Pierwszy sezon amerykańskiego animowanego serialu antologicznego A gdyby…? z 2021 roku inspirowanego serią komiksów wydawnictwa Marvel Comics zatytułowaną przedstawia alternatywne wersje zdarzeń pokazanych wcześniej w filmach Filmowego Uniwersum Marvela. Wśród historii pokazanych w pierwszym sezonie znalazły się: Peggy Carter przyjmująca serum superżołnierza zamiast Steve’a Rogersa; T’Challa, który zamiast Petera Quilla został porwany z Ziemi przez Łowców i stał się Star-Lordem; Hanka Pyma mordującego pierwszych Avengers w zemście za śmierć córki, Hope; Stephena Strange’a, który stracił Christine Palmer i przy pomocy magii za wszelką cenę próbuje ją przywrócić do życia; świat ogarnięty kwantowym wirusem zamieniającym w zombie; Tony’ego Starka, który został uratowany w Afganistanie przez Killmongera; Thora w świecie, w którym Loki nie został jego adoptowanym bratem; Ultrona, który wygrał i pokonał Avengers oraz Obserwatora, który buduje drużynę, Strażników Multiwersum, by go pokonać.

Główną scenarzystką pierwszego sezonu i twórczynią serialu była , a reżyserią zajął się . W serialu głosu użyczył Jeffrey Wright jako Obserwator oraz przeszło pięćdziesięciu aktorów, którzy zagrali w filmach franczyzy.

Pierwszy sezon A gdyby…? jest częścią franczyzy Filmowego Uniwersum Marvela; należy do IV Fazy tego uniwersum i stanowi część jej drugiego rozdziału zatytułowanego Saga multiwersum. Zadebiutował on 11 sierpnia 2021 roku w serwisie Disney+. Ostatni, dziewiąty odcinek pojawił się 6 października. W grudniu 2019 roku zapowiedziano drugi sezon serialu, który miał premierę w 2023 roku. W Polsce całość pierwszego sezonu udostępniona została 14 czerwca 2022 roku. Pierwszy sezon A gdyby…? otrzymał pozytywne oceny od krytyków, a ponadto został wyróżniony między innymi nagrodami Annie i Emmy. W listopadzie 2021 roku zapowiedziany został serialowy spin-off odcinka „A gdyby… zombie!?” zatytułowany Marvel Zombies.

Obsada mały|upright=0.6|left|Jeffrey Wright(Obserwator)

Narratorem był Jeffrey Wright jako Obserwator, który należy do rasy obserwującej multwiersum. Każdy z odcinków pokazał inne wariant postaci, które pojawiły się w produkcjach Filmowego Uniwersum Marvela, gdzie przeszło pięćdziesięciu aktorów powtórzyło swoje role z filmów franczyzy, byli to: Hayley Atwell, Samuel L. Jackson, Jeremy Renner, Stanley Tucci, Dominic Cooper, Bradley Whitford, Ross Marquand, Neal McDonough, Sebastian Stan, Toby Jones, Chadwick Boseman, Michael Rooker, Josh Brolin, Benicio del Toro, Kurt Russell, Ophelia Lovibond, Carrie Coon, , Karen Gillan, Djimon Hounsou, , , , Seth Green, Danai Gurira, Mark Ruffalo, Tom Hiddleston, Clark Gregg, Jaimie Alexander, Frank Grillo, Michael Douglas, Benedict Cumberbatch, Rachel McAdams, Benedict Wong, Tilda Swinton, Leslie Bibb, Paul Rudd, Evangeline Lilly, Paul Bettany, Jon Favreau, Emily VanCamp, David Dastmalchian, Michael B. Jordan, Angela Bassett, Andy Serkis, Don Cheadle, Chris Hemsworth, Natalie Portman, Kat Dennings, Jeff Goldblum, Cobie Smulders, Taika Waititi, Rachel House, Clancy Brown, Georges St-Pierre.

Natomiast kilkunastu aktorów zastąpiło tych, którzy pojawili się w poprzednich produkcjach FUM: jako Steve Rogers, Brian T. Delaney jako Peter Quill, Fred Tatasciore jako Drax, Corvus Glaive i Volstagg, Lake Bell jako Natasha Romanoff, Mick Wingert jako Tony Stark, Alexandra Daniels jako Carol Danvers, Mike McGill jako Thaddeus Ross, jako Betty Ross, Hudson Thames jako Peter Parker / Spider-Man, jako Obadiah Stane, Beth Hoyt jako Virginia „Pepper” Potts, jako Shuri, Josette Eales jako Frigga, David Chen jako Hogun, jako Fandral oraz jako Gamora. Ponadto Marquand użyczył również głosu Ultronowi.

