mały|Tablica pamiątkowa ks. Rajmunda Ziemackiego na frontonie Kościoła św. Rafała Archanioła w Wilnie mały|Krypta ze szczątkami powstańców w centralnej kaplicy na wileńskiej Rossie, listopad 2019 r. Rajmund Mikołaj Ziemacki (ur. 19 września 1810 r w Łosku, Gubernia mińska, zabór rosyjski, zm. 5 czerwca 1863 r w Wilnie, zabór rosyjski) – ksiądz katolicki, powstaniec listopadowy.
Życiorys Rajmund Ziemacki urodził się w 19 września 1810 r. w miejscowości Łosk (obecne terytorium Białorusi) w rodzinie Andrzeja Ziemackiego herbu Rawicz i Katarzyny Ziemackiej z domu Kamińskiej. Ojciec Andrzej Ziemacki, nosił, zdobyty w szeregach Powstania Kościuszkowskiego, tytuł rotmistrza powiatu oszmiańskiego. Ziemaccy doczekali się czterech synów. Najmłodszy, Franciszek – to przyszły ojciec Józefa Kazimierza Ziemackiego, polskiego profesora chirurgii, jednego z odnowicieli Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie w 1919 r., honorowego rektora i oficjalnego prorektora uczelni w latach 1919–1925. Dwoje najstarszych synów – Rajmund i Józef – najpierw pobierali nauki u ojców Trynitarzy w Mołodecznie, po czym studiowali w Wilnie. Oboje dołączyli do powstania listopadowego.
15 kwietnia 1831 r. Rajmund Ziemacki wraz z kilkudziesięcioma innymi powstańcami pełnił w okolicach Oszmiany funkcję straży tylnej oddziału powstańczego pod dowództwem pułkownika hr. Karola Dominika Przeździeckiego. Tego dnia z Wilna nadciągnęła licząca ponad 1500 żołnierzy rosyjska ekspedycja karna, która rozbiła oddział powstańców, po czym dokonała Rzezi Oszmiańskiej – wymordowała blisko 500 mieszkańców Oszmiany, którzy szukali schronienia przed kozakami w ówczesnym kościele dominikańskim. Jest to druga, najbardziej znana, po Rzezi Praskiej masakra ludności cywilnej, dokonana przez wojska rosyjskie w XVIII i XIX w. Rajmund Ziemacki został ciężko ranny, ukrywał się i tylko potajemnie odwiedzał rodzinną posiadłość.
Za namową rodziny Ziemacki wstąpił do Seminarium Duchownego w Wilnie. Po wyświęceniu na kapłana w 1837 roku, ks. Rajmund Ziemacki został wikariuszem w Kościele św. Rafała Archanioła w Wilnie, a od roku 1849 proboszczem parafii Przemienienia Pańskiego w Wawiórce w powiecie lidzkim.
W styczniu 1863 r. do kościoła w Wawiórce dostarczono kopię „Manifestu Rządu Tymczasowego prowincjonalnego na Litwie i Białej Rusi, działającego w imieniu Rządu Narodowego Polskiego”, ogłaszającego wybuch powstania styczniowego z nakazem ogłoszenia tekstu dokumentu „przez miejscowego kapłana (...) z ambony zgromadzonemu ludowi".
Ksiądz Rajmund Ziemacki osobiście odczytał manifest, mimo że 27 stycznia 1831 roku odprawienie mszy św. i obowiązek odczytania proklamacji, przypadał młodemu wikaremu.
Ks. Ziemacki został niezwłocznie aresztowany, dostarczony do Wilna i osadzony w więzieniu znajdującym się w murach klasztornych przy Kościele pw. św. Ducha w Wilnie po czym stanął przed sądem. Wraz z ks. Ziemackim, „za odczytanie podburzającego manifestu i podżeganie włościan do powstania'” na karę śmierci sąd skazał jeszcze co najmniej cztery osoby, w tym dwóch księży i organistę.
Sprawę przypieczętował generał-gubernator Michaił Murawjow, powszechnie znany pod przydomkiem „Wieszatiel”. Stwierdził, że nie widzi dostatecznych powodów dla ułaskawienia oskarżonego i rozkazał „spełnić wyrok nad Ziemackim podług orzeczenia sądu wojennego, tj. ukarać go śmiercią przez rozstrzelanie (...) publicznie na jednym z placów wileńskich”.
5 czerwca 1863 r. ksiądz Rajmund Ziemacki został publicznie rozstrzelany na placu Łukiskim w Wilnie. Razem z ks. Ziemackim został rozstrzelany – absolwent Instytutu Szlacheckiego w Wilnie, skazany na śmierć za odczytanie tekstu Manifestu Rządu Tymczasowego w lidzkich kościołach i nawoływanie chłopów do przyłączenia się do powstania.
Ziemackiego i Laskowicza, wraz z innymi straconymi uczestnikami powstania, potajemnie pochowano w twierdzy na Górze Giedymina w Wilnie.
Szczątki powstańców zostały odkryte w 2017 r. podczas likwidacji osuwiska na Górze Giedymina. 22 listopada 2019 r. szczątki ks. Rajmunda Ziemackiego zostały w krypcie kolumbarium kaplicy na Cmentarzu na Rossie w Wilnie.
Bibliografia ̈Pamięci księdza Rajmunda Ziemackiego. Zapomniani bohaterowie powstania. Ksiądz Rajmund Ziemacki.
Kategoria:Absolwenci Wyższego Seminarium Duchownego w Wilnie Kategoria:Powstańcy listopadowi (ziemie zabrane) Kategoria:Osoby represjonowane za udział lub pomoc w powstaniu styczniowym Kategoria:Pochowani na Cmentarzu na Rossie w Wilnie