mały|Żołnierz i bohater w ilustracji Margaret Martyn (1908). Żołnierz i bohater (także Bohaterowie; ang. Arms and the man) – komedia George'a Bernarda Shawa w trzech aktach. Prapremiera odbyła się w Londynie w 1894 r.
Treść Akcja utworu rozgrywa się na tle wojny serbsko-bułgarskiej. Panna Raina Petkowa – przedstawicielka szanowanej bułgarskiej rodziny i narzeczona dowódcy kawalerii – ratuje życie serbskiemu oficerowi Bluntschli, ukrywając go w swojej sypialni. Jest jednak z lekka rozczarowana, gdy okazuje się, że żołnierzowi daleko do ideału bohatera wojennego. Bluntschli ma bardzo praktyczne podejście do wojny: jest zawodowym żołnierzem, do armii serbskiej zaciągnął się wyłącznie dlatego, że ją akurat pierwszą napotkał (jest narodowości szwajcarskiej), robi co może, by nie musieć walczyć i zamiast nabojów nosi w kieszeni czekoladę. Jego przeciwieństwem jest narzeczony Rainy, Sergiusz Saratow, który powraca okryty chwałą bohatera wojennego, choć w rzeczywistości jest zwykłym tchórzem, a zwycięstwo odniósł wyłącznie na skutek szczęśliwego przypadku (przeciwnikowi zabrakło odpowiedniej amunicji).
Operetka W 1908 r. na podstawie utworu G. B. Shawa powstała operetka pt. Der tapfere Soldat (pol. Bohaterowie). W Polsce grano ją w Teatrze Miejskim w Bydgoszczy (1928, reż. Józef Józefowicz). mały|Żołnierz i bohater - inscenizacja Teatru Ludowego w Warszawie (1971)
Musical W 1973 r. w Wiedniu zaprezentowano musical autorstwa Udo Jürgensa, pt. Helden, Helden na motywach utworu G. B. Shawa.
Ekranizacje
Arms and the Man (1932, reż. Cecil Lewis) Helden (1958, reż. Franz Peter Wirth)
Żołnierz i bohater w Polsce Przekłady Utwór przetłumaczyli na język polski : K. Rakowski, Florian Sobieniowski i Mira Michałowska.
Inscenizacje (wybór) Premiera polska odbyła się w Krakowie w 1904 r. (pod tytułem Bohaterowie). W kolejnych latach utwór był wystawiany m.in. w:
Teatr Polski w Warszawie (1921, reż. Karol Borowski) Teatr Mały w Warszawie (1935, reż. Aleksander Węgierko) Zespół Objazdowy Reduty (1936, reż. Aleksander Węgierko) Teatr Nowy im. Heleny Modrzejewskiej w Poznaniu (1936, reż. Aleksander Węgierko) Teatr im. Stefana Żeromskiego w Kielcach (1946, reż. Adam Rokossowski) Teatr Kameralny Domu Żołnierza w Łodzi (1947, reż. Józef Wyszomirski) Teatr Comoedia w Warszawie (1947, reż. Jan Kochanowicz) Teatr Miejski im. Stefana Jaracza w Olsztynie (1947, reż. Janusz Strachocki) Teatr Dolnośląski we Wrocławiu (1948, reż. Marian Godlewski) Teatry Miejskie w Częstochowie (1948, reż. Artur Kwiatkowski) Teatr Miejski w Bydgoszczy (1948, reż. Gustawa Błońska) Teatr Ziemi Pomorskiej w Toruniu (1948, reż. Gustawa Błońska) Teatr Polski Bielsko-Cieszyn (1948, reż. Stanisław Kwaskowski) Teatr Miejski w Białymstoku (1948, reż. Lidia Zamkow) Teatr Miejski w Lublinie (1949, reż. Stefan Michułowicz) Teatr im. Juliusza Słowackiego w Krakowie (1949, reż. Władysław Krzemiński) Teatr Ziemi Lubuskiej w Zielonej Górze (1955, reż. Stefan Wroncki) Bałtycki Teatr Dramatyczny w Koszalinie (1955, reż. Przemysław Zieliński) Teatr Ludowy w Warszawie (1955, reż. Zygmunt Chmielewski) Teatr im. Aleksandra Fredry w Gnieźnie (1956, reż. Henryk Lotar) Teatry Dramatyczne w Częstochowie (1956, reż. Henryk Lotar) Teatr Ziemi Mazowieckiej w Warszawie (1958, reż. Zbigniew Sawan) Teatr Powszechny w Łodzi (1959, reż. Zbigniew Koczanowicz) Teatr Wybrzeże w Gdańsku (1961, reż. Stanisław Milski) Teatr Rozmaitości w Krakowie (1966, reż. Jerzy Ukleja) Teatr Dramatyczny w Wałbrzychu (1966, reż. Zbigniew Bessert) Teatr Dramatyczny im. Aleksandra Węgierski w Białymstoku (1968, reż. Zbigniew Bessert) Teatr im. Wilama Horzycy w Toruniu (1971, reż. Hugon Moryciński) Teatr Ludowy w Warszawie (1971, reż. Kazimierz Rudzki) Teatr Nowy w Łodzi (1971, reż. Olga Koszutska) Teatr Nowy w Zabrzu (1972, reż. Mieczysław Daszewski) Teatr im. Wojciecha Bogusławskiego w Kaliszu (1973, reż. Zbigniew Bebak) Teatr m. Juliusza Osterwy w Gorzowie Wielkopolskim (1977, reż. Bogusław Sochnacki) Teatr im. Juliusza Słowackiego w Krakowie (1998, reż. Jerzy Goliński)
Spektakl telewizyjny W 1992 r. w Teatrze Telewizji wyemitowano spektakl pt. Żołnierz i bohater w reżyserii Edwarda Dziewońskiego.
Przypisy
Linki zewnętrzne Żołnierz i bohater [w:] LubimyCzytać.pl [online] [dostęp 2023-11-29]
Kategoria:Angielskie utwory dramatyczne Kategoria:Utwory literackie z 1894 Kategoria:Twórczość George’a Bernarda Shawa