Ostatnie dwa odcinki łączą postaci, które pojawiły się we wcześniejszych odcinkach jako „Strażników Multiwersum”: Atwell jako Peggy Carter / Kapitan Carter, Cumberbatch jako Doctor Strange Supreme, Bell jako Natasha Romanoff / Czarna Wdowa, Boseman jako T’Challa / Star-Lord, Jordan jako Killmonger i Hemsworth jako Thor.

Inne postaci, które powróciły w odcinku finałowym to: Russell jako Ego i Delaney jako Peter Quill z drugiego odcinka; Hiddleston jako Loki i Jackson jako Nick Fury z trzeciego, Akagha jako Shuri z szóstego oraz Jones jako Arnim Zola i Marquand jako Ultron z ósmego. Ponadto McWilliams jako Gamora i Wingert jako Tony Stark / Iron Man powtarzają swoje role z odcinka, który postanowiono włączyć do drugiego sezonu.

Emisja Pierwszy sezon A gdyby…?, składający się z 9 odcinków, zadebiutował 11 sierpnia 2021 roku w serwisie Disney+. W Polsce całość sezonu została udostępniona 14 czerwca 2022 roku, wraz z uruchomieniem serwisu.

Lista odcinków

Produkcja Rozwój projektu We wrześniu 2018 roku ujawniono, że Marvel Studios pracuje nad serialami na potrzebę serwisu Disney+. Aktorzy z filmów mieli powtórzyć swoje role w tych serialach. Kevin Feige miał odpowiadać za te seriale podobnie jak w przypadku filmów, których jest producentem. W marcu 2019 roku poinformowano o planowanej produkcji pierwszej animowanej produkcji studia na podstawie serii komiksów , który jako antologia ma przedstawiać alternatywne wersje wydarzeń ukazanych w filmach Filmowego Uniwersum Marvela. Marvel Studios i The Walt Disney Company oficjalnie zapowiedzieli serial miesiąc później. W sierpniu ujawniono, że została główną scenarzystką serialu, a będzie odpowiadał za reżyserię.

wyjawił, że nie był to przypadek, że premiera serialu została zaplanowana tak szybko po finale pierwszego sezonu Lokiego, który wprowadził multiwersum, ponieważ A gdyby…? bada aspekty tego multiwersum. Bradley potwierdziła, że wszystkie odcinki sezonu są kanoniczne dla FUM, przy czym większość odcinków ma miejsce w ich własnych uniwersach. Ze względu na fakt, że prace nad serialem rozpoczęto przed powstaniem Lokiego i filmu Doktor Strange w multiwersum obłędu (2022) nie była ona pewna, w jaki sposób te produkcje będą ukazywać i wyjaśniać multiwersum FUM. Skupiła się na możliwościach w alternatywnych liniach czasu, które określiła jako „próbkę różnorodnych czekoladek”, pozostawiając elementy takie jak Agencję Ochrony Chronostruktury do pokazania w innych produkcjach. Feige i Winderbaum informowali zespoły kreatywne Lokiego i Doktora Strange’a w multiwersum obłędu o tym, co dzieje się w A gdyby…? wraz z rozpoczęciem prac nad tymi projektami. Zespół kreatywny serialu spotkał się z producentami wykonawczymi Lokiego, i Kevinem Wrightem, a także współproducentką wykonawczą WandaVision (2021), Mary Livanos, by ustalić „zbiór zasad” dotyczących multiwersum, rozgałęzień linii czasowych i wydarzeń w ramach ich powiązań.

Producentami wykonawczymi pierwszego sezonu zostali: Bradley, Andrews, Feige, Winderbaum, i , natomiast Carrie Wassenaar była producentką. W grudniu 2019 roku Feige wyjawił, że pierwszy sezon ma mieć 10 odcinków. Na początku sierpnia 2021 roku ujawniono, że będzie jednak to 9 odcinków. Zmniejszenie ilości odcinków wynikało z opóźnieniami w produkcji spowodowanymi pandemią COVID-19. Jeden z odcinków nie został ukończony na czas i pozostawiono go na drugi sezon. W lipcu 2022 roku poinformowano, że serial wchodzi w skład Sagi multiwersum.

Scenariusz Kevin Feige wyjawił, że serial ukaże „kluczowe momenty” z całego Filmowego Uniwersum Marvela w zmieniony sposób. Przykładowo w pierwszym odcinku Peggy Carter zostaje poddana działaniu serum superżołnierza zamiast Steve’a Rogersa. Scenarzyści początkowo nie byli pewni, czy mogliby wykorzystać Spider-Mana w serialu, ponieważ Sony Pictures posiadało prawa filmowe do tej postaci, ale ostatecznie pozwolono im na to. Przed rozważeniem scenariuszy „co by było, gdyby” scenarzyści sprawdzili wszystkich bohaterów FUM, by określić, „co ich motywuje”. Chcieli mieć pewność, że poza zmianą każdego odcinka w stylu „co by było, gdyby” istniał ponadto potencjał fabularny, tak aby móc sprawdzić różne scenariusze ukazujące „bohatera za tarczą”. Bradley porównała równowagę serialu pomiędzy badaniem postaci a akcją jako spotkanie Szklanej pułapki (1988) z Wesem Andersonem.

