Ichikawa (ja: 市川町 Ichikawa-chō) – miasto położone w centralnej części powiatu Kanzaki, w prefekturze Hyōgo, w Japonii. Około trzech czwartych powierzchni miasta zajmują tereny górzyste; tereny równe rozciągają się natomiast wzdłuż rzeki Ichikawa, która przepływa przez środek miejscowości z północy na południe. Miejscowość leży na obszarze obsługiwanym przez prefekturalne centrum obywatelskie Naka-Harima (中播磨県民センター).
Przegląd
Położone niemal w centrum prefektury Hyōgo miasto to jest region bogaty przyrodniczo, w którym większość powierzchni zajmują lasy i tereny leśne. Rozwijało się wzdłuż dorzecza rzeki Ichikawa, będącej rzeką drugiej klasy przepływającą przez miejscowość, i ma historię ważnego ośrodka przemysłowego, niegdyś połączonego Srebrną Drogą Wozową (Gin-no-Bashamichi, 銀の馬車道).
Obecnie dobrze rozwinięta jest infrastruktura transportowa, w tym droga ekspresowa Bantan Renraku (播但連絡道路) oraz linia JR Bantan, dzięki czemu miejscowość jest wygodna do dojazdów do pracy i szkoły w Himeji oraz w szerszym regionie Keihanshin.
Z punktu widzenia przemysłu znana jest jako miejsce narodzin w Japonii krajowych głowic żelazek golfowych; przekazywane są tu tradycje produkcji oparte na kuźnictwie. W ostatnich latach, dzięki wysokiej dostępności komunikacyjnej, coraz częściej lokalizują się tu przedsiębiorstwa związane z e-commerce oraz centra logistyczne, co obok tradycyjnego przemysłu przyczynia się do powstawania nowych miejsc pracy.
Prowadzone są też działania w zakresie turystyki, obejmujące rozwój naturalnych uzdrowisk, takich jak Kasagata Onsen Seseragi-no-Yu (かさがた温泉せせらぎの湯), oraz promocję turystyki opartej na walorach przyrodniczych, w tym górze Kasagata (笠形山), dzięki czemu miejscowość pełni również rolę miejsca wypoczynku i wymiany dla odwiedzających ją mieszkańców obszarów miejskich.
W dziedzinie edukacji, w odpowiedzi na niski przyrost naturalny, prowadzona jest reorganizacja środowiska edukacyjnego, w tym konsolidacja szkół podstawowych na terenie miasta. Przywiązując wagę do więzi społeczności lokalnej, podejmowane są wysiłki na rzecz budowy zrównoważonego społeczeństwa lokalnego poprzez harmonijne łączenie przemysłu tradycyjnego z nowymi gałęziami gospodarki.
Geografia
Położone nieco na południowy zachód od środka prefektury Hyōgo, miasto leży w centralnej części powiatu Kanzaki. Rozciąga się na około 13 km z zachodu na wschód i około 10 km z północy na południe, a granice miasta mają podobno kształt serca. Należy do obszaru górskiego i pagórkowatego (中山間地帯), z ukształtowaniem otoczonym przez góry. Z całkowitej powierzchni 82,67 km2 tylko 19,97 km2 (24,2%) stanowią tereny zdatne do zamieszkania, a tereny równe w dużej mierze ograniczają się do dorzecza rzeki Ichikawa, która przepływa mniej więcej z północy na południe przez środek miasta.
Góry
Najbardziej charakterystyczną górą na terenie miasta jest góra Kasagata (笠形山) (939 m), rozciągająca się na trzy miejscowości: Kamikawa, Taka i Ichikawa. Jest to stożkowata góra zwana „Fudżi Harima”, uznawana za jedną ze 100 słynnych gór regionu Kansai (関西百名山) oraz jedną z 50 gór Hyōgo z serii Furusato (ふるさと兵庫50山). Szczyt leży na granicy między Kamikawą a Taką, natomiast południowe zbocza rozciągają się na terenie Ichikawy. Na wschodzie obszar wchodzi w skład Parku Przyrody Prefekturalnego Kasagatayama-Sengamine (笠形山千ヶ峰県立自然公園).
