HMS Albion (L14) – brytyjski okręt desantowy-dok typu Albion. Zwodowany w 2001 roku, do służby wszedł w 2003 roku jako dziewiąty okręt w historii Royal Navy o tej nazwie. Dwukrotnie był jednostką flagową Royal Navy, od grudnia 2010 roku do października 2011 roku i od marca 2018 do stycznia 2021 roku. W 2024 roku planowane jest odstawienie okrętu do rezerwy.
Projekt i budowa W 1985 roku na zlecenie Royal Navy rozpoczęły się prace koncepcyjne nad przyszłością dużych okrętów desantowych. Wybrano wariant, w którym istniejące udane okręty desantowe typu Fearless zostaną zastąpione przez nowo zbudowane okręty desantowe o zbliżonej charakterystyce. Ze względów finansowych w 1988 roku przesunięto decyzję o budowie nowych jednostek. Dodatkowo w 1990 roku HMS „Fearless” został skierowany na remont w celu tymczasowego przywrócenia go do służby.
W 1991 roku brytyjski rząd ogłosił decyzję o budowie dwóch nowych okrętów desantowych-doków i przystąpił do opracowywania szczegółowej koncepcji nowych okrętów. Po zakończeniu tych prac w 1994 roku, wysłano zapytania ofertowe do trzech stoczni, z których możliwą do przyjęcia odpowiedź przysłała stocznia Vickers Shipbuilding and Engineering Limited (obecnie BAE Systems Marine) mieszcząca się w Barrow-in-Furness. 18 lipca 1996 roku został podpisany kontrakt na opracowanie projektu konstrukcyjnego i budowę dwóch jednostek, z których pierwsza miała wejść do służby w 2000 roku. Stocznia w celu realizacji kontraktu musiała zostać przebudowana. Istniejąca hala montażowa wykorzystywana do budowy okrętów podwodnych była zbyt mała i należało zbudować nową pochylnię. W hali miały powstawać bloki nowych okrętów, które miały być następnie montowane na pochylni. Pierwszy z budowanych okrętów miał otrzymać imię HMS „Albion” i numer taktyczny L14, drugi zaś miał otrzymać nazwę HMS „Bulwark” i numer taktyczny L15.
Budowa HMS „Albion” rozpoczęła się 22 maja 1998 roku w stoczni VSEL w Barrow-in-Furness. Był to największy okręt powstający w tej stoczni od czasu budowy HMS „Invincible”. Wodowanie odbyło się 9 marca 2001 roku. Po zakończeniu prac wyposażeniowych okręt rozpoczął , które trwały od grudnia 2002 roku do stycznia 2003 roku. Podniesienie bandery miało miejsce 19 czerwca 2003 roku, pełną zdolność operacyjną okręt osiągnął w kwietniu 2004 roku.
Dane taktyczno-techniczne Kadłub thumb|„Albion” z otwartymi wrotami i zalaną przestrzenią dokową oraz barką desantową LCU Mk 10 (Landing Craft Utility) Kadłub okrętu o długości 176 metrów charakteryzował się wysoką wolną burtą, krótkim pokładem dziobowym wyposażonym w artyleryjski zestaw obrony bezpośredniej, dwukondygnacyjną nadbudówką na śródokręciu i lądowiskiem dla śmigłowców w rejonie pokładu rufowego. Na nadbudówce posadowiono trzy maszty będące podstawami pod urządzenia radarowe, łącznościowe i rozpoznawcze. Dwa kominy umieszczono na prawej burcie. W tylnej części nadbudówki znalazło się centrum kierowania ruchem powietrznym. Nadbudówkę wyposażono w instalację wodną, która w razie konieczności mogła być wykorzystana do automatycznego spłukiwania opadu radioaktywnego w przypadku ataku jądrowego.
W dolnym rejonie części rufowej umieszczono studnię dokową, służącą do transportu kutrów i barek desantowych. Nad studnią dokową umieszczono pomieszczenia dla desantu. Dolna część kadłuba w rejonie śródokręcia mieści magazyny sprzętu wojskowego. Pomieszczenia dla załogi znajdują się na śródokręciu, nad pokładem samochodowym oraz na prawej burcie w okolicy pokładu śmigłowcowego. Ogólnodostępne pomieszczenia socjalne znajdują się głównie w części dziobowej oraz w przyburtowych częściach śródokręcia. 20% kabin załogi zostało przystosowanych dla potrzeb kobiet. Kabiny te zostały zgrupowane w jednej części okrętu i tworzą wydzieloną strefę.
