Aleja Juliusza Słowackiego – aleja w Krakowie, położona w północno-zachodniej części miasta, znajdująca się pomiędzy Nową Wsią i Krowodrzą, czyli dzielnicą V Krowodrza a Piaskiem i Kleparzem, czyli dzielnicą I Stare Miasto.

Biegnie z południa na północ i jest jedną z ulic tworzących II obwodnicę Krakowa. Jej przedłużeniem na północ jest al. 29 listopada, a na południe al. Adama Mickiewicza.

Aleję tworzą dwie trójpasmowe ulice rozdzielone pasem zieleni. Razem z al. Adama Mickiewicza i al. Zygmunta Krasińskiego tworzą ciąg komunikacyjny nazywany popularnie Alejami Trzech Wieszczów. Dawniej była to ulica zwyczajowo zwana Wałową, a oficjalnie od 1890 do 1912 roku była to ulica Jana Kilińskiego.

Historia Przed powstaniem alei znajdował się na jej miejscu wał ziemny i stare okopy, niektóre budowane jeszcze przez Kościuszkę oraz po ich zachodniej stronie – Bastion II „Nowowiejski”, w okolicy dzisiejszego pl. Inwalidów i Fort Kleparz, który znajduje się w okolicach dzisiejszej ul. Prądnickiej, obiekty austriackiej Twierdzy Kraków.

Wzdłuż wału biegł nasyp, zbudowanej w latach 1887–1888, kolei obwodowej (cyrkumwalacyjnej), a równolegle do niego droga nazywana ulicą Wałową.

W 1905 roku Miasto wykupiło od wojska teren obwałowań likwidowanej wewnętrznej linii fortów, która do 1909 roku stanowiła granicę Krakowa. W tym samym roku do miasta przyłączono kilka wsi położonych na zachód od linii fortyfikacji. W 1911 roku zlikwidowano linię kolei cyrkumwalacyjnej, postanowiono przeprowadzić szeroki bulwar obwodowy. Włączono do niego biegnącą wzdłuż niej a istniejącą już wcześniej ulicę.

Aleja Juliusza Słowackiego, dawniej była określana jako „droga strategiczna”, „droga wałowa”, oraz nieoficjalnie ulica Wałowa. W 1890 roku Rada Miasta Krakowa nadała oficjalną nazwę, ul. Jana Kilińskiego, natomiast w 1912 roku aleja została nazwana imieniem Juliusza Słowackiego, polskiego poety epoki romantyzmu.

24 listopada 2020 roku aleja Juliusza Słowackiego, wraz z alejami Adama Mickiewicza i Zygmunta Krasińskiego, jako Aleje Trzech Wieszczów zostały wpisane do rejestru zabytków nieruchomych.

Zabudowa Nieparzysta strona ulicy:

al. Juliusza Słowackiego 1 (ul. Karmelicka 59) – kamienica, zbudowana w 1908 roku według projektu Henryka Rittermana. al. Juliusza Słowackiego 5 – kamienica, zbudowana w 1905 roku. al. Juliusza Słowackiego 7 – kamienica własna Jana Sas-Zubrzyckiego, zbudowana w 1895 roku według jego projektu. 31 października 1995 roku została wpisana do rejestru zabytków nieruchomych. al. Juliusza Słowackiego 9 – zabytkowa kamienica, zbudowana w latach 1899–1904 według projektu Jana Sasa-Zubrzyckiego. 31 stycznia 1995 roku została wpisana do rejestru zabytków nieruchomych. al. Juliusza Słowackiego 11a (ul. T. Lenartowicza 15) – kamienica, zbudowana w 1937 roku według projektu Stanisława Nebenzahla. al. Juliusza Słowackiego 15 – Dom mieszkalny profesorów UJ, zbudowana w 1929 roku według projektu Ludwika Wojtyczko i Stefana Żeleńskiego. 21 marca 1994 roku została wpisana do rejestru zabytków nieruchomych. al. Juliusza Słowackiego 19 – zabytkowa kamienica, zbudowana około 1930 roku. 18 grudnia 2007 roku została wpisana do rejestru zabytków nieruchomych. al. Juliusza Słowackiego 25 (ul. Krowoderska 74) – kamienica, zbudowana w 1908 roku według projektu Beniamina Torbe. al. Juliusza Słowackiego 27 (ul. Krowoderska 79) – kamienica z ok. 1900 roku, w której miał „szafirową pracownię” Stanisław Wyspiański.

Parzysta strona ulicy:

al. Juliusza Słowackiego 2 (pl. Inwalidów 7-8) – Kamienica Będzikiewicza, projektował Fryderyk Tadanier, 1930. al. Juliusza Słowackiego 4 – kamienica, zbudowana w 1932 roku według projektu Stanisława Osieka. al. Juliusza Słowackiego 6 – kamienica, zbudowana około 1930 roku. al. Juliusza Słowackiego 10 – kamienica, zbudowana w 1934 roku według projektu Julisza Eintrachta. al. Juliusza Słowackiego 12 (ul. T. Lenartowicza 16) – kamienica, zbudowana w latach 1934–1935 według projektu Alfreda Düntucha i Stefana Landsbergera. al. Juliusza Słowackiego 14 (ul. T. Lenartowicza 17) – kamienica, zbudowana w latach 1895–1896 według projektu Józefa Wetzsteina. al. Juliusza Słowackiego 18a-20 (ul. Łobzowska 44) – budynek krakowskiego Starostwa Powiatowego, projekt Fryderyka Tadaniera i Stefana Strojka, 1935. al. Juliusza Słowackiego 22 – budynek Polskiego Radia Kraków, projektował Tomasz Mańkowski, 1996. al. Juliusza Słowackiego 50 – dom Bractwa Górniczego, modernistyczny budynek projektował Maksymilian Burstin, 1928.

Opracowano na podstawie źródła: Gminnej ewidencji zabytków – Kraków.

Przypisy

Bibliografia Praca zbiorowa: Zabytki Architektury i budownictwa w Polsce. Kraków, Krajowy Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków, Warszawa 2007, ISBN 978-83-922906-8-1. s. 313–315 Praca zbiorowa: Encyklopedia Krakowa, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa-Kraków 2000, ISBN 83-01-13325-2. Elżbieta Supranowicz: Nazwy ulic Krakowa, Wydawnictwo Instytutu Języka Polskiego PAN, Kraków 1995, ISBN 83-85579-48-6.

Słowackiego Kategoria:Zabytki nieruchome w Krakowie Kategoria:Upamiętnienie Juliusza Słowackiego