U podnóża góry Kasagata znajdują się chram Kasagata-jinja (笠形神社) i świątynia Kasagata-ji (笠形寺), których założenie tradycyjnie przypisuje się buddyjskiemu ascety Hōdō Sennin (法道仙人). Obszar górski znany jest jako północna granica występowania koyasunoki (コヤスノキ) oraz jako miejsce występowania rzadkich roślin, takich jak seppiko-tennanshō (セッピコテンナンショウ); zachowały się tu także jaskinie i osobliwe formacje skalne uważane za pozostałości praktyk shugendō.
W pobliżu granicy z Fukusaki na południu wznosi się góra Kanzaki (神前山) (333 m), leżąca częściowo na terenie Fukusaki i Ichikawy. W Fudoki prowincji Harima (播磨国風土記) zapisano, że Takeihashiki-no-Mikoto (建石敷命) przebywał na górze Kanzaki i że hrabstwo (gun) nazwano Kanzaki (神前), ponieważ wierzono, że przebywa tam kami. Góra Kanzaki wspomniana w tym Fudoki utożsamiana jest z obszarem górskim Yamazaki we współczesnym Fukusaki.
Rzeki
Główną rzeką przepływającą przez miasto jest Ichikawa (układ wodny Ichikawa) – rzeka drugiej klasy i jedna z Pięciu Rzek Harima (播磨五川). Rzeka Ichikawa płynie z północy na południe i łączy się z dopływami: Kōra, Furiko, Oichi, Obata i Okabe. Wszystkie są wyznaczone jako rzeki drugiej klasy podległe zarządowi gubernatora prefektury Hyōgo. W dolnym biegu rzeka przepływa przez Himeji i uchodzi do Harima-nada.
Grunty rolne
Grunty rolne, stanowiące podstawę sektora pierwotnego, rozciągają się wzdłuż głównego biegu Ichikawy i jej dopływów, tworząc pasowy krajobraz wiejski. Główną uprawą jest uprawa ryżu, wspierana przez żyzne gleby i obfite zasoby wodne. Na wschodnim podnóżu góry Kasagata szeroko stosowane jest rolnictwo ekologiczne. Średnia powierzchnia gruntów uprawnych przypadająca na jedno gospodarstwo rolne wynosi zaledwie 54,2 a, a oprócz wyznaczonych stref rolniczych kwestią pozostaje ochrona środowiska wiejskiego, takiego jak satoyama (里山) i stawy retencyjne.
Sąsiednie miejscowości
Prefektura Hyōgo Himeji Kasai Powiat Kanzaki: Fukusaki, Kamikawa Powiat Taka: Taka
Regiony i miejscowości
thumb|260px|Urząd miejski Ichikawa (Nishikawanabe)
26 oaza na terenie miasta podzielono na cztery rejony w ramach regionalnego planu promowania wzmacniania podstaw gospodarowania w rolnictwie, ustanowionego na podstawie ustawy o promowaniu wzmacniania podstaw gospodarowania w rolnictwie. Centrum miasta leży w rejonie Kawanabe wzdłuż rzeki Ichikawa. Droga ekspresowa Bantan Renraku (播但連絡道路) przebiega przez węzły Ichikawa-minami i Ichikawa-kita (oba w rejonie Kawanabe), a na terenie miasta znajdują się stacje linii JR West Bantan: Amaji (rejon Amaji) i Tsurui (rejon Tsurui). Podział poszczególnych oaza przedstawia się następująco:
Rejon Kawanabe Nishikawanabe, Asano, Obata, Higashikawanabe, Nishitanaka, Kitatanaka, Uedanaka, Hoki Rejon Seka Shimoseka, Kamiseka, Shimoushio, Kamiushio Rejon Amaji Amaji, Chikara, Kodani, Chihara, Tani, Oku, Sakado Rejon Tsurui Sawa, Misa, Tsurui, Kanzaki, Tanaka, Komuro, Yakata
Oaza (miejscowości nazwane)
Poniższa lista przedstawia oficjalne miejscowości nazwane miasta (oaza) w porządku rosnącym kodów pocztowych. W Japonii oaza to nazwana jednostka adresowa używana w oficjalnych adresach; jest większa od chōme lub aza (mniejszych podziałów adresowych) i odpowiada tradycyjnym dużym sekcjom wiejskich gmin.
