thumb|Fefernuski kociewskie przed lukrowaniem Fefernuski kociewskie – rodzaj małych pierniczków otoczonych w lukrze, wypiekanych na Kociewiu jako część tradycji bożonarodzeniowej. Produkt od 2006 r. znajduje się na Liście produktów tradycyjnych województwa pomorskiego w kategorii Wyroby piekarnicze i cukiernicze.
Są to małe pierniczki, o wymiarach ok. 2 × 2 cm. Powstają poprzez pieczenie na płaskiej blasze ciasta piernikowego, uprzednio pokrojonego w kostkę lub pociętego w kształt zbliżony do kopytek. Możliwe są też inne kształty – stożki, rożki, poduszeczki, kostki, czyli tzw. „wirfle”. W wersji z małej, okrągłej foremki nazywane były „brukowcami” ze względu na to, że po wyschnięciu robiły się bardzo twarde.
Przygotowanie Według przepisu wpisanego na Listę produktów tradycyjnych, podawanego przez Krystynę Gierszewską, na ciasto oprócz mąki należy użyć takich składników jak: smalec, miód, jajka, cukier, amoniak, sodę oczyszczoną, mleko, a wśród tradycyjnych przypraw piernikowych znaleźć musi się pieprz, od którego wywodzi się nazwa. Inna wersja przepisu, zawarta w książce pt. W kuchni i przy stole: ksiónżka o jeściu na Kociywiu mówi, że w skład ciasta wchodzą: jajka, cukier, mleko, olej, marmolada, cukier waniliowy, kakao, przyprawy do piernika i proszek do pieczenia oraz „w miarę możliwości rodzynki, migdały i drobno posiekane orzechy”.
Ciasto przygotowuje się na 2 tygodnie przed Świętami Bożego Narodzenia, zaś pieczenie następuje nie wcześniej niż po 4 dniach od momentu przygotowania.
Po upieczeniu i ostudzeniu fefernuski obtacza się lukrem otrzymanym przez dodanie do cukru wody i ubitego białka.
Etymologia Nazwa „fefernuski” pochodzi z niemieckiego pfeffernusskuchen (pfeffer – pieprz, czyli pierny, nuss – orzech, czyli twardy). Nazwa oznacza więc twarde, pierne ciasteczka.
Znaczenie w kulturze 30 czerwca 2006 fefernuski kociewskie zostały wpisane na Listę produktów tradycyjnych województwa pomorskiego w kategorii Wyroby piekarnicze i cukiernicze. Zgłosiła je – wraz z grochowinkami kociewskimi – regionalistka i Prezes Kociewskiego Forum Kobiet Krystyna Gierszewska. O możliwości takiej dowiedziała się w 2005 r. podczas V edycji konkursu „Nasze Kulinarne Dziedzictwo” w Szymbarku. W kolejnej edycji tegoż konkursu fefernuski otrzymały wyróżnienie. Przepis wpisany na listę pochodzi od p. Walburgii Juraszewskiej, gospodyni na parafii w Lignowach Szlacheckich, która w latach 60. XX w. przekazała przepis rodzinie Krystyny Gierszewskiej.
W badaniu przeprowadzonym w 2013 r., którego wyniki opublikowano w 2015 r., dotyczącym rozpoznawalności kuchni kociewskiej, wśród 100 respondentek – mieszkanek Kociewia fefernuski kociewskie znane były 52% badanych (było to miejsce drugie, po grochowinkach, które znało 80% badanych).
Obecnie fefernuski kociewskie obecne są na różnych imprezach związanych z promocją kultury kociewskiej lub regionu Pomorza, takich jak Pomorskie Święto Produktu Tradycyjnego w Gdańsku-Oliwie czy Narodowa Wystawa Rolnicza i inne. Prowadzone są także warsztaty kulinarne, jak w ramach XIII Festiwalu Twórczości Kociewskiej oraz IV Kongresu Kociewskiego.
Zobacz też fafernuchy
Przypisy
Linki zewnętrzne Przepis na fefernuski
Kategoria:Pierniki Kategoria:Kociewie Kategoria:Kuchnia bożonarodzeniowa Kategoria:Polskie produkty tradycyjne