, , , . Matthew Chauncey i Ryan Little napisali scenariusz do 30 potencjalnych odcinków. Seria dostarczyła inspiracji dla potencjalnych rozwiązań fabularnych. Początkowo Bradley stworzyła proste scenariusze w trosce o budżet serialu, ale Marvel Studios uznało, że trzeba je „zwariować”. Feige wybrał swoje ulubione koncepcje spośród 30 opcji, które następnie zawężono do dziesięciu odcinków pierwszego sezonu. Po tym, jak błędnie pojawiły się pogłoski, że każdy odcinek skupia się na jednym filmie z Sagi nieskończoności, Bradley wyjaśniła, że w każdym odcinku będzie reprezentowanych wiele filmów i postaci, a większość postaci ze wszystkich filmów będzie pojawiać się przez cały sezon. Winderbaum miał nadzieję, że odcinki zaintrygują widzów do ponownego sięgnięcia po filmy.

Każdy odcinek i jego alternatywna historia jest wprowadzana i zakończona przez postać Obserwatora, ukazując go jako „przestrogę w duchu ”. Odcinki posługują się różnymi gatunkami filmowymi i mają różną tonację, niektóre są mroczniejsze, a inne lżejsze. Na przykład jeden odcinek to thriller polityczny, kolejny to „mroczna i tragiczna historia miłosna”, a inny pozwolił Bradley „wygłupiać się” i czerpać inspirację z filmów, które lubiła, gdy dorastała, takich jak Szalona impreza (1998) i filmy „”. W A gdyby…? wykorzystano również gatunki: horror, heist i mystery. Niektóre koncepcje scenarzystów zostały odrzucone, ponieważ Marvel Studios planowało je wykorzystać w przyszłych projektach. Przykładowo: profesor Hulk, starszy Steve Rogers i Pepper Potts w kostiumie Rescue pojawili się w Avengers: Koniec gry (2019); Loki stający się bohaterem, co pokazano w serialu Loki (2021–2023); Jane Foster jako Thor, co było zaplanowane w Thor: Miłość i grom (2022) oraz odcinek, który był „połową” planowanych wtedy Strażników Galaktyki vol. 3 (2023). Niewykorzystana została scena, w której Spider-Man zamieniał się w prawdziwego pająka, ponieważ uznano ją za „zbyt ciemną i zbyt straszną” dla docelowej oceny wiekowej serialu. Ponadto zrezygnowano z odcinka inspirowanego Parkiem Jurajskim (1993), ukazującego Avengers jako dinozaury w czasach prehistorycznych oraz crossoveru z postaciami z Gwiezdnych wojen.

Pomimo formatu serialu jako antologii, scenarzyści opracowali dla pierwszego sezonu narzędzia, które umożliwiły im pewne powiązania między odcinkami. Zaczęło się to ujawniać w odcinku ósmym sezonu. Ponadto Obserwator w pierwszych odcinkach był bardziej odległy i pojawiał się w tle, a stawał się coraz bardziej widoczny w miarę postępu sezonu. Bradley porównała tę postać do publiczności, ponieważ „w miarę jak doświadcza triumfów [bohaterów] i ich tragedii, stawał się także bardziej zaangażowany emocjonalnie i dlatego stawał się coraz bardziej częścią ich świata i chciał być bardziej częścią ich świata, mimo że wie, że nie powinien”. Każdy odcinek kończył się zwrotem akcji lub pytaniem, które potencjalnie można było rozwinąć w kolejnym odcinku, podobnie jak sceny po napisach w filmach FUM. Podobny zabieg został zastosowany w komiksach Co by było, gdyby?. Wiele zakończeń odcinków pierwszego sezonu zostało rozwiązanych w ostatnim odcinku. Odnosząc się do mrocznych tonów i tragicznych wątków fabularnych pierwszego sezonu, Bradley wyjaśniła, że możliwość pokazania rzeczy, które nigdy nie wydarzyłyby się w aktorskich produkcjach FUM, takich jak zabijanie bohaterów, było „najbardziej wyzwalającą częścią” serialu i że niektóre odcinki zakończyły się tragedią z powodów związanych z ogólnym planem pierwszego sezonu. Podczas opracowywania scenariuszy scenarzyści zdali sobie sprawę, że Kapitan Carter „rozkwitnie i stanie się ważniejsza” wraz z Obserwatorem, i postanowili wracać do jej historii w kolejnych sezonach.

Casting