Rejon Kawanabe Odpowiada obszarowi dawnej wsi Kawanabe. Koncentrują się tu urząd miejski, obiekty kulturalne i sportowe, a także tereny równe wzdłuż rzeki Ichikawa. Kod pocztowy Nazwa (oaza) 679-2311 Uedanaka 679-2312 Hoki 679-2313 Nishitanaka 679-2314 Kitatanaka 679-2315 Nishikawanabe 679-2316 Higashikawanabe 679-2317 Asano 679-2318 Obata
Rejon Seka Odpowiada obszarowi dawnej wsi Seka. U podnóża góry Kasagata (笠形山) znajdują się m.in. Kasagata Onsen Seseragi-no-Yu (かさがた温泉せせらぎの湯) (Kamiushio), a osiedla rozproszone są w terenie górskim i dolinowym. Kod pocztowy Nazwa (oaza) 679-2301 Kamiushio 679-2302 Shimoushio 679-2303 Kamiseka 679-2304 Shimoseka
Rejon Amaji Odpowiada obszarowi dawnej wsi Amaji. Obejmuje stację Amaji na linii Bantan i leży po zachodniej stronie miasta. Przed świątynią Sekishō-ji (積清寺) w Amaji znajduje się źródło znane jako „Amaji no Shimizu” (甘地の清水). Kod pocztowy Nazwa (oaza) 679-2321 Chihara 679-2322 Kodani 679-2323 Amaji 679-2324 Sakado 679-2325 Oku 679-2326 Tani 679-2327 Chikara
Rejon Tsurui Oprócz obszaru dawnej wsi Tsurui obejmuje Yakata (dawna wieś Yakata). Rozciąga się na północnej części miasta i obejmuje stację Tsurui na linii Bantan. Kod pocztowy Nazwa (oaza) 679-2331 Komuro 679-2332 Tanaka 679-2333 Kanzaki 679-2334 Tsurui 679-2335 Misa 679-2336 Sawa 679-2337 Yakata
Ludność
W spisie powszechnym z 2020 roku (Reiwa 2) populacja nocna (mieszkańcy) wynosiła 11 231 osób; jednak ze względu na znaczny odpływ ludności dojeżdżającej do pracy i szkoły poza miasto, w tym do Himeji, populacja dzienna wynosiła 9 850 osób, co odpowiada 0,877-krotności populacji nocnej (współczynnik ludności dziennej do nocnej: 87,7 %). Według wstępnych wyników spisu powszechnego z 2025 roku (Reiwa 7), w porównaniu z poprzednim spisem liczba ludności wyniosła 9 916 osób, co oznacza spadek o 11,71 %; tempo zmian plasowało miasto na 40. miejscu wśród 41 gmin w prefekturze i na 48. miejscu wśród 49 obszarów administracyjnych. W tym samym spisie odnotowano 4 324 gospodarstwa domowe, przy średnio 2,60 osoby na gospodarstwo. Struktura wieku obejmowała 10,0 % populacji młodej, 52,6 % populacji w wieku produkcyjnym i 37,4 % populacji w podeszłym wieku, co wskazuje na postępujące starzenie się społeczeństwa. Liczba dzieci poniżej 18. roku życia wyniosła 1 432; wśród gospodarstw domowych z dziećmi poniżej 6. roku życia udział gospodarstw wielopokoleniowych i pokrewnych wyniósł 28,3 %, czyli więcej niż średnia w prefekturze Hyōgo i średnia krajowa w Japonii.
