu, dostosowanego do potrzeb rolnictwa.
Stowarzyszeni było odpowiedzialne osobistym majątkiem za zobowiązania Ziemstwa. Ziemstwo było korporacją publiczno-prawną o charakterze powszechnym.
W 1927 r. do statutu Ziemstwa dodano, że Rada Nadzorcza Banku Ziemstwa składa się z 9 członków, w tym z 3 członków Dyrekcji Ziemstwa, oraz 6 członków stowarzyszenia, wybranych przez Sejmik Ziemstwa na okres trzech latRozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 1927 r. w sprawie niektórych zmian statutu Poznańskiego Ziemstwa Kredytowego i Banku Poznańskiego Ziemstwa Kredytowego. .. Rada Nadzorcza nadzorowała oraz kierowała administracją oraz prowadziła interesy Banku ZiemskiegoRozporządzenie Ministra Skarbu z dnia 23 czerwca 1934 r. wydane w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości w sprawie zmiany w statucie Poznańskiego Ziemstwa Kredytowego. ..
Zniesienie Ziemstwa Kredytowego Na podstawie uchwały Rady Ministrów z 1948 r. o likwidacji towarzystw kredytowych zniesiono Poznańskie Ziemstwo KredytoweUchwała Rady Ministrów z dnia 6 kwietnia 1948 r. o likwidacji towarzystw kredytowych. ..
Przypisy
Kategoria:Banki w Poznaniu Kategoria:Dawne banki