Okręt ma wyporność standardową 14 600 ton i pełną 18 500 ton. Po zalaniu przestrzeni dokowej wyporność wzrasta do 21 500 ton.
Napęd Okręt posiada spalinowo-elektryczny układ napędowy, w którym silniki wysokoprężne zintegrowane są z generatorami produkującymi prąd elektryczny. Generatory napędzane są przez cztery silniki wysokoprężne: dwa Vasa 16V 32LNE o łącznej mocy 17 000 KM oraz dwa Wärtsilä Vasa 4R 32LNE o mocy 4216 KM każdy. Generatory wytwarzają prąd o napięciu 6,6 kV, który napędza dwa silniki elektryczne prądu przemiennego o mocy 6000 kW. Przenoszą one moc na dwie pięciołopatowe śruby o stałym skoku. W celu polepszenia własności manewrowych okręt został wyposażony w dziobowy ster strumieniowy o mocy 1176 KM. Przy średniej prędkości 15 węzłów zasięg wynosi 8000 Mm.
Dzięki napędowi spalinowo elektrycznemu udało się uprościć konstrukcję siłowni okrętowej i zmniejszyć jej załogę w porównaniu z okrętami desantowymi typu Fearless o 65%.
Uzbrojenie Głównym uzbrojeniem okrętu są dwa artyleryjskie zestawy obrony bezpośredniej. Przez pierwsze lata służby był to zestaw o kalibrze 30 mm Goalkeeper. W 2017 roku system ten został zastąpiony przez dwa zestawy Phalanx o kalibrze 20 mm. Dodatkowo na dachu mostka umieszczono dwa działka GAM-B01 kalibru 20 mm.
Służba Pierwszymi ćwiczeniami, w których wziął udział HMS „Albion” po wejściu do służby, były przeprowadzone na początku 2004 roku u wybrzeży Norwegii Joint Winter 04, podczas których testowano okręt w warunkach arktycznych i oficjalnie ogłoszono jego pełną zdolność operacyjną. W listopadzie 2004 roku okręt uczestniczył w ewakuacji brytyjskich obywateli z objętego wojną domową Wybrzeża Kości Słoniowej. Na początku 2006 roku okręt poddano modernizacji, która objęła centrum dowodzenia i urządzenia łączności. Kolejną modernizację urządzeń elektronicznych okręt przeszedł pod koniec 2006 roku i 2008 roku.
W kwietniu 2010 roku w związku zakłóceniami w funkcjonowaniu europejskich połączeń lotniczych związanych z erupcją wulkanu Eyjafjallajökull, okręt został wysłany do hiszpańskiego portu Santander w celu ewakuacji brytyjskich obywateli. Pod koniec 2010 roku w związku z rządowymi planami oszczędnościowymi rozważano odstawienie okrętu do rezerwy. W grudniu 2010 roku „Albion” został okrętem flagowym Royal Navy, zastępując w tej roli lotniskowiec HMS „Ark Royal”. W czerwcu okręt skierowano w rejon zatoki Wielka Syrta, gdzie udzielał wsparcia siłom NATO uczestniczącym w operacji przeciwko Libii. W tym samym miesiącu brał także udział w operacji zabezpieczania cywilnej żeglugi przed atakami somalijskich piratów w rejonie Rogu Afryki.
Pod koniec 2011 roku okręt tymczasowo przeniesiono do rezerwy, gdzie miał przebywać rotacyjnie wraz ze swoją bliźniaczą jednostką HMS „Bulwark”. W grudniu 2014 roku „Albion” trafił do stoczni w celu przeprowadzenia prac przed ponownym wejściem do służby. Podczas remontu wymieniono artyleryjski system obrony bezpośredniej Goalkeeper na Phalanx. Prace trwały 2,5 roku. W styczniu 2017 roku załoga powróciła na pokład okrętu, który latem tego roku wyszedł w morze po raz pierwszy od zakończenia remontu. W marcu 2018 roku „Albion” ponownie został okrętem flagowym Royal Navy, którą to funkcję przekazał w styczniu 2021 roku lotniskowcowi HMS „Queen Elizabeth”.
W lipcu 2023 roku „Albion” powrócił do Plymouth, gdzie planowane jest jego przeniesienie do rezerwy. Jego funkcje przejmie w 2024 roku okręt tego samego typu, HMS „Bulwark”, który od 2020 roku przebywał na terenie stoczni remontowej (prowadzono tam jego remont połączony z modernizacją). „Albion” ma zostać poddany modernizacji i jego ponowne wejście do służby planowane jest na 2029 rok.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Aktywne okręty desantowe Kategoria:Aktywne okręty Royal Navy Kategoria:Okręty brytyjskie po 1945