550px|link=|alt=Struktura wieku w Ichikawie Po lewej: struktura wieku w Ichikawie i w Japonii (2005). Po prawej: struktura wieku w Ichikawie według płci (2005). Źródło: Statistics Bureau of Japan, spis powszechny z 2005 roku
Zmiany liczby ludności w Ichikawie (obszar odpowiadający) Rok 1970 1975 1980 1985 1990 1995 2000 2005 2010 2015 2020 20251 Ludność 14 686 14 915 15 230 15 354 15 105 15 060 14 812 14 150 13 288 12 300 11 231 9 916 Źródło: Statistics Bureau of Japan, spisy powszechne (1970–2020); 1 wstępne wyniki spisu powszechnego z 2025 r. (Reiwa 7), opracowanie prefektury Hyōgo.
Klimat
Pod wpływem klimatu typu śródmorskiego Morza Wewnętrznego Seto miasto wykazuje jednocześnie cechy wewnątrzlandzkie związane z otaczającymi je górami. Agencja Meteorologiczna Japonii (気象庁) nie prowadzi na terenie miasta naziemnych stacji meteorologicznych ani punktów AMeDAS; w powiecie Kanzaki jedynym punktem odniesienia jest stacja AMeDAS Fukusaki w Fukusaki (Fukusaki-shin, 72 m n.p.m.), położona bezpośrednio na południe. Poniższe dane pochodzą z tej stacji i są przywoływane jako wskaźniki klimatyczne Ichikawy.
Średnia roczna temperatura wynosi 15,1 °C, roczne opady 1445,0 mm, a roczne usłonecznienie 1929,9 h (normy klimatyczne 1991–2020). Opady są obfite w porze deszczowej (tsuyu) (czerwiec–lipiec); od sierpnia nieco maleją, lecz we wrześniu nadal wynoszą około 190 mm. Zimą dobowe temperatury minimalne często spadają poniżej 0 °C.
Główne wartości ekstremalne w historii obserwacji stacji AMeDAS Fukusaki
Element Wartość Data obserwacji Najwyższa temperatura dobowa 39,1 °C 30 lipca 2025 Najniższa temperatura dobowa −7,8 °C 3 lutego 1996
Dane klimatyczne dla AMeDAS Fukusaki (Fukusaki-shin, Fukusaki, na wys. 72 m (236 ft)) Na terenie Ichikawy nie ma stacji meteorologicznej; poniższe dane przywołuje się z tego jedynego punktu obserwacji w powiecie Kanzaki.
Średnia temperatura i opady dla
Normy klimatyczne dla stacji AMeDAS Fukusaki – jedynego punktu obserwacji w powiecie Kanzaki (na terenie Ichikawy nie ma stacji Agencji Meteorologicznej Japonii).
Zapobieganie katastrofom
Na większości obszaru miasta wyznaczono strefy przewidywanego zalania powodziowego oraz strefy ostrzegania przed osuwiskami i lawinami błotnymi. Za główne zagrożenia uznaje się wstrząsy związane ze strefą uskoku Yamazaki (山崎断層帯) i strefą uskoku Goshōdani (御所谷断層帯) w razie trzęsienia ziemi, a także powodzie, szkody wiatrowe i osuwiska wywołane przez obfite opady i tajfuny. W marcu 2021 r. (Reiwa 3) miasto zmieniło Regionalny plan ochrony przed katastrofami Ichikawy (市川町地域防災計画), określający działania od zapobiegania po odbudowę. W kwietniu 2026 r. (Reiwa 8) opracowano także Plan wzmocnienia odporności Ichikawy (市川町強靱化計画) jako regionalny plan w ramach programu wzmocnienia odporności kraju (国土強靭化).